กุสลัตติกกิเลสสังกิเลสิกทุกะ

ธรรมที่เป็นทั้งกิเลสธรรม และสังกิเลสิกธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่เป็นทั้งกิเลสธรรม และสังกิเลสิกธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะ- *เหตุปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อธิปติยา ฉ สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย ตีณิ: อุปฺปนฺนํ อุตุํ อุปนิสฺสาย ฌานํ อุปฺปาเทติ วิปสฺสนํ อุปฺปาเทติ มคฺคํ อุปฺปาเทติ อภิญฺญํ อุปฺปาเทติ สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย

เหตุ อุปฺปนฺโน ธมฺโม เหตุสฺส อุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรม ที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุ ปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัย ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นสังกิเลสธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัย ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นกุศล และธรรมที่เป็น สังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัย ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอกุศล และธรรมที่เป็น สังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุ- *ปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็น ปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดย เหตุปัจจัย

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ ตีณิ ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ อิมมฺหิ ทุกตฺติเก ปฏิจฺจวาโรปิ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ อนุปฺปนฺโนปิ อุปฺปาทิปิ นตฺถิ ฯ เหตุทุกอุปฺปนฺนตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ -------- เหตุทุกอตีตตฺติกํ ปญฺหาวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น กุสลัตติกกิเลสสังกิเลสิกทุกะ จบ

เหตุ ปจฺจุปฺปนฺโน ธมฺโม เหตุสฺส ปจฺจุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