รูปาวจรทุกกุสลัตติกะ

กุศลธรรมที่เป็นรูปาวจรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นรูปาวจร- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม- *เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

รูปาวจรํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ รูปาวจโร กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ นรูปาวจรํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นรูปาวจโร กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๒

เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ เทฺว สพฺพตฺถ เทฺว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๑ สหชาตวารเป็นต้น พึงให้พิสดาร

นอธิปติยา เทฺว ฯเปฯ นปุเรชาเต เอกํ นอาเสวเน เอกํ นวิปฺปยุตฺเต เอกํ ฯ สหชาตวาราทิ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

กุศลธรรมที่เป็นรูปาวจรธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรม- *ที่เป็นรูปาวจรธรรม โดยเหตุปัจจัย

รูปาวจโร กุสโล ธมฺโม รูปาวจรสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๔ ในอธิปติปัจจัย มี " ๓ ในรูปาวจรธรรม มี " ๑ เป็นสหชาตธิปติอย่างเดียว ในที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม มี " ๒ ในอนันตรปัจจัย มี " ๓ ในรูปาวจรธรรม มี " ๑ ในที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม มี " ๒ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๓ ในสหชาตปัจจัย มี " ๒ ฯลฯ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๔ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๓ ในกัมมปัจจัย มี " ๒ ฯลฯ ในอัตถิปัจจัย มี " ๒ ในนัตถิปัจจัย มี " ๓ ฯลฯ

เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ จตฺตาริ ฯ อธิปติยา ตีณิ: รูปาวจเร เอกํ สหชาตาธิปติเยว นรูปาวจเร เทฺว ฯ อนนฺตเร ตีณิ: รูปาวจเร เอกํ นรูปาวจเร เทฺว ฯ สมนนฺตเร ตีณิ สหชาเต เทฺว ฯเปฯ อุปนิสฺสเย จตฺตาริ อาเสวเน ตีณิ กมฺเม เทฺว ฯเปฯ อตฺถิยา เทฺว นตฺถิยา ตีณิ ฯเปฯ

อกุศลที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่ รูปาวจรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ในปัจจัยทั้งปวง มีหัวข้อปัจจัย ๑

นรูปาวจรํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นรูปาวจโร อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นรูปาวจรธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น รูปาวจรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจร- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

รูปาวจรํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ รูปาวจโร อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นรูปาวจรํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นรูปาวจโร อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๔ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ เหมือนกับกามาวจร และที่ไม่ใช่กามาวจรทุกอัพยากตะ หัวข้อปัจจัยเพียงเท่านี้ ย่อมเปลี่ยนแปลงในเบื้องต้นและเบื้องปลาย สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย รูปาวจรทุกกุสลัตติกะ จบ

เหตุยา นว อารมฺมเณ จตฺตาริ อวิคเต นว ฯ ยถา กามาวจรนกามาวจรทุกอพฺยากตสทิสํ ฯ เอตฺตกาเยว ปญฺหา เหฏฺฐุปริกํ ปริวตฺตนฺติ ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ รูปาวจรทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ ---------