Paṭisambhidākathā
Discussion of Analytical Knowledges
- 0.1
Paṭisambhidāmagga
- 0.2
2 Yuganaddhavagga
2.6. Paṭisambhidākathā
2.6.1. Dhammacakkapavattanavāra
- 1.1
Evaṁ me sutaṁ—
- 1.2
ekaṁ samayaṁ bhagavā bārāṇasiyaṁ viharati isipatane migadāye.
- 1.3
Tatra kho bhagavā pañcavaggiye bhikkhū āmantesi—
- 2.1
“Dveme, bhikkhave, antā pabbajitena na sevitabbā.
- 2.2
Katame dve?
- 2.3
Yo cāyaṁ kāmesu kāmasukhallikānuyogo hīno gammo pothujjaniko anariyo anatthasaṁhito;
- 2.4
yo cāyaṁ attakilamathānuyogo dukkho anariyo anatthasaṁhito.
- 2.5
Ete kho, bhikkhave, ubho ante anupagamma majjhimā paṭipadā tathāgatena abhisambuddhā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.
- 3.1
Katamā ca sā, bhikkhave, majjhimā paṭipadā tathāgatena abhisambuddhā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati?
- 3.2
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—
- 3.3
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.
- 3.4
Ayaṁ kho sā, bhikkhave, majjhimā paṭipadā tathāgatena abhisambuddhā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.
- 4.1
Idaṁ kho pana, bhikkhave, dukkhaṁ ariyasaccaṁ.
- 4.2
Jātipi dukkhā, jarāpi dukkhā, byādhipi dukkho, maraṇampi dukkhaṁ, appiyehi sampayogo dukkho, piyehi vippayogo dukkho, yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ;
- 4.3
saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā.
- 4.4
Idaṁ kho pana, bhikkhave, dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ—
- 4.5
yāyaṁ taṇhā ponobhavikā nandirāgasahagatā tatratatrābhinandinī, seyyathidaṁ—
- 4.6
kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā.
- 4.7
Idaṁ kho pana, bhikkhave, dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ—
- 4.8
yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo.
- 4.9
Idaṁ kho pana, bhikkhave, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ—
- 4.10
ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—
- 4.11
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.
- 5.1
‘Idaṁ dukkhaṁ ariyasaccan’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
- 5.2
‘Taṁ kho panidaṁ dukkhaṁ ariyasaccaṁ pariññeyyan’ti me, bhikkhave …pe…
- 5.3
pariññātanti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
- 6.1
‘Idaṁ dukkhasamudayaṁ ariyasaccan’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
- 6.2
‘Taṁ kho panidaṁ dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ pahātabban’ti me, bhikkhave …pe…
- 6.3
pahīnanti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
- 7.1
‘Idaṁ dukkhanirodhaṁ ariyasaccan’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
- 7.2
‘Taṁ kho panidaṁ dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ sacchikātabban’ti me, bhikkhave …pe…
- 7.3
sacchikatanti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
- 8.1
‘Idaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccan’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
- 8.2
‘Taṁ kho panidaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ bhāvetabban’ti me, bhikkhave …pe…
- 8.3
bhāvitanti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
- 9.1
Yāvakīvañca me, bhikkhave, imesu catūsu ariyasaccesu evaṁ tiparivaṭṭaṁ dvādasākāraṁ yathābhūtaṁ ñāṇadassanaṁ na suvisuddhaṁ ahosi, neva tāvāhaṁ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’ti paccaññāsiṁ.
- 10.1
Yato ca kho me, bhikkhave, imesu catūsu ariyasaccesu evaṁ tiparivaṭṭaṁ dvādasākāraṁ yathābhūtaṁ ñāṇadassanaṁ suvisuddhaṁ ahosi, athāhaṁ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’ti paccaññāsiṁ.
- 10.2
Ñāṇañca pana me dassanaṁ udapādi—
- 10.3
‘akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’”ti.
- 11.1
Idamavoca bhagavā.
