Law collection / ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ / ลักษณะ๖ อายุความ

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ · 2468

Section ๑๗๕๕

อายุความหนึ่งปีนั้นจะยกขึ้นต่อสู้ได้ก็แต่โดยบุคคลซึ่งเป็น ทายาทหรือบุคคลซึ่งชอบที่จะใช้สิทธิของทายาท หรือโดยผู้จัดการมรดก มาตรา๑๗๕๔แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ๑แห่งประมวล กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ.๒๕๓๕ พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่ ประมวลกฎหมายแพ่ และพาณิชย์บรรพ๑และ๒ที่ได้ ตรวจชำระใหม่ พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ๓ที่ได้ตรวจชำระ ใหม่ พระราชกฤษฎีาให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๔แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พุทธศักราช ๒๔๗๗ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พุทธศักราช ๒๔๗๗(ฉบับที่ ๒) พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์พุทธศักราช ๒๔๗๗(ฉบับที่ ๓) พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ๕แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์พุทธศักราช ๒๔๗๗ มาตรา ๓ ให้เพิ่มบทบัญญัติบรรพ๕ตั้งแต่มาตรา ๑๔๓๕ถึงมาตรา ๑๕๙๘ ตามที่ได้ตราไว้ต่อท้ ยพระราชบัญญัตินี้เข้าเป็นส่วนหนึ่งแห่ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และให้ใช้บทบัญญัติแห่งบรรพนี้ตั้งแต่วันที่ ๑ตุลาคมพุทธศักราช ๒๔๗๘เป็นต้นไป มาตรา๔ บทบัญญัติแห่งบรรพนี้ไม่กระทบกระเทือนถึง (๑)การสมรสซึ่งได้มีอยู่ก่อนวันใช้ประมวลกฎหมายบรรพนี้ และทั้งสัมพันธ์ใน ครอบครัวอันเกิดแต่การสมรสนั้น ๆ (๒)การใช้อำนาจปกครอง ความปกครองการอนุบาลการรับบุตรบุญธรรม ซึ่ง มีอยู่ก่อนวันใช้ประมวลกฎหมายบรรพนี้ หรือสิทธิและหนี้อันเกิดแต่การนั้น ๆ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม /-/๑/๑๑พฤศจิกายน๒๔๖๘ รก.๒๔๗๑/-/๑/๑มกราคม๒๔๗๑ รก.๒๔๗๓/-/๔๔๒/๑๘มีนาคม๒๔๗๓ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๕๑/-/หน้า๔๔๑/๒กันยายน๒๔๗๗ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๕๒/-/หน้า ๗๑/๒๑เมษายน๒๔๗๘ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๕๒/-/หน้า๓๓๗/๕พฤษภาคม๒๔๗๘ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๕๒/-/หน้า๔๗๔/๒๙พฤษภาคม๒๔๗๘ มาตรา ๕ ฐานะของภริยาก่อนใช้ประมวลกฎหมายบรรพนี้ อาจพิสูจน์ได้โดย บันทึกในทะเบียนตามแบบที่กฎหมายกำหนดไว้ มาตรา ๖ บทบัญญัติแห่งบรรพนี้ไม่กระทบกระเทือนถึงกฎข้อบังคับสำหรับ ปกครองบริเวณเจ็ดหัวเมือง ร.ศ. ๑๒๐ในส่วนที่เกี่ยวด้วยครอบครัว พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ๖แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์พุทธศักราช ๒๔๗๗ มาตรา๓ให้เพิ่มบทบัญญัติ บรรพ๖ตั้งแต่มาตรา ๑๕๙๙ถึงมาตรา ๑๗๕๕ ตามที่ได้ตราไว้ท้ายพระราชบัญญัตินี้ เข้าเป็นส่วนหนึ่งของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์และ ให้ใช้บทบัญญัติแห่งบรรพนี้ตั้งแต่วันที่๑ตุลาคมพุทธศักราช ๒๔๗๘เป็นต้ ไป มาตรา๔ บทบัญญัติแห่งบรรพนี้ไม่กระทบกระเทือนถึงกฎข้อบัคับสำหรับ ปกครองบริเวณเจ็ดหัวเมือง ร.