๑

ในสูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บทว่า นิสฺสฏ แปลว่า ออกไปแล้ว.

บทว่า วิสญฺญุตฺตา แปลว่า ไม่ประกอบ.

บทว่า วิปฺปมุตฺตา แปลว่า ไม่พ้นแล้ว.

บทว่า วิปฺปริยาทิกเตน เจตสา ได้แก่ มีใจที่ไม่มีอะไรยึดไว้เป็นต้น.

บทว่า ยํ ได้แก่ กิเลสชาตหรือวัฏฏะที่ยังละไม่ได้.

จิตของพระเสขะทั้งหลาย เป็นอันชื่อว่าอันกิเลสชาตหรือวัฏฏะยังยึดมั่นอยู่เป็นต้น แต่ในที่นี้ จิตที่อันกิเลสชาตหรือวัฏฏะชื่อว่าไม่ยึดมั่นเป็นต้น เพราะกิเลสและวัฏฏะท่านละได้แล้วโดยประการทั้งปวง. อธิบายว่า พระอริยเจ้ามีจิตปราศจากความยึดมั่น คือก้าวล่วงการยึดมั่นของกิเลสวัฏฏะ.

จบอรรถกถาปฐมโนอัสสาทสูตรที่ ๕ -----------------------------------------------------