๑
อรรถกถาแปลไทย
อรรถกถาปุคคลสูตรที่ ๑๐
พึงทราบวินิจฉัยในปุคคลสูตรที่ ๑๐ ดังต่อไปนี้.
แม้ ๓ บทมีบทเป็นต้นว่า อฏฺฐิกงฺกโล ก็เป็นไวพจน์ของกองกระดูกนั่นเอง.
ก็สัตว์เหล่านี้ เวลาไม่มีกระดูกมากกว่าเวลามีกระดูก. ด้วยว่า กระดูกของสัตว์มีไส้เดือนเป็นต้นเหล่านั้นไม่มี. ส่วนสัตว์มีปลาและเต่าเป็นต้นมีกระดูกมากกว่าแล. เพราะฉะนั้น พึงถือเอาเฉพาะเวลามีกระดูก มิได้หมายถึงเวลาไม่มีกระดูกและเวลามีกระดูกมากหลาย.
บทว่า อุตฺตโร คิชฺฌกูฏสฺส ได้แก่ ภูเขาตั้งอยู่ทิศเหนือของภูเขาคิชฌกูฏ.
บทว่า มคธานํ คิริพฺพเช คือ ใกล้ภูเขาแคว้นมคธ. อธิบายว่า ตั้งอยู่ในวงล้อมของภูเขา.
คำที่เหลือในบททั้งปวงง่ายทั้งนั้นแล.
จบอรรถกถาปุคคลสูตรที่ ๑๐ จบปฐมวรรคที่ ๑ -----------------------------------------------------
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. ติณกัฏฐสูตร
๒. ปฐวีสูตร
๓. อัสสุสูตร
๔. ขีรสูตร
๕. ปัพพตสูตร
๖. สาสปสูตร
๗. สาวกสูตร
๘. คงคาสูตร
๙. ทัณฑสูตร
๑๐. ปุคคลสูตร ฯ -----------------------------------------------------