Ekakapuggalapaññatti
- 0.1
Puggalapaññatti
- 0.2
Niddesa
1. Ekakapuggalapaññatti
- 1.1
Katamo ca puggalo samayavimutto?
- 1.2
Idhekacco puggalo kālena kālaṁ samayena samayaṁ aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati, paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti—
- 1.3
ayaṁ vuccati puggalo “samayavimutto”.
- 2.1
Katamo ca puggalo asamayavimutto?
- 2.2
Idhekacco puggalo na heva kho kālena kālaṁ samayena samayaṁ aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti—
- 2.3
ayaṁ vuccati puggalo “asamayavimutto”.
- 2.4
Sabbepi ariyapuggalā ariye vimokkhe asamayavimuttā.
- 3.1
Katamo ca puggalo kuppadhammo?
- 3.2
Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.
- 3.3
So ca kho na nikāmalābhī hoti na akicchalābhī na akasiralābhī;
- 3.4
na yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.
- 3.5
Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati, yaṁ tassa puggalassa pamādamāgamma tā samāpattiyo kuppeyyuṁ—
- 3.6
ayaṁ vuccati puggalo “kuppadhammo”.
- 4.1
Katamo ca puggalo akuppadhammo?
- 4.2
Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.
- 4.3
So ca kho nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī;
- 4.4
yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.
- 4.5
Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ tassa puggalassa pamādamāgamma tā samāpattiyo kuppeyyuṁ—
- 4.6
ayaṁ vuccati puggalo “akuppadhammo”.
- 4.7
Sabbepi ariyapuggalā ariye vimokkhe akuppadhammā.
- 5.1
Katamo ca puggalo parihānadhammo?
- 5.2
Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.
- 5.3
So ca kho na nikāmalābhī hoti na akicchalābhī na akasiralābhī;
- 5.4
na yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.
- 5.5
Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati, yaṁ so puggalo pamādamāgamma tāhi samāpattīhi parihāyeyya—
- 5.6
ayaṁ vuccati puggalo “parihānadhammo”.
- 6.1
Katamo ca puggalo aparihānadhammo?
- 6.2
Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.
- 6.3
So ca kho nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī;
- 6.4
yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.
- 6.5
Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ so puggalo pamādamāgamma tāhi samāpattīhi parihāyeyya—
- 6.6
ayaṁ vuccati puggalo “aparihānadhammo”.
- 6.7
Sabbepi ariyapuggalā ariye vimokkhe aparihānadhammā.
- 7.1
Katamo ca puggalo cetanābhabbo?
- 7.2
Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.
- 7.3
So ca kho na nikāmalābhī hoti na akicchalābhī na akasiralābhī;
- 7.4
na yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.
- 7.5
Sace anusañceteti, na parihāyati tāhi samāpattīhi.
- 7.6
Sace na anusañceteti, parihāyati tāhi samāpattīhi—
- 7.7
ayaṁ vuccati puggalo “cetanābhabbo”.
- 8.1
Katamo ca puggalo anurakkhaṇābhabbo?
- 8.2
Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.
- 8.3
So ca kho na nikāmalābhī hoti na akicchalābhī na akasiralābhī;
- 8.4
na yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.
- 8.5
Sace anurakkhati, na parihāyati tāhi samāpattīhi.
- 8.6
Sace na anurakkhati, parihāyati tāhi samāpattīhi—
- 8.7
ayaṁ vuccati puggalo “anurakkhaṇābhabbo”.
- 9.1
Katamo ca puggalo puthujjano?
- 9.2
Yassa puggalassa tīṇi saṁyojanāni appahīnāni;
- 9.3
na ca tesaṁ dhammānaṁ pahānāya paṭipanno—
- 9.4
ayaṁ vuccati puggalo “puthujjano”.
- 10.1
Katamo ca puggalo gotrabhū?
- 10.2
Yesaṁ dhammānaṁ samanantarā ariyadhammassa avakkanti hoti tehi dhammehi samannāgato—
- 10.3
ayaṁ vuccati puggalo “gotrabhū”.