- 11.2
Attamanā pañcavaggiyā bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
- 12.1
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne āyasmato koṇḍaññassa virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi—
- 12.2
“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ, sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.
- 13.1
Pavattite ca pana bhagavatā dhammacakke bhummā devā saddamanussāvesuṁ—
- 13.2
“etaṁ bhagavatā bārāṇasiyaṁ isipatane migadāye anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavattitaṁ appaṭivattiyaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmin”ti.
- 13.3
Bhummānaṁ devānaṁ saddaṁ sutvā cātumahārājikā devā saddamanussāvesuṁ …
- 13.4
cātumahārājikānaṁ devānaṁ saddaṁ sutvā tāvatiṁsā devā …pe…
- 13.5
yāmā devā …pe…
- 13.6
tusitā devā …pe…
- 13.7
nimmānaratī devā …pe…
- 13.8
paranimmitavasavattī devā …pe…
- 13.9
brahmakāyikā devā saddamanussāvesuṁ—
- 13.10
“etaṁ bhagavatā bārāṇasiyaṁ isipatane migadāye anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavattitaṁ appaṭivattiyaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmin”ti.
- 14.1
Itiha tena khaṇena tena layena tena muhuttena yāva brahmalokā saddo abbhuggacchi.
- 14.2
Ayañca dasasahassī lokadhātu saṅkampi sampakampi sampavedhi, appamāṇo ca uḷāro obhāso loke pāturahosi atikkamma devānaṁ devānubhāvanti.
- 15.1
Atha kho bhagavā imaṁ udānaṁ udānesi—
- 15.2
“aññāsi vata bho koṇḍañño;
- 15.3
aññāsi vata bho koṇḍañño”ti.
- 15.4
Iti hidaṁ āyasmato koṇḍaññassa “aññāsikoṇḍañño”tveva nāmaṁ ahosi.
- 16.1
“‘Idaṁ dukkhaṁ ariyasaccan’ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi”.
- 17.1
Cakkhuṁ udapādīti—
- 17.2
kenaṭṭhena?
- 17.3
Ñāṇaṁ udapādīti—
- 17.4
kenaṭṭhena?
- 17.5
Paññā udapādīti—
- 17.6
kenaṭṭhena?
- 17.7
Vijjā udapādīti—
- 17.8
kenaṭṭhena?
- 17.9
Āloko udapādīti—
- 17.10
kenaṭṭhena?
- 17.11
Cakkhuṁ udapādīti—
- 17.12
dassanaṭṭhena.
- 17.13
Ñāṇaṁ udapādīti—
- 17.14
ñātaṭṭhena.
- 17.15
Paññā udapādīti—
- 17.16
pajānanaṭṭhena.
- 17.17
Vijjā udapādīti—
- 17.18
paṭivedhaṭṭhena.
- 17.19
Āloko udapādīti—
- 17.20
obhāsaṭṭhena.
- 18.1
Cakkhuṁ dhammo, ñāṇaṁ dhammo, paññā dhammo, vijjā dhammo, āloko dhammo.
- 18.2
Ime pañca dhammā dhammapaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca.
- 18.3
Ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā.
- 18.4
Ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā.
- 18.5
Tena vuccati—
- 18.6
“dhammesu ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā”.
- 19.1
Dassanaṭṭho attho, ñātaṭṭho attho, pajānanaṭṭho attho, paṭivedhaṭṭho attho, obhāsaṭṭho attho.
- 19.2
Ime pañca atthā atthapaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca.
- 19.3
Ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā.
- 19.4
Ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā.
- 19.5
Tena vuccati—
- 19.6
“atthesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā”.
- 20.1
Pañca dhamme sandassetuṁ byañjananiruttābhilāpā, pañca atthe sandassetuṁ byañjananiruttābhilāpā.
- 20.2
Imā dasa niruttiyo niruttipaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca.
- 20.3
Ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā.
- 20.4
Ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā.
- 20.5
Tena vuccati—
- 20.6
“niruttīsu ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā”.
- 21.1
Pañcasu dhammesu ñāṇāni, pañcasu atthesu ñāṇāni, dasasu niruttīsu ñāṇāni.
