๑. หมวดมนุสสิตถี ๒๗ จตุกกะ

๔๐ภิกฺขุปจฺจตฺถิกา มนุสฺสิตฺถึ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก อาเนตฺวา วจฺจมคฺเคน องฺคชาตํ อภินิสีเทนฺติ ฯ โส เจ ปเวสนํ สาทิยติ ปวิฏฺฐํ สาทิยติ ฐิตํ สาทิยติ อุทฺธรณํ สาทิยติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ ภิกฺขุปจฺจตฺถิกา มนุสฺสิตฺถึ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก อาเนตฺวา วจฺจมคฺเคน องฺคชาตํ อภินิสีเทนฺติ ฯ โส เจ ปเวสนํ น สาทิยติ ปวิฏฺฐํ สาทิยติ ฐิตํ สาทิยติ อุทฺธรณํ สาทิยติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ ภิกฺขุปจฺจตฺถิกา มนุสฺสิตฺถึ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก อาเนตฺวา วจฺจมคฺเคน องฺคชาตํ อภินิสีเทนฺติ ฯ โส เจ ปเวสนํ น สาทิยติ ปวิฏฺฐํ น สาทิยติ ฐิตํ สาทิยติ อุทฺธรณํ สาทิยติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ ภิกฺขุปจฺจตฺถิกา มนุสฺสิตฺถึ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก อาเนตฺวา วจฺจมคฺเคน องฺคชาตํ อภินิสีเทนฺติ ฯ โส เจ ปเวสนํ น สาทิยติ ปวิฏฺฐํ น สาทิยติ ฐิตํ น สาทิยติ อุทฺธรณํ สาทิยติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ ภิกฺขุปจฺจตฺถิกา มนุสฺสิตฺถึ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก อาเนตฺวา วจฺจมคฺเคน องฺคชาตํ อภินิสีเทนฺติ ฯ โส เจ ปเวสนํ น สาทิยติ ปวิฏฺฐํ น สาทิยติ ฐิตํ น สาทิยติ อุทฺธรณํ น สาทิยติ อนาปตฺติ ฯ {๔๐.๑} ภิกฺขุปจฺจตฺถิกา มนุสฺสิตฺถึ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก อาเนตฺวา ปสฺสาวมคฺเคน ฯเปฯ มุเขน องฺคชาตํ อภินิสีเทนฺติ ฯ โส เจ ปเวสนํ สาทิยติ ปวิฏฺฐํ สาทิยติ ฐิตํ สาทิยติ อุทฺธรณํ สาทิยติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯเปฯ น สาทิยติ อนาปตฺติ ฯ {๔๐.๒} ภิกฺขุปจฺจตฺถิกา มนุสฺสิตฺถึ ชาครนฺตึ สุตฺตํ มตฺตํ อุมฺมตฺตํ ปมตฺตํ มตํ อกฺขายิตํ มตํ เยภุยฺเยน อกฺขายิตํ ฯเปฯ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ มตํ เยภุยฺเยน ขายิตํ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก อาเนตฺวา วจฺจมคฺเคน ปสฺสาวมคฺเคน มุเขน องฺคชาตํ อภินิสีเทนฺติ ฯ โส เจ ปเวสนํ สาทิยติ ปวิฏฺฐํ สาทิยติ ฐิตํ สาทิยติ อุทฺธรณํ สาทิยติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯเปฯ น สาทิยติ อนาปตฺติ ฯ {๔๐.๓} ภิกฺขุปจฺจตฺถิกา อมนุสฺสิตฺถึ ฯเปฯ ติรจฺฉานคติตฺถึ มนุสฺส- อุภโตพฺยญฺชนกํ อมนุสฺสอุภโตพฺยญฺชนกํ ติรจฺฉานคตอุภโตพฺยญฺชนกํ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก อาเนตฺวา วจฺจมคฺเคน ปสฺสาวมคฺเคน มุเขน องฺคชาตํ อภินิสีเทนฺติ ฯ โส เจ ปเวสนํ สาทิยติ ปวิฏฺฐํ สาทิยติ ฐิตํ สาทิยติ อุทฺธรณํ สาทิยติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯเปฯ น สาทิยติ อนาปตฺติ ฯ {๔๐.๔} ภิกฺขุปจฺจตฺถิกา ติรจฺฉานคตอุภโตพฺยญฺชนกํ ชาครนฺตํ สุตฺตํ มตฺตํ อุมฺมตฺตํ ปมตฺตํ มตํ อกฺขายิตํ มตํ เยภุยฺเยน อกฺขายิตํ ฯเปฯ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯเปฯ มตํ เยภุยฺเยน ขายิตํ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก อาเนตฺวา วจฺจมคฺเคน ปสฺสาวมคฺเคน มุเขน องฺคชาตํ อภินิสีเทนฺติ ฯ โส เจ ปเวสนํ สาทิยติ ปวิฏฺฐํ สาทิยติ ฐิตํ สาทิยติ อุทฺธรณํ สาทิยติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯเปฯ น สาทิยติ อนาปตฺติ ฯ {๔๐.๕} ภิกฺขุปจฺจตฺถิกา มนุสฺสปณฺฑกํ ฯเปฯ อมนุสฺสปณฺฑกํ ติรจฺฉานคตปณฺฑกํ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก อาเนตฺวา วจฺจมคฺเคน ฯเปฯ มุเขน องฺคชาตํ อภินิสีเทนฺติ ฯ โส เจ ปเวสนํ สาทิยติ ปวิฏฺฐํ สาทิยติ ฐิตํ สาทิยติ อุทฺธรณํ สาทิยติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯเปฯ น สาทิยติ อนาปตฺติ ฯ ภิกฺขุปจฺจตฺถิกา ติรจฺฉานคตปณฺฑกํ ชาครนฺตํ สุตฺตํ มตฺตํ ปมตฺตํ อุมฺมตฺตํ มตํ อกฺขายิตํ มตํ เยภุยฺเยน อกฺขายิตํ ฯเปฯ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯเปฯ มตํ เยภุยฺเยน ขายิตํ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก อาเนตฺวา วจฺจมคฺเคน ฯเปฯ มุเขน องฺคชาตํ อภินิสีเทนฺติ ฯ โส เจ ปเวสนํ สาทิยติ ปวิฏฺฐํ สาทิยติ ฐิตํ สาทิยติ อุทฺธรณํ สาทิยติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯเปฯ น สาทิยติ อนาปตฺติ ฯ {๔๐.๖} ภิกฺขุปจฺจตฺถิกา มนุสฺสปุริสํ ฯเปฯ อมนุสฺสปุริสํ ฯเปฯ ติรจฺฉานคตปุริสํ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก อาเนตฺวา วจฺจมคฺเคน ฯเปฯ มุเขน องฺคชาตํ อภินิสีเทนฺติ ฯ โส เจ ปเวสนํ สาทิยติ ปวิฏฺฐํ สาทิยติ ฐิตํ สาทิยติ อุทฺธรณํ สาทิยติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯเปฯ น สาทิยติ อนาปตฺติ ฯ {๔๐.๗} ภิกฺขุปจฺจตฺถิกา ติรจฺฉานคตปุริสํ ชาครนฺตํ สุตฺตํ มตฺตํ อุมฺมตฺตํ ปมตฺตํ มตํ อกฺขายิตํ มตํ เยภุยฺเยน อกฺขายิตํ ฯเปฯ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯเปฯ มตํ เยภุยฺเยน ขายิตํ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก อาเนตฺวา วจฺจมคฺเคน ฯเปฯ มุเขน องฺคชาตํ อภินิสีเทนฺติ ฯ โส เจ ปเวสนํ สาทิยติ ปวิฏฺฐํ สาทิยติ ฐิตํ สาทิยติ อุทฺธรณํ สาทิยติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ฯเปฯ น สาทิยติ อนาปตฺติ ฯ