สังยุตตนิกาย นิทานวรรค โอปัมมสังยุตต์ สิคาลสูตรที่ ๒

ในสิคาลสูตรที่ ๑๒ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บทว่า กตญฺญุตา ได้แก่ รู้คุณที่ผู้อื่นทำ.

บทว่า กตเวทิตา ได้แก่ รู้คุณที่ต่างจากคุณที่เขาทำ (ตอบแทน) ในข้อนั้นมีเรื่องสุนัขจิ้งจอกแก่มีความกตัญญู ดังต่อไปนี้.

เล่ากันมาว่า พี่น้อง ๗ คนไถนาอยู่ บรรดาพี่น้องเหล่านั้น น้องชายคนสุดท้องไปเลี้ยงโคที่ปลายนา. ขณะนั้น งูเหลือมรัดสุนัขจิ้งจอกแก่ตัวหนึ่ง. เขาเห็นดังนั้นจึงเอาไม้ตีให้งูปล่อย. งูเหลือมปล่อยสุนัขจิ้งจอกแล้วรัดเขาทันที.

สุนัขจิ้งจอกคิดว่า ผู้นี้ช่วยชีวิตเรา แม้เราก็จักช่วยชีวิตผู้นี้ จึงคาบมีดที่วางอยู่บนหม้อข้าวยาคู ได้ไปหาเขา. พวกพี่ๆ กำลังไถนาอยู่ เห็นเข้าจึงติดตามด้วยคิดว่า สุนัขจิ้งจอกลักมีด.

สุนัขจิ้งจอกรู้ว่า พวกพี่ๆ เหล่านั้นเห็นแล้ว จึงทิ้งมีดไว้ใกล้ๆ น้องคนสุดท้องแล้วหนีไป. พวกพี่ๆ มาเห็นน้องชายถูกงูเหลือมรัดจึงเอามีดฟันงูเหลือมแล้วได้พาน้องชายไป.

ความกตัญญูกตเวทีเป็นบางอย่างพึงมีในสุนัขจิ้งจอกแก่ ด้วยประการฉะนี้.

แม้คำว่า สกฺยปุตฺติยปฏิญฺเญ นี้ ท่านกล่าวหมายเอาความประพฤติของพระเทวทัตเท่านั้นแล.

จบอรรถกถาทุติยสิคาลสูตรที่ ๑๒ จบโอปัมมสังยุต -----------------------------------------------------

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. กูฏาคารสูตร

๒. นขสิขสูตร

๓. กุลสูตร

๔. โอกขาสูตร

๕. สัตติสูตร

๖. ธนุคคหสูตร

๗. อาณิสูตร

๘. กลิงครสูตร

๙. นาคสูตร

๑๐. วิฬารสูตร

๑๑. สิคาลสูตรที่ ๑

๑๒. สิคาลสูตรที่ ๒ ฯ จบโอปัมมสังยุตต์ที่ ๘ -----------------------------------------------------