- 21.2
Imāni vīsati ñāṇāni paṭibhānapaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca.
- 21.3
Ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā.
- 21.4
Ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā.
- 21.5
Tena vuccati—
- 21.6
“paṭibhānesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā”.
- 22.1
“‘Taṁ kho panidaṁ dukkhaṁ ariyasaccaṁ pariññeyyan’ti …pe…
- 22.2
pariññātanti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi”.
- 23.1
Cakkhuṁ udapādīti—
- 23.2
kenaṭṭhena?
- 23.3
Ñāṇaṁ udapādīti—
- 23.4
kenaṭṭhena?
- 23.5
Paññā udapādīti—
- 23.6
kenaṭṭhena?
- 23.7
Vijjā udapādīti—
- 23.8
kenaṭṭhena?
- 23.9
Āloko udapādīti—
- 23.10
kenaṭṭhena?
- 23.11
Cakkhuṁ udapādīti—
- 23.12
dassanaṭṭhena.
- 23.13
Ñāṇaṁ udapādīti—
- 23.14
ñātaṭṭhena.
- 23.15
Paññā udapādīti—
- 23.16
pajānanaṭṭhena.
- 23.17
Vijjā udapādīti—
- 23.18
paṭivedhaṭṭhena.
- 23.19
Āloko udapādīti—
- 23.20
obhāsaṭṭhena.
- 24.1
Cakkhuṁ dhammo, ñāṇaṁ dhammo, paññā dhammo, vijjā dhammo, āloko dhammo.
- 24.2
Ime pañca dhammā dhammapaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca.
- 24.3
Ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā.
- 24.4
Ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā.
- 24.5
Tena vuccati—
- 24.6
“dhammesu ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā”.
- 25.1
Dassanaṭṭho attho, ñātaṭṭho attho, pajānanaṭṭho attho, paṭivedhaṭṭho attho, obhāsaṭṭho attho.
- 25.2
Ime pañca atthā atthapaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca.
- 25.3
Ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā.
- 25.4
Ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā.
- 25.5
Tena vuccati—
- 25.6
“atthesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā”.
- 26.1
Pañca dhamme sandassetuṁ byañjananiruttābhilāpā, pañca atthe sandassetuṁ byañjananiruttābhilāpā.
- 26.2
Imā dasa niruttiyo niruttipaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca.
- 26.3
Ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā.
- 26.4
Ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā.
- 26.5
Tena vuccati—
- 26.6
“niruttīsu ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā”.
- 27.1
Pañcasu dhammesu ñāṇāni, pañcasu atthesu ñāṇāni, dasasu niruttīsu ñāṇāni.
- 27.2
Imāni vīsati ñāṇāni paṭibhānapaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca.
- 27.3
Ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā.
- 27.4
Ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā.
- 27.5
Tena vuccati—
- 27.6
“paṭibhānesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā”.
- 28.1
Dukkhe ariyasacce pannarasa dhammā, pannarasa atthā, tiṁsa niruttiyo, saṭṭhi ñāṇāni.
- 29.1
“‘Idaṁ dukkhasamudayaṁ ariyasaccan’ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 29.2
āloko udapādi.
- 29.3
‘Taṁ kho panidaṁ dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ pahātabban’ti …pe…
- 29.4
pahīnanti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 29.5
āloko udapādi …pe… ”.
- 30.1
Dukkhasamudaye ariyasacce pannarasa dhammā, pannarasa atthā, tiṁsa niruttiyo, saṭṭhi ñāṇāni.
- 31.1
“‘Idaṁ dukkhanirodhaṁ ariyasaccan’ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 31.2
āloko udapādi.
- 31.3
‘Taṁ kho panidaṁ dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ sacchikātabban’ti …pe…
- 31.4
sacchikatanti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 31.5
āloko udapādi …pe… ”.
- 32.1
Dukkhanirodhe ariyasacce pannarasa dhammā, pannarasa atthā, tiṁsa niruttiyo, saṭṭhi ñāṇāni.
