สัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ

กุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็น สัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอสัญโญชนิย- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

สญฺโญชนิยํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อสญฺโญชนิยํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อสญฺโญชนิโย กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ บาลีแห่งโลกิยะ โลกุตตรทุกะ ในจูฬันตรทุกะ มีอย่างไร แม้ทุกะนี้ ก็พึงทราบว่า มีอย่างนั้น สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร ปฏิจจวาร

เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ เทฺว ฯ ยถา จูฬนฺตรทุเก โลกิยโลกุตฺตรทุกคมนํ เอวํ อิมมฺปิ ญาตพฺพํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ----------- ปฏิจฺจวาโร

อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็น สัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

สญฺโญชนิยํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย ปฏิจจวาร

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ ---------- ปฏิจฺจวาโร

อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรม ที่เป็นสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น อสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญ- *ชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญ- *ชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญ- *ชนิยธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

สญฺโญชนิยํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อสญฺโญชนิยํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อสญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อสญฺโญชนิยํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อสญฺโญชนิยํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย อพฺยากโต จ อสญฺโญชนิโย อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ สญฺโญชนิยํ อพฺยากตญฺจ อสญฺโญชนิยํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอธิปติปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕ ทุกะนี้เหมือนกับโลกิยะ โลกุตตรทุกะในจูฬันตรทุกะ สหชาตวารก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร ปัญหาวาร

เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ เทฺว อธิปติยา ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ จูฬนฺตรทุเก โลกิยโลกุตฺตรทุกสทิสํ สหชาตวาโรปิ ฯเปฯ สมฺปยุตฺตวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากต- *ธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม โดยเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็น อสัญโญชนิยธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

สญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม สญฺโญชนิยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อสญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อสญฺโญชนิยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๔ ในอวิคตปัจจัย มี " ๗

เหตุยา จตฺตาริ อารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา จตฺตาริ อวิคเต สตฺต ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากต- *ธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดย ปัจฉาชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอาหารปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย

สญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม สญฺโญชนิยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๗

นเหตุยา สตฺต นอารมฺมเณ สตฺต ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๔

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ จตฺตาริ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ อนุโลมก็ดี ปัจจนียก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่ง ปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น สัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ จบ

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ ตีณิ ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ สญฺโญชนิยทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ -------------------