นิทเทสแห่งปุคคลธรรมวาร

ยสฺส ยํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชติ น นิรุชฺฌติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ นิรุชฺฌิสฺสติ น อุปฺปชฺชิสฺสตีติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ นิรุชฺฌิสฺสติ น อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชติ น นิรุชฺฌตีติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส ยํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชติ นิรุชฺฌติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิสฺสติ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ: โน ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิสฺสติ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชติ นิรุชฺฌตีติ: นตฺถิ ฯ

จิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้น ยังไม่ดับ จิตนั้นของบุคคลนั้น จักดับ จักไม่เกิดขึ้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักไม่ดับ จักไม่เกิดขึ้น จิตนั้นของ บุคคลนั้นเกิดขึ้น ไม่ดับ ถูกแล้ว จิตใดของบุคคลใดไม่เกิดขึ้น ดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นจักไม่ดับ จักเกิดขึ้นหรือ หามิได้ หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักไม่ดับ จักเกิดขึ้น จิตนั้นของ บุคคลนั้นไม่เกิดขึ้น ดับ ไม่มี

ยสฺส ยํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ อุปฺปนฺนนฺติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ อุปฺปนฺนํ ตสฺส ตํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชตีติ: ภงฺคกฺขเณ จิตฺตํ อุปฺปนฺนํ โน จ ตสฺส ตํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชติ อุปฺปาทกฺขเณ จิตฺตํ อุปฺปนฺนญฺเจว อุปฺปชฺชติ จ ฯ ยสฺส ยํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปนฺนนฺติ: ภงฺคกฺขเณ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชติ โน จ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปนฺนํ อตีตานาคตํ จิตฺตํ น เจว อุปฺปชฺชติ น จ อุปฺปนฺนํ ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ น อุปฺปนฺนํ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชตีติ: อามนฺตา ฯ

จิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้น แล้วหรือ ถูกแล้ว หรือว่า จิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิด ขึ้น ในภังคขณะ จิตเกิดขึ้นแล้ว แต่จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะ จิตเกิดขึ้นแล้วด้วยนั่นเทียว เกิดขึ้นด้วย จิตใดของบุคคลใดไม่เกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้น แล้วหรือ ในภังคขณะ จิตไม่เกิดขึ้น แต่จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้นแล้วก็หาไม่ จิตเป็นอดีตและอนาคต ไม่เกิดขึ้นด้วยนั่นเทียว ไม่เกิดขึ้นแล้วด้วย หรือว่า จิตใดของบุคคลใดไม่เกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้น ไม่เกิดขึ้น ถูกแล้ว

ยสฺส ยํ จิตฺตํ นิรุชฺฌติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ อุปฺปนฺนนฺติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ อุปฺปนฺนํ ตสฺส ตํ จิตฺตํ นิรุชฺฌตีติ: อุปฺปาทกฺขเณ จิตฺตํ อุปฺปนฺนํ โน จ ตสฺส ตํ จิตฺตํ นิรุชฺฌติ ภงฺคกฺขเณ จิตฺตํ อุปฺปนฺนญฺเจว นิรุชฺฌติ จ ฯ ยสฺส ยํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปนฺนนฺติ: อุปฺปาทกฺขเณ จิตฺตํ น นิรุชฺฌติ โน จ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปนฺนํ อตีตานาคตํ จิตฺตํ น เจว นิรุชฺฌติ น จ อุปฺปนฺนํ ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ น อุปฺปนฺนํ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌตีติ: อามนฺตา ฯ

จิตใดของบุคคลใดดับ จิตนั้นของบุคคลนั้น เกิดขึ้น แล้วหรือ ถูกแล้ว หรือว่า จิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นดับ ในอุปปาทขณะ จิตเกิดขึ้นแล้ว แต่จิตนั้นของบุคคลนั้นดับก็หาไม่ ในภังคขณะ จิตเกิดแล้วด้วยนั่นเทียว ดับด้วย จิตใดของบุคคลใดไม่ดับ จิตนั้นของบุคคลนั้น ไม่เกิดขึ้น แล้วหรือ ในอุปปาทขณะ จิตไม่ดับ แต่จิตนั้นของบุคคลนั้น ไม่เกิดขึ้นแล้ว ก็หาไม่ จิตเป็นอดีตและอนาคต ไม่ดับด้วยนั่นเทียว ไม่เกิดขึ้นแล้วด้วย หรือว่า จิตใดของบุคคลใดไม่เกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้น ไม่ดับ ถูกแล้ว

