๑. ปฏิจจวาร

๕๑สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของนิวรณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของ นิวรณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ (พึงเพิ่มนีวรณิยทุกะไว้เหมือนโลกิยทุกะ ไม่มี ข้อแตกต่างกัน) นิวรณ์ประกอบกับนิวรณ์ ๘ ครั้ง คือ กามฉันทะ ๒ ครั้ง ปฏิฆะ ๔ ครั้ง อุทธัจจะและวิจิกิจฉา ๒ อย่างนี้ อย่างละครั้ง (ได้จัดมาติกาแห่งนีวรณทุกะไว้ในวาระนี้แล้ว) นีวรณียทุกะ จบ