- 11.1
Katamo ca puggalo bhayūparato?
- 11.2
Satta sekkhā bhayūparatā, ye ca puthujjanā sīlavanto.
- 11.3
Arahā abhayūparato.
- 12.1
Katamo ca puggalo abhabbāgamano?
- 12.2
Ye te puggalā kammāvaraṇena samannāgatā, kilesāvaraṇena samannāgatā, vipākāvaraṇena samannāgatā, assaddhā acchandikā duppaññā eḷā, abhabbā niyāmaṁ okkamituṁ kusalesu dhammesu sammattaṁ—
- 12.3
ime vuccanti puggalā “abhabbāgamanā”.
- 13.1
Katamo ca puggalo bhabbāgamano?
- 13.2
Ye te puggalā na kammāvaraṇena samannāgatā, na kilesāvaraṇena samannāgatā, na vipākāvaraṇena samannāgatā, saddhā chandikā paññavanto aneḷā, bhabbā niyāmaṁ okkamituṁ kusalesu dhammesu sammattaṁ—
- 13.3
ime vuccanti puggalā “bhabbāgamanā”.
- 14.1
Katamo ca puggalo niyato?
- 14.2
Pañca puggalā ānantarikā, ye ca micchādiṭṭhikā niyatā, aṭṭha ca ariyapuggalā niyatā.
- 14.3
Avasesā puggalā aniyatā.
- 15.1
Katamo ca puggalo paṭipannako?
- 15.2
Cattāro maggasamaṅgino puggalā paṭipannakā, cattāro phalasamaṅgino puggalā phale ṭhitā.
- 16.1
Katamo ca puggalo samasīsī?
- 16.2
Yassa puggalassa apubbaṁ acarimaṁ āsavapariyādānañca hoti jīvitapariyādānañca—
- 16.3
ayaṁ vuccati puggalo “samasīsī”.
- 17.1
Katamo ca puggalo ṭhitakappī?
- 17.2
Ayañca puggalo sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno assa, kappassa ca uḍḍayhanavelā assa, neva tāva kappo uḍḍayheyya yāvāyaṁ puggalo na sotāpattiphalaṁ sacchikaroti.
- 17.3
Ayaṁ vuccati puggalo “ṭhitakappī”.
- 17.4
Sabbepi maggasamaṅgino puggalā ṭhitakappino.
- 18.1
Katamo ca puggalo ariyo?
- 18.2
Aṭṭha ariyapuggalā ariyā.
- 18.3
Avasesā puggalā anariyā.
- 19.1
Katamo ca puggalo sekkho?
- 19.2
Cattāro maggasamaṅgino tayo phalasamaṅgino puggalā “sekkhā”.
- 19.3
Arahā asekkho.
- 19.4
Avasesā puggalā nevasekkhanāsekkhā.
- 20.1
Katamo ca puggalo tevijjo?
- 20.2
Tīhi vijjāhi samannāgato puggalo “tevijjo”.
- 21.1
Katamo ca puggalo chaḷabhiñño?
- 21.2
Chahi abhiññāhi samannāgato puggalo “chaḷabhiñño”.
- 22.1
Katamo ca puggalo sammāsambuddho?
- 22.2
Idhekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṁ saccāni abhisambujjhati;
- 22.3
tattha ca sabbaññutaṁ pāpuṇāti, balesu ca vasībhāvaṁ—
- 22.4
ayaṁ vuccati puggalo “sammāsambuddho”.
- 23.1
Katamo ca puggalo paccekasambuddho?
- 23.2
Idhekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṁ saccāni abhisambujjhati;
- 23.3
na ca tattha sabbaññutaṁ pāpuṇāti, na ca balesu vasībhāvaṁ—
- 23.4
ayaṁ vuccati puggalo “paccekasambuddho”.
- 24.1
Katamo ca puggalo ubhatobhāgavimutto?
