Bālavagga
Fools
ฉบับหลวง
ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง
2.21
ข้อ ๒๖๗ดูกรภิกษุทั้งหลาย คนพาล ๒ จำพวก ๒ จำพวกเป็นไฉนคือ คนที่ไม่ เห็นโทษโดยความเป็นโทษ ๑ คนที่ไม่รับรองตามธรรม เมื่อผู้อื่นแสดงโทษ ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย
คนพาล ๒ จำพวกนี้แล ดูกรภิกษุทั้งหลายบัณฑิต ๒ จำพวก ๒ จำพวกเป็นไฉน คือ คนที่ เห็นโทษโดยความเป็นโทษ ๑ คนที่รับรองตามธรรม เมื่อผู้อื่นแสดงโทษ ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย
บัณฑิต ๒ จำพวกนี้แล ฯ
2.22
ข้อ ๒๖๘ดูกรภิกษุทั้งหลาย คน ๒ จำพวกนี้ย่อมกล่าวตู่ตถาคต๒ จำพวกเป็นไฉน
คือ คนเจ้าโทสะซึ่งมีโทษอยู่ภายใน ๑ คนที่เชื่อโดยถือผิด ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย คน ๒ จำพวกนี้ ย่อมกล่าวตู่ตถาคต ฯ
2.23
ข้อ ๒๖๙ดูกรภิกษุทั้งหลาย คน ๒ จำพวกนี้ ย่อมกล่าวตู่ตถาคต ๒ จำพวกเป็นไฉน คือ คนที่แสดงสิ่งที่ตถาคตมิได้ภาษิตไว้ มิได้ตรัสไว้ว่า ตถาคตได้ภาษิตไว้ ได้ตรัสไว้ ๑ คนที่แสดงสิ่งที่ตถาคตภาษิตไว้ ตรัสไว้ว่า ตถาคตมิได้ภาษิตไว้ มิได้ตรัสไว้ ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย คน ๒ จำพวกนี้แล ย่อมกล่าวตู่ตถาคต
2.24
2.25
ข้อ ๒๗๐ดูกรภิกษุทั้งหลาย คน ๒ จำพวกนี้ ย่อมกล่าวตู่ตถาคต ๒ จำพวกเป็นไฉน คือ คนที่แสดงพระสุตตันตะที่มีอรรถจะพึงนำไปว่า พระสุตตันตะมีอรรถนำไปแล้ว ๑ คนที่
เล่ม ๒๐ · หน้า ๕๗แสดงพระสุตตันตะที่มีอรรถอันนำไปแล้วว่า พระสุตตันตะมีอรรถที่จะพึงนำไป ๑ ดูกรภิกษุ ทั้งหลาย คน ๒ จำพวกนี้แลย่อมกล่าวตู่ตถาคต
2.26
พระสุตตันตะมีอรรถอันนำไปแล้ว ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย คน ๒ จำพวกนี้แลย่อมไม่กล่าวตู่ ตถาคต ฯ
2.27
ข้อ ๒๗๑ดูกรภิกษุทั้งหลาย คติ ๒ อย่าง คือ นรกหรือกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานอย่างใด อย่างหนึ่ง อันผู้มีการงานลามกพึงหวังได้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย คติ ๒ อย่าง คือเทวดาหรือมนุษย์ อย่างใดอย่างหนึ่ง อันผู้มีการงานไม่ลามกพึงหวังได้ ฯ
2.28
ข้อ ๒๗๒ดูกรภิกษุทั้งหลาย คติ ๒ อย่าง คือ นรกหรือกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานอย่างใด อย่างหนึ่ง อันคนมิจฉาทิฐิพึงหวังได้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย คติ ๒ อย่าง คือ เทวดาหรือมนุษย์อย่างใด อย่างหนึ่ง อันคนสัมมาทิฐิพึงหวังได้ ฯ
2.29
ข้อ ๒๗๓ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฐานะที่ต้อนรับคนทุศีลมี ๒ อย่าง คือนรกหรือกำเนิด สัตว์ดิรัจฉาน ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฐานะที่ต้อนรับคนมีศีล ๒ อย่างคือ มนุษย์หรือเทวดา ฯ
2.30
ข้อ ๒๗๔ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราพิจารณาเห็นอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ จึงเสพ เสนาสนะอันสงัด คือ ป่าและป่าเปลี่ยว อำนาจประโยชน์ ๒ ประการ เป็นไฉน คือ เห็นการ อยู่สบายในปัจจุบันของตน ๑ อนุเคราะห์หมู่ชนในภายหลัง ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราเห็นอำนาจ ประโยชน์ ๒ ประการนี้แล จึงเสพเสนาสนะอันสงัด คือ ป่าและป่าเปลี่ยว ฯ
2.31
ข้อ ๒๗๕ดูกรภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๒ อย่างเป็นไปในส่วนแห่งวิชชา ธรรม ๒ อย่าง เป็นไฉน คือ สมถะ ๑ วิปัสสนา ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย สมถะที่ภิกษุเจริญแล้ว ย่อมเสวย ประโยชน์อะไร ย่อมอบรมจิต จิตที่อบรมแล้ว ย่อมเสวยประโยชน์อะไร ย่อมละราคะได้ วิปัสสนาที่อบรมแล้วย่อมเสวยประโยชน์อะไร ย่อมอบรมปัญญา ปัญญาที่อบรมแล้ว ย่อม เสวยประโยชน์อะไรย่อมละอวิชชาได้ ฯ
เล่ม ๒๐ · หน้า ๕๘ดูกรภิกษุทั้งหลาย จิตที่เศร้าหมองด้วยราคะ ย่อมไม่หลุดพ้นหรือปัญญาที่ เศร้าหมองด้วยอวิชชา ย่อมไม่เจริญด้วยประการฉะนี้แล ดูกรภิกษุทั้งหลาย เพราะสำรอก ราคะได้ จึงชื่อว่าเจโตวิมุติ เพราะสำรอกอวิชชาได้จึงชื่อว่าปัญญาวิมุติ ฯ
