อังคุตตรนิกาย ทุกนิบาต ตติยปัณณาสก์ สันถารวรรคที่ ๔

วรรคที่ ๔ สูตรที่ ๑ (ข้อ ๓๙๖) มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

การปูลาดด้วยปัจจัย ๔ โดยปกปิดช่องว่างตนและคนอื่น ชื่อว่าอามิสสันถาร. การปูลาดด้วยธรรม ชื่อว่าธรรมสันถาร. จบอรรถกถาสูตรที่ ๑

อรรถกถาสูตรที่ ๒

ในสูตรที่ ๒ (ข้อ ๓๙๗) แปลกกันเพียงอุปสรรค จบอรรถกถาสูตรที่ ๒

อรรถกถาสูตรที่ ๓

ในสูตรที่ ๓ (ข้อ ๓๙๘)

การหาอามิสมีประการดังกล่าวแล้ว ชื่อว่าอามิสเอสนา. การหาธรรม ชื่อว่าธรรมเอสนา. จบอรรถกถาสูตรที่ ๓

อรรถกถาสูตรที่ ๔

ในสูตรที่ ๔ (ข้อ ๓๙๙) แปลกกันเพียงอุปสรรค. จบอรรถกถาสูตรที่ ๔

อรรถกถาสูตรที่ ๕

ในสูตรที่ ๕ (ข้อ ๔๐๐) มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

การแสวงหาอามิสถึงที่สุด ท่านเรียกว่าอามิสปริเยฏฐิ. การแสวงหาธรรมถึงที่สุด ท่านเรียกว่าธรรมปริเยฏฐิ. จบอรรถกถาสูตรที่ ๕

อรรถกถาสูตรที่ ๖

ในสูตรที่ ๖ (ข้อ ๔๐๑)

การบูชาด้วยอามิส ชื่อว่าอามิสบูชา. การบูชาด้วยธรรม ชื่อว่าธรรมบูชา. จบอรรถกถาสูตรที่ ๖

อรรถกถาสูตรที่ ๗

ในสูตรที่ ๗ (ข้อ ๔๐๒).

บทว่า อติเถยฺยานิ ได้แก่ ทานเพื่อผู้จรมา (ของรับแขก).

ปาฐะว่า อภิเถยฺยานิ ดังนี้ก็มี. จบอรรถกถาสูตรที่ ๖

อรรถกถาสูตรที่ ๗

ในสูตรที่ ๘ (ข้อ ๔๐๓) อามิสอิทธิ ชื่อว่าอามิสอิทธิ ให้สำเร็จเสร็จสรรพ. แม้ธรรมก็ชื่อว่าธรรมอิทธิ เพราะให้สำเร็จเสร็จสรรพ. จบอรรถกถาสูตรที่ ๗

อรรถกถาสูตรที่ ๘

ในสูตรที่ ๙ (ข้อ ๔๐๔)

ความเจริญด้วยอามิส ชื่อว่าอามิสวุฒิ. ความเจริญด้วยธรรม ชื่อว่าธรรมวุฒิ. จบอรรถกถาสูตรที่ ๙

อรรถกถาสูตรที่ ๑๐

ในสูตรที่ ๑๐ (ข้อ ๔๐๕)

อามิสที่ทำให้เกิดความยินดี ชื่อว่าอามิสรัตนะ. ธรรม ชื่อว่าธรรมรัตนะ. จบอรรถกถาสูตรที่ ๑๐

อรรถกถาสูตรที่ ๑๑

ในสูตรที่ ๑๑ (ข้อ ๔๐๖)

การสะสมเพิ่มพูนอามิส ชื่อว่าอามิสสันนิจยะ. การสะสมเพิ่มพูนธรรม ชื่อว่าธรรมสันนิจยะ. จบอรรถกถาสูตรที่ ๑๑

อรรถกถาสูตรที่ ๑๒

ในสูตรที่ ๑๒ (ข้อ ๔๐๗)

ความไพบูลย์แห่งอามิส ชื่อว่าอามิสเวปุลละ. ความไพบูลย์แห่งธรรม ชื่อว่าธรรมเวปุลละแล.

จบอรรถกถาสูตรที่ ๑๒ จบสันถารวรรคที่ ๔ -----------------------------------------------------