๑

พึงทราบวินิจฉัยในทักขิณาสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า ทกฺขิณาวิสุทฺธิโย ได้แก่ เหตุทั้งหลายแห่งความบริสุทธิ์ของทักษิณา คือทาน.

บทว่า ทายกโต วิสุทชฺฌติ ความว่า ย่อมบริสุทธิ์โดยความมีผลมาก.

บทว่า กฺลยาณธมฺโม คือ เป็นผู้มีธรรมอันสะอาด.

บทว่า ปาปธมฺโม คือ เป็นผู้มีธรรมลามก.

ในบทว่า ทายกโต วิสุชฺฌติ นี้ ควรกล่าวถึงเวสสันดรมหาราช. ได้ยินว่า เวสสันดรมหาราชนั้นให้ทารกแก่พราหมณ์ชื่อชูชก ทำมหาปฐพีให้ไหวแล้ว.

ในบทว่า ปฏิคฺคาหกโต วิสุชฺฌติ นี้ ควรกล่าวถึงชาวประมงผู้อยู่ที่ประตูปากแม่น้ำกัลยาณี. ได้ยินว่า ชาวประมงนั้นได้ถวายบิณฑบาตสามครั้งแก่พระทีฆสุมนเถระ นอนบนเตียงมรณะกล่าวว่า บิณฑบาตที่ได้ถวายแก่พระเป็นเจ้าทีฆสุมนเถระยกเราขึ้นได้.

ในบทว่า เนว ทายกโต นี้ ควรกล่าวถึงนายพรานผู้อยู่บ้านวัฒมานะ. ได้ยินว่า นายพรานนั้นเมื่อทำบุญอุทิศเพื่อคนที่ตายแล้ว จึงได้ให้แก่ปฏิคาหกผู้ทุศีลคนเดียวสามครั้ง. ในครั้งที่สาม อมนุษย์ (ผู้ตายไปเกิดเป็นเปรต) ร้องว่าปฏิคาหกทุศีลปล้นเราดังนี้.

ทักษิณาถึงผู้ตายนั้นในเวลาที่ทักษิณาอันเขาถวายแก่ภิกษุผู้มีศีลรูปหนึ่งแล้ว.

ในบทว่า ทายกโต เจว ปฏิคฺคาหกโต จ วิสุชฺฌติ นี้ บัณฑิตควรกล่าวอสทิสทานแล.

จบอรรถกถาทักขิณาสูตรที่ ๘ -----------------------------------------------------