คลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามแต่ละฉบับให้เรียงเทียบกัน และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
อรรถกถาแปลไทย
อรรถกถาแปลไทย · ได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ์ — บันทึกจากคำยืนยันของผู้ดำเนินการ ยังไม่มีเอกสารประกอบ
อนาถปิณฑิกวรรคที่ ๒ อรรถกถาจันทิมสสูตรที่ ๑
พึงทราบวินิจฉัยในจันทิมสสูตรที่ ๑ วรรคที่ ๒ ต่อไป :-
บทว่า กจฺเฉว แปลว่า ประดุจชะวาก ชะวากเขาก็ดี ชะวากไม้และน้ำก็ดี ชื่อว่า ชะวาก.
บทว่า เอโกพินิปทา ได้แก่ ประกอบด้วยจิตมีอารมณ์เดียว และปัญญาเครื่องรักษาตัว.
บทว่า สตา แปลว่า มีสติ.
ท่านอธิบายว่า ชนเหล่าใดได้ฌาน มีจิตมีอารมณ์อันเดียวผุดขึ้น มีปัญญาเครื่องรักษาตัว มีสติอยู่ ชนเหล่านั้นจักถึงความสวัสดี เหมือนเหล่ามฤคในชะวากเขา หรือชะวากแม่น้ำที่ไม่มียุง.
บทว่า ปารํ ได้แก่ พระนิพพาน.
บทว่า อมฺพุโช แปลว่า ปลา.
บทว่า รณํ ชหา แปลว่า ละกิเลส.
ท่านอธิบายว่า ชนเหล่าใดได้ฌาน ไม่ประมาท ย่อมละกิเลสได้ ชนเหล่านั้นก็จักถึงพระนิพพาน เหมือนปลาทำลายข่ายที่ทำด้วยด้ายฉะนั้น.