- 33.1
“‘Idaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccan’ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 33.2
āloko udapādi.
- 33.3
‘Taṁ kho panidaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ bhāvetabban’ti …pe…
- 33.4
bhāvitanti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 33.5
āloko udapādi …pe… ”.
- 34.1
Dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasacce pannarasa dhammā, pannarasa atthā, tiṁsa niruttiyo, saṭṭhi ñāṇāni.
- 35.1
Catūsu ariyasaccesu saṭṭhi dhammā, saṭṭhi atthā, vīsatisataniruttiyo, cattālīsañca dve ca ñāṇasatāni.
2.6.2. Satipaṭṭhānavāra
- 36.1
“‘Ayaṁ kāye kāyānupassanā’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 36.2
āloko udapādi.
- 36.3
Sā kho panāyaṁ kāye kāyānupassanā bhāvetabbāti me, bhikkhave …pe…
- 36.4
bhāvitāti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 36.5
āloko udapādi”.
- 37.1
“Ayaṁ vedanāsu …pe…
- 37.2
ayaṁ citte …pe…
- 37.3
ayaṁ dhammesu dhammānupassanāti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 37.4
āloko udapādi.
- 37.5
Sā kho panāyaṁ dhammesu dhammānupassanā bhāvetabbāti …pe…
- 37.6
bhāvitāti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 37.7
āloko udapādi”.
- 38.1
“‘Ayaṁ kāye kāyānupassanā’ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 38.2
āloko udapādi …pe…
- 38.3
sā kho panāyaṁ kāye kāyānupassanā bhāvetabbāti …pe…
- 38.4
bhāvitāti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi”.
- 39.1
Cakkhuṁ udapādīti—
- 39.2
kenaṭṭhena?
- 39.3
Ñāṇaṁ udapādīti—
- 39.4
kenaṭṭhena?
- 39.5
Paññā udapādīti—
- 39.6
kenaṭṭhena?
- 39.7
Vijjā udapādīti—
- 39.8
kenaṭṭhena?
- 39.9
Āloko udapādīti—
- 39.10
kenaṭṭhena?
- 39.11
Cakkhuṁ udapādīti—
- 39.12
dassanaṭṭhena.
- 39.13
Ñāṇaṁ udapādīti—
- 39.14
ñātaṭṭhena.
- 39.15
Paññā udapādīti—
- 39.16
pajānanaṭṭhena.
- 39.17
Vijjā udapādīti—
- 39.18
paṭivedhaṭṭhena.
- 39.19
Āloko udapādīti—
- 39.20
obhāsaṭṭhena.
- 40.1
Cakkhuṁ dhammo, ñāṇaṁ dhammo, paññā dhammo, vijjā dhammo, āloko dhammo.
- 40.2
Ime pañca dhammā dhammapaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca.
- 40.3
Ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā.
- 40.4
Ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā.
- 40.5
Tena vuccati—
- 40.6
“dhammesu ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā”.
- 41.1
Dassanaṭṭho attho, ñātaṭṭho attho, pajānanaṭṭho attho, paṭivedhaṭṭho attho, obhāsaṭṭho attho.
- 41.2
Ime pañca atthā atthapaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca.
- 41.3
Ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā.
- 41.4
Ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā.
- 41.5
Tena vuccati—
- 41.6
“atthesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā”.
- 42.1
Pañca dhamme sandassetuṁ byañjananiruttābhilāpā, pañca atthe sandassetuṁ byañjananiruttābhilāpā.
- 42.2
Imā dasa niruttiyo niruttipaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca.
- 42.3
Ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā.
- 42.4
Ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā.
- 42.5
Tena vuccati—
- 42.6
“niruttīsu ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā”.
- 43.1
Pañcasu dhammesu ñāṇāni, pañcasu atthesu ñāṇāni, dasasu niruttīsu ñāṇāni.
- 43.2
Imāni vīsati ñāṇāni paṭibhānapaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca.
- 43.3
Ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā.
- 43.4
Ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā.
- 43.5
Tena vuccati—
- 43.6
“paṭibhānesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā”.