- 24.2
Idhekacco puggalo aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati;
- 24.3
paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti—
- 24.4
ayaṁ vuccati puggalo “ubhatobhāgavimutto”.
- 25.1
Katamo ca puggalo paññāvimutto?
- 25.2
Idhekacco puggalo na heva kho aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati;
- 25.3
paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti.
- 25.4
Ayaṁ vuccati puggalo “paññāvimutto”.
- 26.1
Katamo ca puggalo kāyasakkhī?
- 26.2
Idhekacco puggalo aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati;
- 26.3
paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti.
- 26.4
Ayaṁ vuccati puggalo “kāyasakkhī”.
- 27.1
Katamo ca puggalo diṭṭhippatto?
- 27.2
Idhekacco puggalo “idaṁ dukkhan”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhasamudayo”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodho”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti yathābhūtaṁ pajānāti.
- 27.3
Tathāgatappaveditā cassa dhammā paññāya vodiṭṭhā honti vocaritā.
- 27.4
Paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti—
- 27.5
ayaṁ vuccati puggalo “diṭṭhippatto”.
- 28.1
Katamo ca puggalo saddhāvimutto?
- 28.2
Idhekacco puggalo “idaṁ dukkhan”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhasamudayo”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodho”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti yathābhūtaṁ pajānāti.
- 28.3
Tathāgatappaveditā cassa dhammā paññāya vodiṭṭhā honti vocaritā.
- 28.4
Paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti, no ca kho yathā diṭṭhippattassa—
- 28.5
ayaṁ vuccati puggalo “saddhāvimutto”.
- 29.1
Katamo ca puggalo dhammānusārī?
- 29.2
Yassa puggalassa sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipannassa paññindriyaṁ adhimattaṁ hoti, paññāvāhiṁ paññāpubbaṅgamaṁ ariyamaggaṁ bhāveti—
- 29.3
ayaṁ vuccati puggalo “dhammānusārī”.
- 29.4
Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo dhammānusārī phale ṭhito diṭṭhippatto.
- 30.1
Katamo ca puggalo saddhānusārī?
- 30.2
Yassa puggalassa sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipannassa saddhindriyaṁ adhimattaṁ hoti, saddhāvāhiṁ saddhāpubbaṅgamaṁ ariyamaggaṁ bhāveti—
- 30.3
ayaṁ vuccati puggalo “saddhānusārī”.
- 30.4
Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo saddhānusārī phale ṭhito saddhāvimutto.
- 31.1
Katamo ca puggalo sattakkhattuparamo?
- 31.2
Idhekacco puggalo tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano.
- 31.3
So sattakkhattuṁ deve ca mānuse ca sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karoti—
- 31.4
ayaṁ vuccati puggalo “sattakkhattuparamo”.
- 32.1
Katamo ca puggalo kolaṅkolo?
- 32.2
Idhekacco puggalo tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano.
- 32.3
So dve vā tīṇi vā kulāni sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karoti—
- 32.4
ayaṁ vuccati puggalo “kolaṅkolo”.
- 33.1
Katamo ca puggalo ekabījī?
- 33.2
Idhekacco puggalo tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano.
- 33.3
So ekaṁyeva mānusakaṁ bhavaṁ nibbattetvā dukkhassantaṁ karoti—
- 33.4
ayaṁ vuccati puggalo “ekabījī”.
- 34.1
Katamo ca puggalo sakadāgāmī?
- 34.2
Idhekacco puggalo tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karoti—
- 34.3
ayaṁ vuccati puggalo “sakadāgāmī”.
- 35.1
Katamo ca puggalo anāgāmī?
- 35.2
Idhekacco puggalo pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko hoti, tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā—
- 35.3
ayaṁ vuccati puggalo “anāgāmī”.
- 36.1
Katamo ca puggalo antarāparinibbāyī?
- 36.2
Idhekacco puggalo pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko hoti, tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā.