ยสฺส ยํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ: โน ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชตีติ: โน ฯ ยสฺส ยํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อตีตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชติ โน จ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชิตฺถ ภงฺคกฺขเณ อนาคตญฺจ จิตฺตํ น เจว อุปฺปชฺชติ น จ อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชตีติ: อุปฺปาทกฺขเณ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชติ ภงฺคกฺขเณ อนาคตญฺจ จิตฺตํ น เจว อุปฺปชฺชิตฺถ น จ อุปฺปชฺชติ ฯ {๗๕.๑} ยสฺส ยํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ: โน ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชตีติ: โน ฯ ยสฺส ยํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชิสฺสตีติ: อนาคตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชติ โน จ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชิสฺสติ ภงฺคกฺขเณ อตีตญฺจ จิตฺตํ น เจว อุปฺปชฺชติ น จ อุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชตีติ: อุปฺปาทกฺขเณ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชติ ภงฺคกฺขเณ อตีตญฺจ จิตฺตํ น เจว อุปฺปชฺชิสฺสติ น จ อุปฺปชฺชติ ฯ {๗๕.๒} ยสฺส ยํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ: โน ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ: โน ฯ ยสฺส ยํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชิสฺสตีติ: อนาคตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชิสฺสติ ปจฺจุปฺปนฺนํ จิตฺตํ น เจว อุปฺปชฺชิตฺถ น จ อุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อตีตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น อุปฺปชฺชิตฺถ ปจฺจุปฺปนฺนํ จิตฺตํ น เจว อุปฺปชฺชิสฺสติ น จ อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ

จิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นเคยเกิดขึ้น แล้วหรือ หามิได้ หรือว่า จิตใดของบุคคลใดเคยเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้น เกิดขึ้น หามิได้ จิตใดของบุคคลใดไม่เกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เคยเกิดขึ้น แล้วหรือ จิตเป็นอดีตไม่เกิดขึ้น แต่จิตนั้นของบุคคลนั้น ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วก็หาไม่ ในภังคขณะ จิตเป็นอนาคตเท่านั้น ไม่เกิดขึ้นด้วยนั่นเทียว ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วด้วย หรือว่า จิตใดของบุคคลใดไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคล นั้น ไม่เกิดขึ้น ในอุปปาทขณะ จิตไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว แต่จิตนั้นของบุคคลนั้น ไม่เกิดขึ้น ก็หาไม่ ในภังคขณะ จิตเป็นอนาคตเท่านั้น ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วด้วยนั่นเทียว ไม่เกิดขึ้นด้วย จิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นจักเกิดขึ้นหรือ หามิได้ หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักเกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้น หามิได้ จิตใดของบุคคลใดไม่เกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นจักไม่เกิดขึ้นหรือ จิตเป็นอนาคตไม่เกิดขึ้น แต่จิตนั้นของบุคคลนั้นจักไม่เกิดขึ้นก็หาไม่ ในภังคขณะ จิตเป็นอดีตเท่านั้นไม่เกิดขึ้นด้วยนั่นเทียว จักไม่เกิดขึ้นด้วย หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักไม่เกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้น ไม่เกิดขึ้น ในอุปปาทขณะ จิตจักไม่เกิดขึ้น แต่จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เกิดขึ้น ก็หาไม่ ในภังคขณะ จิตเป็นอดีตเท่านั้น จักไม่เกิดขึ้นด้วยนั่นเทียว ไม่เกิด ขึ้นด้วย จิตใดของบุคคลใดเคยเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นจักเกิด ขึ้นหรือ หามิได้ หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักเกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้นเคย เกิดขึ้นแล้ว หามิได้ จิตใดของบุคคลใดไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้น จักไม่ เกิดขึ้นหรือ จิตเป็นอนาคตไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว แต่จิตนั้นของบุคคลนั้นจักไม่เกิดขึ้น ก็หาไม่ จิตเป็นปัจจุบัน ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วด้วยนั่นเทียว จักไม่เกิดขึ้นด้วย หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักไม่เกิดขึ้น จิตนั้นของบุคคลนั้น ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว จิตเป็นอดีต จักไม่เกิดขึ้น แต่จิตนั้นของบุคคลนั้น ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว ก็หาไม่ จิตเป็นปัจจุบัน จักไม่เกิดขึ้นด้วยนั่นเทียว ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วด้วย