- 44.1
Kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhāne pannarasa dhammā, pannarasa atthā, tiṁsa niruttiyo, saṭṭhi ñāṇāni.
- 45.1
“Ayaṁ vedanāsu …pe…
- 45.2
ayaṁ citte …pe…
- 45.3
ayaṁ dhammesu dhammānupassanāti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 45.4
āloko udapādi …pe…
- 45.5
sā kho panāyaṁ dhammesu dhammānupassanā bhāvetabbāti …pe…
- 45.6
bhāvitāti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 45.7
āloko udapādi …pe… ”.
- 46.1
Dhammesu dhammānupassanā satipaṭṭhāne pannarasa dhammā, pannarasa atthā, tiṁsa niruttiyo, saṭṭhi ñāṇāni.
- 47.1
Catūsu satipaṭṭhānesu saṭṭhi dhammā, saṭṭhi atthā, vīsatisataniruttiyo, cattālīsañca dve ca ñāṇasatāni.
2.6.3. Iddhipādavāra
- 48.1
“Ayaṁ chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādoti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 48.2
āloko udapādi.
- 48.3
So kho panāyaṁ chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo bhāvetabboti me, bhikkhave …pe…
- 48.4
bhāvitoti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 48.5
āloko udapādi.
- 49.1
Ayaṁ vīriyasamādhi …pe…
- 49.2
ayaṁ cittasamādhi …pe…
- 49.3
ayaṁ vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādoti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 49.4
āloko udapādi.
- 49.5
So kho panāyaṁ vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo bhāvetabboti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 49.6
āloko udapādi”.
- 50.1
“‘Ayaṁ chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo’ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 50.2
āloko udapādi …pe…
- 50.3
so kho panāyaṁ chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo bhāvetabboti …pe…
- 50.4
bhāvitoti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi”.
- 51.1
Cakkhuṁ udapādīti—
- 51.2
kenaṭṭhena?
- 51.3
Ñāṇaṁ udapādīti—
- 51.4
kenaṭṭhena?
- 51.5
Paññā udapādīti—
- 51.6
kenaṭṭhena?
- 51.7
Vijjā udapādīti—
- 51.8
kenaṭṭhena?
- 51.9
Āloko udapādīti—
- 51.10
kenaṭṭhena?
- 51.11
Cakkhuṁ udapādīti—
- 51.12
dassanaṭṭhena.
- 51.13
Ñāṇaṁ udapādīti—
- 51.14
ñātaṭṭhena.
- 51.15
Paññā udapādīti—
- 51.16
pajānanaṭṭhena.
- 51.17
Vijjā udapādīti—
- 51.18
paṭivedhaṭṭhena.
- 51.19
Āloko udapādīti—
- 51.20
obhāsaṭṭhena.
- 52.1
Cakkhuṁ dhammo, ñāṇaṁ dhammo, paññā dhammo, vijjā dhammo, āloko dhammo.
- 52.2
Ime pañca dhammā dhammapaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca.
- 52.3
Ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā.
- 52.4
Ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā.
- 52.5
Tena vuccati—
- 52.6
“dhammesu ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā”.
- 53.1
Dassanaṭṭho attho, ñātaṭṭho attho, pajānanaṭṭho attho, paṭivedhaṭṭho attho, obhāsaṭṭho attho.
- 53.2
Ime pañca atthā atthapaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca.
- 53.3
Ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā.
- 53.4
Ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā.
- 53.5
Tena vuccati—
- 53.6
“atthesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā”.
- 54.1
Pañca dhamme sandassetuṁ byañjananiruttābhilāpā, pañca atthe sandassetuṁ byañjananiruttābhilāpā.
- 54.2
Imā dasa niruttiyo niruttipaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca.
- 54.3
Ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā.
- 54.4
Ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā.
- 54.5
Tena vuccati—
- 54.6
“niruttīsu ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā”.
- 55.1
Pañcasu dhammesu ñāṇāni, pañcasu atthesu ñāṇāni, dasasu niruttīsu ñāṇāni.