จบพาลวรรคที่ ๓
- 0.1
Aṅguttara Nikāya 2
Numbered Discourses 2.21–31
3. Bālavagga
The Chapter on Fools
21
21
- 1.1
“Dveme, bhikkhave, bālā.
“Mendicants, there are two fools.
- 1.2
Katame dve?
What two?
- 1.3
Yo ca accayaṁ accayato na passati, yo ca accayaṁ desentassa yathādhammaṁ nappaṭiggaṇhāti.
One who doesn’t recognize when they’ve made a mistake. And one who doesn’t properly accept the confession of someone who’s made a mistake.
- 1.4
Ime kho, bhikkhave, dve bālāti.
These are the two fools.
- 2.1
Dveme, bhikkhave, paṇḍitā.
There are two who are astute.
- 2.2
Katame dve?
What two?
- 2.3
Yo ca accayaṁ accayato passati, yo ca accayaṁ desentassa yathādhammaṁ paṭiggaṇhāti.
One who recognizes when they’ve made a mistake. And one who properly accepts the confession of someone who’s made a mistake.
- 2.4
Ime kho, bhikkhave, dve paṇḍitā”ti.
These are the two who are astute.”
22
22
- 1.1
“Dveme, bhikkhave, tathāgataṁ abbhācikkhanti.
“Mendicants, these two misrepresent the Realized One.
- 1.2
Katame dve?
What two?
- 1.3
Duṭṭho vā dosantaro, saddho vā duggahitena.
One who is hateful and hides it, and one whose faith is mistaken.
- 1.4
Ime kho, bhikkhave, dve tathāgataṁ abbhācikkhantī”ti.
These two misrepresent the Realized One.”
23
23
- 1.1
“Dveme, bhikkhave, tathāgataṁ abbhācikkhanti.
“Mendicants, these two misrepresent the Realized One.
- 1.2
Katame dve?
What two?
- 1.3
Yo ca abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatena bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatenāti dīpeti, yo ca bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatena abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatenāti dīpeti.
One who explains what was not spoken by the Realized One as spoken by him. And one who explains what was spoken by the Realized One as not spoken by him.
- 1.4
Ime kho, bhikkhave, dve tathāgataṁ abbhācikkhantīti.
These two misrepresent the Realized One.
- 2.1
Dveme, bhikkhave, tathāgataṁ nābbhācikkhanti.
These two don’t misrepresent the Realized One.
- 2.2
Katame dve?
What two?
- 2.3
Yo ca abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatena abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatenāti dīpeti, yo ca bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatena bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatenāti dīpeti.
One who explains what was not spoken by the Realized One as not spoken by him. And one who explains what was spoken by the Realized One as spoken by him.
- 2.4
Ime kho, bhikkhave, dve tathāgataṁ nābbhācikkhantī”ti.
These two don’t misrepresent the Realized One.”
24
24
- 1.1
“Dveme, bhikkhave, tathāgataṁ abbhācikkhanti.
“Mendicants, these two misrepresent the Realized One.
- 1.2
Katame dve?
What two?
- 1.3
Yo ca neyyatthaṁ suttantaṁ nītattho suttantoti dīpeti, yo ca nītatthaṁ suttantaṁ neyyattho suttantoti dīpeti.
One who explains a discourse in need of interpretation as a discourse whose meaning is explicit. And one who explains a discourse whose meaning is explicit as a discourse in need of interpretation.
- 1.4
Ime kho, bhikkhave, dve tathāgataṁ abbhācikkhantī”ti.
