สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ธาตุสังยุตต์ นานัตตวรรคที่ ๑ สัญญาสูตรที่ ๗

พึงทราบวินิจฉัยในสัญญาสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้.

บทว่า รูปธาตุ ความว่า รูปารมณ์ มีการโพกผ้าสาฎกเป็นต้นของตนหรือของผู้อื่น ดำรงอยู่ในคลองจักษุ.

บทว่า รูปสญฺญา ได้แก่ รูปสัญญาประกอบด้วยจักขุวิญญาณ.

บทว่า รูปสงฺกปฺโป ความว่า ความดำริประกอบด้วยจิต ๓ ดวงมีสัมปฏิจฉันนะเป็นต้น.

บทว่า รูปฉนฺโท ได้แก่ ชื่อว่าฉันทะ เพราะอรรถว่ามีความพอใจในรูป.

บทว่า รูปปริฬาโห ได้แก่ ชื่อว่าปริฬาหะ เพราะอรรถว่าตามเผาในรูป.

บทว่า รูปปริเยสนา ความว่า เมื่อความเร่าร้อนเกิดขึ้น การพาเอาเพื่อนเห็นและเพื่อนคบไปแล้ว แสวงหาเพื่อได้รูปนั้น.

ส่วนในที่นี้ สัญญา สังกัปปะและฉันทะ ได้ในชวนวาระเดียวกันบ้าง ในชวนวาระต่างกันบ้าง. ส่วนปริฬาหะและปริเยสนา ได้ในชวนวาระต่างกันอย่างเดียว.