- 55.2
Imāni vīsati ñāṇāni paṭibhānapaṭisambhidāya ārammaṇā ceva honti gocarā ca.
- 55.3
Ye tassā ārammaṇā te tassā gocarā.
- 55.4
Ye tassā gocarā te tassā ārammaṇā.
- 55.5
Tena vuccati—
- 55.6
“paṭibhānesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā”.
- 56.1
Chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgate iddhipāde pannarasa dhammā, pannarasa atthā, tiṁsa niruttiyo, saṭṭhi ñāṇāni.
- 57.1
“Ayaṁ vīriyasamādhi …pe…
- 57.2
ayaṁ cittasamādhi …pe…
- 57.3
ayaṁ vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādoti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 57.4
āloko udapādi …pe…
- 57.5
so kho panāyaṁ vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo bhāvetabboti …pe…
- 57.6
bhāvitoti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 57.7
āloko udapādi …pe… ”.
- 58.1
Vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgate iddhipāde pannarasa dhammā, pannarasa atthā, tiṁsa niruttiyo, saṭṭhi ñāṇāni.
- 59.1
Catūsu iddhipādesu saṭṭhi dhammā, saṭṭhi atthā, vīsatisataniruttiyo, cattālīsañca dve ca ñāṇasatāni.
2.6.4. Sattabodhisattavāra
- 60.1
“‘Samudayo samudayo’ti kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 60.2
āloko udapādi.
- 60.3
‘Nirodho nirodho’ti kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 60.4
āloko udapādi”.
- 60.5
Vipassissa bodhisattassa veyyākaraṇe dasa dhammā, dasa atthā, vīsati niruttiyo, cattālīsaṁ ñāṇāni.
- 61.1
“‘Samudayo samudayo’ti kho, bhikkhave, sikhissa bodhisattassa …pe…
- 61.2
vessabhussa bodhisattassa …pe…
- 61.3
kakusandhassa bodhisattassa …pe…
- 61.4
koṇāgamanassa bodhisattassa …pe…
- 61.5
kassapassa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 61.6
āloko udapādi.
- 61.7
‘Nirodho nirodho’ti kho, bhikkhave, kassapassa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 61.8
āloko udapādi”.
- 61.9
Kassapassa bodhisattassa veyyākaraṇe dasa dhammā, dasa atthā, vīsati niruttiyo, cattālīsaṁ ñāṇāni.
- 62.1
“‘Samudayo samudayo’ti kho, bhikkhave, gotamassa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 62.2
āloko udapādi.
- 62.3
‘Nirodho nirodho’ti kho, bhikkhave, gotamassa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…
- 62.4
āloko udapādi”.
- 62.5
Gotamassa bodhisattassa veyyākaraṇe dasa dhammā, dasa atthā, vīsati niruttiyo, cattālīsaṁ ñāṇāni.
- 63.1
Sattannaṁ bodhisattānaṁ sattasu veyyākaraṇesu sattati dhammā, sattati atthā, cattālīsasataṁ niruttiyo, asīti ca dve ca ñāṇasatāni.
2.6.5. Abhiññādivāra
- 64.1
“‘Yāvatā abhiññāya abhiññaṭṭho ñāto diṭṭho vidito sacchikato phassito paññāya.
- 64.2
Aphassito paññāya abhiññaṭṭho natthī’ti—
- 64.3
cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi”.
- 64.4
Abhiññāya abhiññaṭṭhe pañcavīsati dhammā, pañcavīsati atthā, paññāsaṁ niruttiyo, sataṁ ñāṇāni.
- 65.1
“‘Yāvatā pariññāya pariññaṭṭho …pe…
- 65.2
yāvatā pahānassa pahānaṭṭho …pe…
- 65.3
yāvatā bhāvanāya bhāvanaṭṭho …pe…
- 65.4
yāvatā sacchikiriyāya sacchikiriyaṭṭho ñāto diṭṭho vidito sacchikato phassito paññāya.
- 65.5
Aphassito paññāya sacchikiriyaṭṭho natthī’ti—
- 65.6
cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi”.