These two misrepresent the Realized One.”
25
25
- 1.1
“Dveme, bhikkhave, tathāgataṁ nābbhācikkhanti.
“These two don’t misrepresent the Realized One.
- 1.2
Katame dve?
What two?
- 1.3
Yo ca neyyatthaṁ suttantaṁ neyyattho suttantoti dīpeti, yo ca nītatthaṁ suttantaṁ nītattho suttantoti dīpeti.
One who explains a discourse in need of interpretation as a discourse in need of interpretation. And one who explains a discourse whose meaning is explicit as a discourse whose meaning is explicit.
- 1.4
Ime kho, bhikkhave, dve tathāgataṁ nābbhācikkhantī”ti.
These two don’t misrepresent the Realized One.”
26
26
- 1.1
“Paṭicchannakammantassa, bhikkhave, dvinnaṁ gatīnaṁ aññatarā gati pāṭikaṅkhā—
“Mendicants, one who is underhand can expect one of two destinies:
- 1.2
nirayo vā tiracchānayoni vāti.
hell or the animal realm.
- 2.1
Appaṭicchannakammantassa, bhikkhave, dvinnaṁ gatīnaṁ aññatarā gati pāṭikaṅkhā—
One who is aboveboard can expect one of two destinies:
- 2.2
devā vā manussā vā”ti.
as a god or a human.”
27
27
- 1.1
“Micchādiṭṭhikassa, bhikkhave, dvinnaṁ gatīnaṁ aññatarā gati pāṭikaṅkhā—
“Mendicants, one who has wrong view can expect one of two destinies:
- 1.2
nirayo vā tiracchānayoni vā”ti.
hell or the animal realm.”
28
28
- 1.1
“Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, dvinnaṁ gatīnaṁ aññatarā gati pāṭikaṅkhā—
“Mendicants, one who has right view can expect one of two destinies:
- 1.2
devā vā manussā vā”ti.
as a god or a human.”
29
29
- 1.1
“Dussīlassa, bhikkhave, dve paṭiggāhā—
“There are two places waiting to receive an unethical person:
- 1.2
nirayo vā tiracchānayoni vā.
hell and the animal realm.
- 2.1
Sīlavato, bhikkhave, dve paṭiggāhā—
There are two places waiting to receive an ethical person:
- 2.2
devā vā manussā vā”ti.
the realms of gods and humans.”
30
30
- 1.1
“Dvāhaṁ, bhikkhave, atthavase sampassamāno araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi.
“Mendicants, I see two reasons to frequent remote lodgings in the wilderness and the forest.
- 1.2
Katame dve?
What two?
- 1.3
Attano ca diṭṭhadhammasukhavihāraṁ sampassamāno, pacchimañca janataṁ anukampamāno.
Seeing happiness for oneself in this life, and having sympathy for future generations.
- 1.4
Ime kho ahaṁ, bhikkhave, dve atthavase sampassamāno araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmī”ti.
I see two reasons to frequent remote lodgings in the wilderness and the forest.”
31
31
- 1.1
“Dve me, bhikkhave, dhammā vijjābhāgiyā.
“These two things play a part in realization.
- 1.2
Katame dve?
What two?
- 1.3
Samatho ca vipassanā ca.
Serenity and discernment.
- 1.4
Samatho, bhikkhave, bhāvito kamatthamanubhoti?
What is the benefit of developing serenity?
- 1.5
Cittaṁ bhāvīyati.
The mind is developed.
- 1.6
Cittaṁ bhāvitaṁ kamatthamanubhoti?
What is the benefit of developing the mind?
- 1.7
Yo rāgo so pahīyati.
Greed is given up.
- 1.8
Vipassanā, bhikkhave, bhāvitā kamatthamanubhoti?
What is the benefit of developing discernment?
- 1.9
Paññā bhāvīyati.
Wisdom is developed.
- 1.10
Paññā bhāvitā kamatthamanubhoti?
What is the benefit of developing wisdom?
- 1.11
Yā avijjā sā pahīyati.
Ignorance is given up.
- 1.12
Rāgupakkiliṭṭhaṁ vā, bhikkhave, cittaṁ na vimuccati, avijjupakkiliṭṭhā vā paññā na bhāvīyati.
The mind corrupted by greed is not free; and wisdom corrupted by ignorance does not grow.
- 1.13
Iti kho, bhikkhave, rāgavirāgā cetovimutti, avijjāvirāgā paññāvimuttī”ti.
In this way, freedom of heart comes from the fading away of greed, while freedom by wisdom comes from the fading away of ignorance.”
- 1.14
Bālavaggo tatiyo.
- แหล่งที่มา
- SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 ·
an2.21-31 - ฉบับที่ใช้
- Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
- English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
- พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
- สิทธิ์การใช้งาน
- สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