อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ สาราณิยาทิวรรคที่ ๒ ๑๐. มรณัสสติสูตรที่ ๒

พึงทราบวินิจฉัยในทุติยมรณัสสติสูตรที่ ๑๐ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า ปฏิหิตาย แปลว่า ดำเนินไปแล้ว.

บทว่า อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ ความว่า ย่อมพิจารณาอย่างนี้.

ในบทนี้ว่า โส มมสฺส อนฺตราโย ดังนี้

อันตรายมี ๓ อย่าง คือ อันตรายแห่งชีวิต ๑ อันตรายแห่งสมณธรรม ๑ อันตรายแห่งสวรรค์ อันตรายแห่งมรรคสำหรับผู้ทำกาลกิริยาของปุถุชน ๑. พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสหมายถึงอันตรายทั้ง ๓ อย่างนั้นทีเดียว.

บทว่า พฺยาปชฺเชยฺย ความว่า พึงวิบัติไป ด้วยสามารถแห่งการไม่ย่อยเป็นต้น.

บทว่า อธิมตฺโต แปลว่า มีกำลัง.

ความพอใจคือความเป็นผู้ใคร่เพื่อจะทำ ชื่อว่าฉันทะ.

ความเพียรในการประกอบกิจ ชื่อว่าวายามะ.

ความเพียรที่เป็นเหตุ แห่งความกระตือรือร้น ชื่อว่าอุตสาหะ.

ความเพียรที่เป็นเหตุให้ถึงพร้อม (สำเร็จ) ชื่อว่าอุสโสฬหิ.

ความไม่ท้อถอย คือความไม่หดกลับ ชื่อว่าอัปปฏิวานี.

คำที่เหลือในบททั้งปวงมีเนื้อความง่ายทั้งนั้น ฉะนี้แล.

จบอรรถกถาทุติยมรณัสสติสูตรที่ ๑๐ จบสาราณิยาทิวรรควรรณนาที่ ๒ -----------------------------------------------------

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สาราณิยสูตรที่ ๑

๒. สาราณิยสูตรที่ ๒

๓. เมตตสูตร

๔. ภัททกสูตร

๕. อนุตัปปิยสูตร

๖. นกุลสูตร

๗. กุสลสูตร

๘. มัจฉสูตร

๙. มรณัสสติสูตรที่ ๑

๑๐. มรณัสสติสูตรที่ ๒ ฯ -----------------------------------------------------