- 65.7
Sacchikiriyāya sacchikiriyaṭṭhe pañcavīsati dhammā, pañcavīsati atthā, paññāsaṁ niruttiyo, sataṁ ñāṇāni.
- 66.1
Abhiññāya abhiññaṭṭhe, pariññāya pariññaṭṭhe, pahānāya pahānaṭṭhe, bhāvanāya bhāvanaṭṭhe, sacchikiriyāya sacchikiriyaṭṭhe pañcavīsasataṁ dhammā, pañcavīsasataṁ atthā, aḍḍhateyyāni niruttisatāni, pañca ñāṇasatāni.
2.6.6. Khandhādivāra
- 67.1
“‘Yāvatā khandhānaṁ khandhaṭṭho, ñāto diṭṭho vidito sacchikato phassito paññāya.
- 67.2
Aphassito paññāya khandhaṭṭho natthī’ti—
- 67.3
cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi”.
- 67.4
Khandhānaṁ khandhaṭṭhe pañcavīsati dhammā, pañcavīsati atthā, paññāsaṁ niruttiyo, sataṁ ñāṇāni.
- 68.1
“‘Yāvatā dhātūnaṁ dhātuṭṭho …pe…
- 68.2
yāvatā āyatanānaṁ āyatanaṭṭho …pe…
- 68.3
yāvatā saṅkhatānaṁ saṅkhataṭṭho …pe…
- 68.4
yāvatā asaṅkhatassa asaṅkhataṭṭho ñāto diṭṭho vidito sacchikato phassito paññāya.
- 68.5
Aphassito paññāya asaṅkhataṭṭho natthī’ti—
- 68.6
cakkhuṁ udapādi …pe…
- 68.7
āloko udapādi”.
- 68.8
Asaṅkhatassa asaṅkhataṭṭhe pañcavīsati dhammā, pañcavīsati atthā, paññāsaṁ niruttiyo, sataṁ ñāṇāni.
- 69.1
Khandhānaṁ khandhaṭṭhe, dhātūnaṁ dhātuṭṭhe, āyatanānaṁ āyatanaṭṭhe saṅkhatānaṁ saṅkhataṭṭhe, asaṅkhatassa asaṅkhataṭṭhe pañcavīsatisataṁ dhammā, pañcavīsatisataṁ atthā, aḍḍhateyyāni niruttisatāni, pañca ñāṇasatāni.
2.6.7. Saccavāra
- 70.1
“‘Yāvatā dukkhassa dukkhaṭṭho, ñāto diṭṭho vidito sacchikato phassito paññāya.
- 70.2
Aphassito paññāya dukkhaṭṭho natthī’ti—
- 70.3
cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi”.
- 70.4
Dukkhassa dukkhaṭṭhe pañcavīsati dhammā, pañcavīsati atthā, paññāsaṁ niruttiyo, sataṁ ñāṇāni.
- 71.1
“‘Yāvatā samudayassa samudayaṭṭho …pe…
- 71.2
yāvatā nirodhassa nirodhaṭṭho …pe…
- 71.3
yāvatā maggassa maggaṭṭho ñāto diṭṭho vidito sacchikato phassito paññāya.
- 71.4
Aphassito paññāya maggaṭṭho natthī’ti—
- 71.5
cakkhuṁ udapādi …pe…
- 71.6
āloko udapādi”.
- 71.7
Maggassa maggaṭṭhe pañcavīsati dhammā, pañcavīsati atthā, paññāsaṁ niruttiyo, sataṁ ñāṇāni.
- 72.1
Catūsu ariyasaccesu sataṁ dhammā, sataṁ atthā, dve niruttisatāni, cattāri ñāṇasatāni.
2.6.8. Paṭisambhidāvāra
- 73.1
“‘Yāvatā atthapaṭisambhidāya atthapaṭisambhidaṭṭho, ñāto diṭṭho vidito sacchikato phassito paññāya.
- 73.2
Aphassito paññāya atthapaṭisambhidaṭṭho natthī’ti—
- 73.3
cakkhuṁ udapādi …pe…
- 73.4
āloko udapādi”.