- 36.3
So upapannaṁ vā samanantarā appattaṁ vā vemajjhaṁ āyuppamāṇaṁ ariyamaggaṁ sañjaneti upariṭṭhimānaṁ saṁyojanānaṁ pahānāya—
- 36.4
ayaṁ vuccati puggalo “antarāparinibbāyī”.
- 37.1
Katamo ca puggalo upahaccaparinibbāyī?
- 37.2
Idhekacco puggalo pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko hoti, tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā.
- 37.3
So atikkamitvā vemajjhaṁ āyuppamāṇaṁ upahacca vā kālakiriyaṁ ariyamaggaṁ sañjaneti upariṭṭhimānaṁ saṁyojanānaṁ pahānāya—
- 37.4
ayaṁ vuccati puggalo “upahaccaparinibbāyī”.
- 38.1
Katamo ca puggalo asaṅkhāraparinibbāyī?
- 38.2
Idhekacco puggalo pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko hoti, tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā.
- 38.3
So asaṅkhārena ariyamaggaṁ sañjaneti upariṭṭhimānaṁ saṁyojanānaṁ pahānāya—
- 38.4
ayaṁ vuccati puggalo “asaṅkhāraparinibbāyī”.
- 39.1
Katamo ca puggalo sasaṅkhāraparinibbāyī?
- 39.2
Idhekacco puggalo pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko hoti, tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā.
- 39.3
So sasaṅkhārena ariyamaggaṁ sañjaneti upariṭṭhimānaṁ saṁyojanānaṁ pahānāya—
- 39.4
ayaṁ vuccati puggalo “sasaṅkhāraparinibbāyī”.
- 40.1
Katamo ca puggalo uddhaṁsoto akaniṭṭhagāmī?
- 40.2
Idhekacco puggalo pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko hoti, tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā.
- 40.3
So avihā cuto atappaṁ gacchati, atappā cuto sudassaṁ gacchati, sudassā cuto sudassiṁ gacchati, sudassiyā cuto akaniṭṭhaṁ gacchati;
- 40.4
akaniṭṭhe ariyamaggaṁ sañjaneti upariṭṭhimānaṁ saṁyojanānaṁ pahānāya—
- 40.5
ayaṁ vuccati puggalo “uddhaṁsoto akaniṭṭhagāmī”.
- 41.1
Katamo ca puggalo sotāpanno sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno?
- 41.2
Tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ pahānāya paṭipanno puggalo sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno.
- 41.3
Yassa puggalassa tīṇi saṁyojanāni pahīnāni—
- 41.4
ayaṁ vuccati puggalo “sotāpanno”.
- 42.1
Kāmarāgabyāpādānaṁ tanubhāvāya paṭipanno puggalo sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno.
- 42.2
Yassa puggalassa kāmarāgabyāpādā tanubhūtā—
- 42.3
ayaṁ vuccati puggalo “sakadāgāmī”.
- 43.1
Kāmarāgabyāpādānaṁ anavasesappahānāya paṭipanno puggalo anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno.
- 43.2
Yassa puggalassa kāmarāgabyāpādā anavasesā pahīnā—
- 43.3
ayaṁ vuccati puggalo “anāgāmī”.
- 44.1
Rūparāgaarūparāgamānauddhaccaavijjāya anavasesappahānāya paṭipanno puggalo arahattaphalasacchikiriyāya paṭipanno.
- 44.2
Yassa puggalassa rūparāgo arūparāgo māno uddhaccaṁ avijjā anavasesā pahīnā—
- 44.3
ayaṁ vuccati puggalo “arahā”.
- 45.1
Ekakaniddeso.
- แหล่งที่มา
- SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 ·
pp2.1 - ฉบับที่ใช้
- Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
- English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
- สิทธิ์การใช้งาน
- สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ
- ฉบับที่ยังไม่เปิดใช้
- พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — ยังไม่ยืนยันสิทธิ์ — ยังไม่เผยแพร่ตัวบท