ยสฺส ยํ จิตฺตํ นิรุชฺฌติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ นิรุชฺฌิตฺถาติ: โน ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตํ จิตฺตํ นิรุชฺฌตีติ: โน ฯ ยสฺส ยํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิตฺถาติ: อตีตํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌติ โน จ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิตฺถ อุปฺปาทกฺขเณ อนาคตญฺจ จิตฺตํ น เจว นิรุชฺฌติ น จ นิรุชฺฌิตฺถ ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌตีติ: ภงฺคกฺขเณ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิตฺถ โน จ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌติ อุปฺปาทกฺขเณ อนาคตญฺจ จิตฺตํ น เจว นิรุชฺฌิตฺถ น จ นิรุชฺฌติ ฯ {๗๖.๑} ยสฺส ยํ จิตฺตํ นิรุชฺฌติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ นิรุชฺฌิสฺสตีติ: โน ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ นิรุชฺฌิสฺสติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ นิรุชฺฌตีติ: โน ฯ ยสฺส ยํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิสฺสตีติ: อุปฺปาทกฺขเณ อนาคตญฺจ จิตฺตํ น นิรุชฺฌติ โน จ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิสฺสติ อตีตํ จิตฺตํ น เจว นิรุชฺฌติ น จ นิรุชฺฌิสฺสติ ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิสฺสติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌตีติ: ภงฺคกฺขเณ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิสฺสติ โน จ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌติ อตีตํ จิตฺตํ น เจว นิรุชฺฌิสฺสติ น จ นิรุชฺฌติ ฯ {๗๖.๒} ยสฺส ยํ จิตฺตํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตํ จิตฺตํ นิรุชฺฌิสฺสตีติ: โน ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ นิรุชฺฌิสฺสติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ นิรุชฺฌิตฺถาติ: โน ฯ ยสฺส ยํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิสฺสตีติ: อุปฺปาทกฺขเณ อนาคตญฺจ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิตฺถ โน จ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิสฺสติ ภงฺคกฺขเณ จิตฺตํ น เจว นิรุชฺฌิตฺถ น จ นิรุชฺฌิสฺสติ ฯ ยสฺส วา ปน ยํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิสฺสติ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิตฺถาติ: อตีตํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิสฺสติ โน จ ตสฺส ตํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌิตฺถ ภงฺคกฺขเณ จิตฺตํ น เจว นิรุชฺฌิสฺสติ น จ นิรุชฺฌิตฺถ ฯ

จิตใดของบุคคลใดดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นเคยดับแล้ว หรือ หามิได้ หรือว่า จิตใดของบุคคลใดเคยดับแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นดับ หามิได้ จิตใดของบุคคลใดไม่ดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เคยดับแล้วหรือ จิตเป็นอดีตไม่ดับ แต่จิตนั้นของบุคคลนั้น ไม่เคยดับแล้วก็หาไม่ ในอุปปาทขณะ จิตเป็นอนาคตเท่านั้น ไม่ดับด้วยนั่นเทียว ไม่เคยดับแล้วด้วย หรือว่า จิตใดของบุคคลใด ไม่เคยดับแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้น ไม่ดับ ในภังคขณะ จิตไม่เคยดับแล้ว แต่จิตนั้นของบุคคลนั้น ไม่ดับก็หาไม่ ในอุปปาทขณะ จิตเป็นอนาคตเท่านั้น ไม่เคยดับแล้วด้วยนั่นเทียว ไม่ดับด้วย จิตใดของบุคคลใดดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นจักดับหรือ หามิได้ หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นดับ หามิได้ จิตใดของบุคคลใดไม่ดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นจักไม่ดับหรือ หามิได้ จิตใดของบุคคลใดไม่ดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นจักไม่ดับหรือ ในอุปปาทขณะ จิตเป็นอนาคตเท่านั้นไม่ดับ แต่จิตนั้นของบุคคลนั้น จักไม่ดับก็หาไม่ จิตเป็นอดีตไม่ดับด้วยนั่นเทียว จักไม่ดับด้วย หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักไม่ดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ดับ ในภังคขณะ จิตจักไม่ดับ แต่จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ดับก็หาไม่ จิต เป็นอดีตจักไม่ดับด้วยนั่นเทียว ไม่ดับด้วย จิตใดของบุคคลใดเคยดับแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นจักดับหรือ หามิได้ หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นเคยดับ แล้ว หามิได้ จิตใดของบุคคลใดไม่เคยดับแล้ว จิตนั้นของบุคคลนั้นจักไม่ดับ หรือ ในอุปปาทขณะ จิตเป็นอนาคตเท่านั้น ไม่เคยดับแล้ว แต่จิตนั้นของ บุคคลนั้น จักไม่ดับก็หาไม่ ในภังคขณะ จิตไม่เคยดับแล้วด้วยนั่นเทียว จักไม่ ดับด้วย หรือว่า จิตใดของบุคคลใดจักไม่ดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่เคย ดับแล้ว จิตเป็นอดีตจักไม่ดับ แต่จิตนั้นของบุคคลนั้น ไม่เคยดับแล้วก็หาไม่ ในภังคขณะ จิตจักไม่ดับด้วยนั่นเทียว ไม่เคยดับแล้วด้วย. นิทเทสแห่งปุคคลธรรมวาร จบ