- 73.5
Atthapaṭisambhidāya atthapaṭisambhidaṭṭhe pañcavīsati dhammā, pañcavīsati atthā, paññāsaṁ niruttiyo, sataṁ ñāṇāni.
- 74.1
“‘Yāvatā dhammapaṭisambhidāya dhammapaṭisambhidaṭṭho …pe…
- 74.2
yāvatā niruttipaṭisambhidāya niruttipaṭisambhidaṭṭho …pe…
- 74.3
yāvatā paṭibhānapaṭisambhidāya paṭibhānapaṭisambhidaṭṭho, ñāto diṭṭho vidito sacchikato phassito paññāya.
- 74.4
Aphassito paññāya paṭibhānapaṭisambhidaṭṭho natthī’ti—
- 74.5
cakkhuṁ udapādi …pe…
- 74.6
āloko udapādi”.
- 74.7
Paṭibhānapaṭisambhidaṭṭhe pañcavīsati dhammā, pañcavīsati atthā, paññāsaṁ niruttiyo, sataṁ ñāṇāni.
- 75.1
Catūsu paṭisambhidāsu sataṁ dhammā, sataṁ atthā, dve niruttisatāni, cattāri ñāṇasatāni.
2.6.9. Chabuddhadhammavāra
- 76.1
“‘Yāvatā indriyaparopariyattañāṇaṁ, ñātaṁ diṭṭhaṁ viditaṁ sacchikataṁ phassitaṁ paññāya.
- 76.2
Aphassitaṁ paññāya indriyaparopariyattañāṇaṁ natthī’ti—
- 76.3
cakkhuṁ udapādi …pe…
- 76.4
āloko udapādi”.
- 76.5
Indriyaparopariyattañāṇe pañcavīsati dhammā, pañcavīsati atthā, paññāsaṁ niruttiyo, sataṁ ñāṇāni.
- 77.1
“‘Yāvatā sattānaṁ āsayānusaye ñāṇaṁ …pe…
- 77.2
yāvatā yamakapāṭihīre ñāṇaṁ …pe…
- 77.3
yāvatā mahākaruṇāsamāpattiyā ñāṇaṁ …pe…
- 77.4
yāvatā sabbaññutaññāṇaṁ …pe…
- 77.5
yāvatā anāvaraṇaṁ ñāṇaṁ, ñātaṁ diṭṭhaṁ viditaṁ sacchikataṁ phassitaṁ paññāya.
- 77.6
Aphassitaṁ paññāya anāvaraṇaṁ ñāṇaṁ natthī’ti—
- 77.7
cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi”.
- 77.8
Anāvaraṇe ñāṇe pañcavīsati dhammā, pañcavīsati atthā, paññāsaṁ niruttiyo, sataṁ ñāṇāni.
- 78.1
Chasu buddhadhammesu diyaḍḍhasataṁ dhammā, diyaḍḍhasataṁ atthā, tīṇi niruttisatāni, cha ñāṇasatāni.
- 79.1
Paṭisambhidādhikaraṇe aḍḍhanavadhammasatāni, aḍḍhanavaatthasatāni, niruttisahassañca satta ca niruttisatāni, tīṇi ca ñāṇasahassāni, cattāri ca ñāṇasatānīti.
- 79.2
Paṭisambhidākathā niṭṭhitā.
- แหล่งที่มา
- SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 ·
ps2.6 - ฉบับที่ใช้
- Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
- English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
- สิทธิ์การใช้งาน
- สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ
- ฉบับที่ยังไม่เปิดใช้
- พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — ยังไม่ยืนยันสิทธิ์ — ยังไม่เผยแพร่ตัวบท
- Dhīranandī (Thai) — ยังไม่ยืนยันสิทธิ์ — ยังไม่เผยแพร่ตัวบท
- พระอาจารย์ชยสาโร (Thai) — ยังไม่ยืนยันสิทธิ์ — ยังไม่เผยแพร่ตัวบท