๑

พึงทราบวินิจฉัยในปิงคิยานีสูตรที่ ๕ ดังต่อไปนี้ :-

คำว่า นีลา นี้รวมสีเขียวไว้ทั้งหมด.

คำว่า นีลวณฺณา เป็นต้นแสดงการจำแนกสีเขียวนั้น. ในบทว่า นีลวณฺณา นั้นตามปกติวรรณของกษัตริย์ลิจฉวีเหล่านั้นไม่เขียว แต่ท่านกล่าวคำนั้นเพราะกษัตริย์เหล่านั้นทาด้วยเครื่องทาสีเขียว.

บทว่า นีลวตฺถา ได้แก่ แม้ผ้าเนื้อดีและผ้าไหมเป็นต้นของกษัตริย์เหล่านั้นก็เป็นสีเขียวทั้งนั้น.

บทว่า นีลาลงฺการา ได้แก่ ประดับด้วยแก้วมณีเขียวและดอกไม้เขียว แม้เครื่องประดับช้าง ม้า รถ ม่าน เพดานและเสื้อของกษัตริย์เหล่านั้นก็เขียวทั้งหมด.

พึงทราบเนื้อความในทุกบทโดยนัยนี้.

บทว่า ปทุมํ ยถา ได้แก่ เหมือนดอกปทุมสีแดงมี ๑๐๐ ใบฉะนั้น.

บทว่า โกกนุทํ เป็นไวพจน์ของคำว่า ปทุมํ นั้นนั่นแล.

บทว่า ปาโต ได้แก่ เช้าตรู่คือในเวลาพระอาทิตย์ขึ้น.

บทว่า สิยา แปลว่า พึงมี.

บทว่า อวีตคนฺธํ ได้แก่ ไม่หายหอม.

บทว่า องฺคีรสํ ความว่า พระรัศมีซ่านจากพระวรกายน้อยใหญ่ของพระผู้มีพระภาคเจ้า เพราะฉะนั้นจึงเรียกพระอังคีรส.

บทว่า ตปนฺตมาทิจฺจมิวนฺตลิกฺเข ความว่า พราหมณ์ปิงคิยานีกล่าวว่า ท่านจงดูพระอังคีรสผู้รุ่งเรือง ดุจพระอาทิตย์ส่องแสงในอากาศสามารถทำความสว่างในทวีปใหญ่ ๔ ทวีป ซึ่งมีทวีปน้อย ๒,๐๐๐ เป็นบริวาร. พราหมณ์ปิงคิยานีกล่าวอย่างนี้ หมายถึงตนเองหรือมหาชน.

จบอรรถกถาปิงคิยานีสูตรที่ ๕ -----------------------------------------------------