หัวข้อประจำขันธกะ

๑๙๗รุกฺเข ถมฺเภ จ กุฑฺเฑ จ อฏฺฐาเน คนฺธสุตฺติยา วิคฺคยฺห มลฺลโก กจฺฉุ ชรา จ ปุถุปาณิกา วลฺลิกาปิจ ปามงฺโค กณฺฐสุตฺตํ น ธารเย กฏิ โอวฏฺฏิ กายุรํ หตฺถาภรณมุทฺทิกา ทีเฆ โกจฺเฉ ผเณ หตฺเถ สิตฺถา อุทกเตลเก อาทาสุทปตฺตวณา อาเลโป มทฺทจุณฺณนา ลญฺเจนฺติ องฺคราคญฺจ มุขราคํ ตทูภยํ จกฺขุโรคํ คิรคฺคญฺจ อายตํ สร พาหิรํ อมฺพเปสิสกเลหิ อหิ ฉินฺทิ จ จนฺทนํ อุจฺจาวจา ปตฺตมูลา สุวณฺณา พหลา วลี จิตฺรทุสฺสติ ทุคฺคนฺโธ อุเณฺห ภิชฺชึสุ มิฒิยา ปริภณฺฑํ ติณํ โจฬํ มาโฬ กุณฺโฑลิกาย จ ถวิกา อํสวทฺธญฺจ ตถา พนฺธนสุตฺตกา ขีลํ มญฺเจ จ ปีเฐ จ องฺเค ฉตฺเต ปณามนา ตุมฺพฆฏิฉวสิสํ จลกานิ ปฏิคฺคโห วิผาลิทณฺฑโสวณฺณํ ปตฺเต เปสิ จ นาฬิกา กิณฺณา สตฺตุ สริตญฺจ มธุสิตฺถํ สิปาฏิกํ วิกณฺณํ พนฺธิ วิสมํ ฉมา ชิรปฺปโหติ จ กฬิมฺพํ โมฆสุตฺตญฺจ อโธตลฺลํ อุปาหนา องฺคุเล ปฏิคฺคหญฺจ อาเวสนญฺจ วิตฺถกํ ปฏิคฺคหตฺถวิกญฺจ อํสสุตฺตํ จ พนฺธกา อชฺโฌกาเส นีจวตฺถุ จโย จาปิ วิหญฺญเร ปริปตํ ติณจุณฺณํ อุลฺลิตฺตญฺจาวลิตฺตกํ เสตํ กาฬกวณฺณญฺจ ปริกมฺมญฺจ เครุกํ มาลากมฺมํ ลตากมฺมํ มกรทนฺตปาฏิกํ จีวรวํสํ รชฺชุญฺจ อนุญฺญาสิ วินายโก ฯ อุชฺฌิตฺวา ปกฺกมนฺติ จ กฐินํ ปริภิชฺชติ วินิเวฐิยติ กุฑฺเฑ ปตฺเตนาทาย คจฺฉเร ถวิกา พนฺธสุตฺตนฺตํ พนฺธิตฺวา จ อุปาหนา อุปาหนตฺถวิกญฺจ อํสวทฺธญฺจ สุตฺตกํ อุทกากปฺปิยํ มคฺเค ปริสฺสาวนโจฬกํ ธมฺมกรกํ เทฺว ภิกฺขู เวสาลึ อคมา มุนิ ทณฺฑํ โอตฺถริกํ ตตฺถ- นุญฺญาสิ ปริสฺสาวนํ ฯ มกเสหิ ปณีเตน พหฺวาทาธา จ ชีวโก จงฺกมนชนฺตาฆรํ วิสเม นีจวตฺถุโก ตโย จเย วิหญฺญนฺติ โสปาณาลมฺพเวทิกํ อชฺโฌกาเส ติณจุณฺณํ อุลฺลิตฺตญฺจาวลิตฺตกํ เสตกํ กาฬวณฺณญฺจ ปริกมฺมญฺจ เครุกํ มาลากมฺมํ ลตากมฺมํ มกรทนฺตปาฏิกํ วํสํ จีวรรชฺชุญฺจ อุจฺจํ ว วตฺถุกํ กเร จโย โสปาณพาหญฺจ กวาฏํ ปิฏฺฐสงฺฆาฏํ อุทุกฺขลุตฺตรปาสกํ วฏฺฏิญฺจ กปิสีสกํ สูจิฆฏิตาลฉิทฺทํ อาวิญฺฉนญฺจ รชฺชุกํ มณฺฑลํ ธูมเนตฺตญฺจ มชฺเฌ จ มุขมตฺติกา โทณิ ทุคฺคนฺธา จ ฑหติ อุทธานํ สราวกํ น เสเทติ จ จิกฺขลฺลํ โธวิ นิทฺธมนํ กเร ปีฐญฺจ โกฏฺฐเก กมฺมํ มรุมฺพา สิลนิทฺธมํ นคฺคา ฉมายํ วสฺสนฺเต ปฏิจฺฉาที ตโย ตหึ อุทปานํ ลุชฺชติ จ วลฺลิยา กายพนฺธเน ตุลํ กรกฏํ จกฺกํ พหู ภิชฺชนฺติ ภาชนา โลหทารุจมฺมขณฺฑํ สาลา ติณาปิธานิ จ โทณิ จนฺทนิ ปาการา จิกฺขลฺลํ นิทฺธเมน จ สีติกตํ โปกฺขรณี ปุราณญฺจ นิลฺเลขกํ จตุมาสํ สยนฺติ จ คนฺธปุปฺผํ นธิฏฺฐเห อาสิตฺตกมโฬริกํ ภุญฺชนฺเตกํ ตุวฏฺฏยุํ วฑฺโฒ โพธิ จ อกฺกมิ ฆฏํ กตกสมฺมชฺชนี สกฺขรํ กฐลญฺเจว เผณกํ ปาทฆํสนี วิธูปนํ ตาลวณฺฏํ มกสญฺจาปิ จามรี ฉตฺตํ วินา จ อาราเม ตโย สิกฺกาย สมฺมติ โรมา สิตฺถา นขา ทีฆา ฉินฺทนฺตงฺคุลิกา ทุกฺขา สโลหิตํ ปมาณญฺจ วีสติ ทีฆเกสตา ขุรํ สิลํ สิปาฏิกํ นมตํ ขุรภณฺฑกํ มสฺสุํ กปฺเปนฺติ วฑฺเฒนฺติ โคโลมิ จตุรสฺสกํ ปริมุขํ อฑฺฒรุกญฺจ ทาฐิ สมฺพาธสํหเร อาพาธา กตฺตริ วโณ ทีฆํ สกฺขริกาย จ ปลิตํ ถกิตํ อุจฺจา โลหภณฺฑญฺชนี สห ปลฺลตฺถิกญฺจ อาโยโค วฏํ จ กายพนฺธนํ กลาพุกํ เทฑฺฑุภกํ มุรชฺชํ มทฺทวีณกํ ปฏฺฏิกา สูกรนฺตญฺจ ทสา มุรชฺชเวณิกา อนฺโต โสภคุณกญฺจ ปวนนฺโตปิ ชีรติ คณฺฐิกา อุจฺจาวจญฺจ ผลกนฺเตปิ โอคเห คิหิวตฺถํ โสณฺฑํ มจฺฉวาฬกํ จตุกฺกณฺณกํ ตาลวณฺฏํ สตวลฺลี คิหิปารุตปารุปํ สํเวลฺลิ อุภโตกาชํ ทนฺตกฏฺฐาภิโกฏเน กณฺเฐ วิลคฺคํ ทายญฺจ ปฏคฺคิ รุกฺขหตฺถินา สกเฏ โลกายตกํ ปริยาปุณึสุ วาจยุํ ติรจฺฉานกถา วิชฺชา ขิปิ มงฺคลํ ขาทิ จ วาตาพาโธ ทุสฺสติ จ ทุคฺคนฺโธ ทุกฺขปาทุกา หิริยนฺติ ปารุทุคฺคนฺโธ ตหํ ตหํ กโรนฺติ จ ทุคฺคนฺโธ กูปํ ลุชฺชติ อุจฺจวตฺถุ จเยน จ โสปาณาลมฺพนพาหา อนฺเต ทุกฺขญฺจ ปาทุกา พหิทฺธา โทณิ กฏฺฐญฺจ ปิฐโร จ อปารุโต วจฺจกุฏิ กวาฏญฺจ ปิฏฺฐสงฺฆาฏเมว จ อุทุกฺขลุตฺตรปาโส วฏฺฏิญฺจ กปิสีสกํ สูจิฆฏิตาลฉิทฺทํ อาวิญฺฉนฉิทฺทเมว จ รชฺชุ อุลฺลิตฺตาวลิตฺตํ เสตวณฺณญฺจ กาฬกํ มาลากมฺมํ ลตากมฺมํ มกรํ ปญฺจปฏิกํ จีวรวํสํ รชฺชุญฺจ ชราทุพฺพลปาการํ โกฏฐเก จาปิ ตเถว มรุมฺพปทราสิลา สนฺติฏฺฐติ นิทฺธมนํ กุมฺภิญฺจาปิ สราวกํ ทุกฺขํ หิรี อปิธานํ อนาจารญฺจ อาจรุํ ฯ โลหภณฺฑํ อนุญฺญาสิ ฐปยิตฺวา ปหรณึ ฯ ฐปยิตฺวาสนฺทึ ปลฺลงฺกํ ทารุปตฺตญฺจ ปาทุกํ สพฺพํ ทารุมยํ ภณฺฑํ อนุญฺญาสิ มหามุนิ ฯ กตกํ กุมฺภการญฺจ ฐปยิตฺวา ตถาคโต สพฺพมฺปิ มตฺติกาภณฺฑํ อนุญฺญาสิ อนุกมฺปโก ฯ ยสฺส วตฺถุสฺส นิทฺเทโส ปุริเมน ยทิ สมํ ตมฺปิ สงฺขิตฺตํ อุทฺทาเน นยโต ตํ วิชานิยา ฯ เอวํ ทสสตา วตฺถู วินเย ขุทฺทกวตฺถุเก สทฺธมฺมฏฺฐิติโก เจว เปสลานญฺจนุคฺคโห สุสิกฺขิโต วินยธโร หิตจิตฺโต สุเปสโล ปทีปกรโณ ธีโร ปูชารโห พหุสฺสุโตติ ฯ ขุทฺทกวตฺถุกฺขนฺธโก นิฏฺฐิโต ---------