๑
อรรถกถาแปลไทย
อรรถกถากุกกุฬกถา ว่าด้วยเถ้าลึง คือความร้อนระอุ
บัดนี้ ชื่อว่าเรื่องเถ้าลึง.
ในเรื่องนั้น ชนเหล่าใดมีลัทธิคือมีความเห็นผิดดุจนิกายโคลิกะทั้งหลาย ในขณะนี้ว่า สังขารทั้งปวงเป็นดุจเถ้าลึง คือเป็นเช่นกับฉาริกนรกอันเจือด้วยถ่านเพลิง โดยแน่นอน เพราะไม่พิจารณาถือเอาพระสูตรที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงเป็นของร้อน สังขารทั้งปวงเป็นทุกข์ ดังนี้เป็นต้น.
คำถามของสกวาทีเพื่อวิพากษ์ คือตำหนิลัทธินั้นด้วยการชี้แจงถึงความสุขมีประการต่างๆ ของสังขารเหล่านั้น. คำตอบรับรองเป็นของปรวาที.
ในปัญหานั้น คำว่า ไม่มีระยะว่างเว้นหรือ ได้แก่ ไม่ทำเขตแดนส่วนหนึ่ง คือหมายความว่า ไม่ทำสิ่งทั้งปวงนั่นแหละให้แปลกกัน.
คำที่เหลือในที่ทั้งปวง พึงทราบโดยนัยที่แสดงไว้แล้วในบาลี พร้อมทั้งการชำระพระสูตรนั่นแล.
อรรถกถากุกกุฬกถา จบ. -----------------------------------------------------