ศ. ๑๒๐ในส่วนที่เกี่ยวด้วยมรดก พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์พุทธศักราช ๒๔๗๘ มาตรา๒ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้เพื่อพ้นกำหนดเก้าสิบวัน นับแต่วันประกาศใน ราชกิจจานุเบกษา มาตรา๓ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับเฉพาะสัญญาจำนองที่ได้ทำตั้งแต่วันให้ ใช้พระราชบัญญัติเป็นต้นไป พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์พุทธศักราช ๒๔๗๙ พระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๖แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง และพาณิชย์พุทธศักราช๒๔๗๗พุทธศักราช ๒๔๘๖ พระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ๕แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง และพาณิชย์พุทธศักราช๒๔๗๗พุทธศักราช๒๔๘๖ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม๕๒/-/หน้า๕๒๙/๗มิถุนายน๒๔๗๘ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๕๒/-/หน้า๑๓๒๐/๒๙กันยายน๒๔๗๘ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๕๓/-/หน้า ๖๓๔/๒๒พฤศจิายน๒๔๗๙ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๖๐/ตอนที่๓๒/หน้า๑๐๙๒/๑๙มิถุนายน ๒๔๘๖ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๖๐/ตอนที่๓๒/หน้า๑๐๘๙/๑๙มิถุนายน ๒๔๘๖ มาตรา๓ให้ยกเลิ มาตรา๖แห่งพระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ๕แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์พุทธศักราช ๒๔๗๗แต่ไม่ให้กระทบกระเทือนถึงการสมรส ของบุคคลซึ่ง บถือศาสนาอิสลาม ซึ่งได้มีอยู่ก่อนวัใช้พระราชกำหนดนี้ และทั้ งสัมพันธ์ใน ครอบครัวอันเกิดแต่การสมรสนั้น ๆ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์(ฉบับที่ ๖)พ.ศ.๒๔๙๕ มาตรา๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่๑ตุลาคมพ.ศ.๒๔๙๓เป็น ต้นไป พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์(ฉบับที่ ๗)พ.ศ.๒๔๙๖ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์(ฉบับที่ ๘)พ.ศ.๒๕๑๙ หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือเนื่องจากรัฐธรรมนูญแห่ง ราชอาณาจักรไทยมาตรา๒๘วรรคสองบัญญัติว่า ชายและหญิงมีสิทธิเท่าเทียมกัจำต้องแก้ไข บทบัญญัติในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เพื่อให้สอดคล้องกับบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ โดยแก้ไขเพิ่มเติ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา๒๐เพื่อให้สอดคล้องกับการแก้ไข เพิ่มบทบัญญัติมาตรา ๑๔๔๕ซึ่งให้ศาลมีอำนาจอนุญาตให้ชายและหญิงที่มีอายุต่ำกว่าสิบแปดปี บริบูรณ์ทำการสมรสได้โดยบัญญัติให้ชายหญิงซึ่งได้รับอนุญาตจากศาลทำการสมรสได้ก่อนอายุ ครบสิบแปดปีบริบูรณ์บรรลุนิติภาวะโดยการสมรส นอกจากนี้ได้พิจารณาเห็นว่า มาตรา ๓๗ มาตรา๓๘มาตรา๓๙มาตรา๔๐มาตรา๔๑มาตรา๔๒มาตรา๔๓มาตรา๕๐และวรรคสอง ของมาตรา ๑๓๗เป็นบทบัญญัติ ที่ จำจัดสิทธิ ตรี สมควรยกเลิกเสีย จึ จำเป็ต้องตรา พระราชบัญญัตินี้ขึ้น พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ๕แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระ ใหม่ พ.ศ.๒๕๑๙ มาตรา๔ บทบัญญัติบรรพ๕แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจ ชำระใหม่ ท้ายพระราชบัญญัตินี้ ไม่กระทบกระเทือนถึงบทบัญญัติมาตรา ๔และมาตรา๕แห่ง พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ๕แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พุทธศักราช ๒๔๗๗ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๖๙/ตอนที่๑๒/หน้า๑๘๙/๒๖กุมภาพันธ์ ๒๔๙๕ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๗๐/ตอนที่ ๘/หน้ ๑๗๖/๒๗มกราคม๒๔๙๖ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๙๓/ตอนที่๑๒๙/ฉบับพิเศษหน้า ๑/๑๕ตุลาคม๒๕๑๙ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๙๓/ตอนที่๑๒๙/ฉบับพิเศษหน้า ๔/๑๕ตุลาคม๒๕๑๙ มาตรา๕บทบัญญัติบรรพ๕แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจ ชำระใหม่ ท้ายพระราชบัญญัตินี้ ไม่กระทบกระเทือนถึงความสมบูรณ์ของการหมั้น การสมรส สัญญาก่อนสมรสการเป็นบิดามารดากับบุตร การเป็นผู้ปกครอง การเป็นผู้อนุบาลหรือผู้พิทักษ์ และการรับบุตรบุญธรรมที่ได้มีอยู่แล้วในวันใช้บังคับบทบัญญัติบรรพ๕แห่ ประมวลกฎหมาย แพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ท้ายพระราชบัญญัตินี้ มาตรา๖ การเปลี่ยนแปลงเพิกถอนสัญญาก่อนสมรสซึ่งสัญญาก่อนสมรสนั้นได้ ทำขึ้นไว้ก่อนวันใช้บังคับบทบัญญัติบรรพ๕แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ที่ได้ตรวจ ชำระใหม่ท้ายพระราชบัญญัตินี้ ให้กระทำได้โดยคู่สมรสนำหนังสือสัญญาก่อนสมรสพร้อมด้วย ข้อตกลงการเปลี่ยนแปลงเพิกถอนไปยื่นต่อนายทะเบียนสมรสณท้องที่ที่ตนทำการสมรส และให้ นายทะเบียนสมรสจดการเปลี่ยนแปลงเพิกถอนสัญญาก่อนสมรสไว้ในทะเบียนสมรสและแนบ หนังสือสัญญาก่อนสมรสพร้อมด้วยข้อตกลงเปลี่ยนแปลงเพิกถอนไว้ท้ายทะเบียนสมรสด้วย การเปลี่ยนแปลงเพิกถอนสัญญาก่อนสมรสจะกระทำได้ต่อเมื่อได้รับอนุญาตจาก ศาลตามเงื่อนไขและกรณีที่ระบุไว้ในมาตรา๑๔๖๗แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ที่ได้ ตรวจชำระใหม่ท้ายพระราชบัญญัตินี้ มาตรา ๗ บทบัญญัติบรรพ๕แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ที่ได้ ตรวจชำระใหม่ท้ายพระราชบัญญัตินี้ ไม่กระทบกระเทือนถึงอำนาจการจัดการสินบริคณห์ที่คู่ สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้มีอยู่แล้วในวันใช้บังคับบทบัญญัติบรรพ๕แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง และพาณิชย์ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ท้ายพระราชบัญญัตินี้ แต่ให้ถือว่าสินเดิมตามบทบัญญัติบรรพ ๕แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เดิมของฝ่ายใดเป็นสินส่วนตัวตามบทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ท้ายพระราชบัญญัตินี้ของฝ่ายนั้น เพื่อประโยชน์แห่งมาตรานี้ ถ้าคู่สมรสฝ่ายใดเป็นผู้จัดการสินบริคณห์แต่ฝ่าย เดียว ให้ถือว่าคู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งได้ยินยอมให้คู่สมรสฝ่ายนั้นจัดการสินสมรสและสินส่วนตัวตาม วรรคหนึ่งของตนด้วย ในกรณีที่คู่สมรสฝ่ายใดประสงค์จะใช้อำนาจจัดการสินส่วนตัวตามวรรคหนึ่งที่ เป็นส่วนของตน ถ้าคู่สมรสนั้นมิได้เป็นผู้จัดการสินบริคณห์ให้แจ้งให้คู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งทราบ และให้คู่สมรสทั้งสองฝ่ายร่วมกันจัดการแบ่งสินส่วนตัวดังกล่ วที่อยู่ในสภาพที่แบ่งได้ให้แก่ฝ่ายที่ ประสงค์จะจัดการแต่ถ้าสินส่วนตัวนั้นไม่อยู่ในสภาพที่แบ่งได้ให้ทั้งสองฝ่ายจัดการร่วมกัน มาตรา๘ บทบัญญัติบรรพ๕แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจ ชำระใหม่ ท้ ยพระราชบัญญัตินี้ไม่ ระทบกระเทือนถึงการจัดการสินเดิมที่เปลี่ยนเป็นสินส่วนตัว ตามมาตรา๗ซึ่งได้กระทำไปแล้วก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ มาตรา๙ บรรดาอายุความหรือระยะเวลาที่บทบัญญัติในประมวลกฎหมายแพ่ง และพาณิชย์ได้กำหนดไว้ก่อนวันใช้บังคับบทบัญญัติบรรพ๕แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและ พาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ท้ายพระราชบัญญัตินี้ ถ้าหากยังไม่สุดสิ้นลงในวันที่ใช้บังคับบทบัญญัติ บรรพ๕แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ท้ายพระราชบัญญัตินี้ และ อายุความหรือระยะเวลาที่กำหนดขึ้นใหม่นั้น แตกต่างกับอายุความหรือระยะเวลาที่กำหนดไว้แต่ เดิมก็ให้นำอายุความหรือระยะเวลาที่ยาวกว่ามาบังคับ มาตรา๑๐ คำว่า “ค่าอุปการะเลี้ยงดู”ในบรรดาบทกฎหมายซึ่งมีความหมายถึง ค่าอุปการะเลี้ยงดูตามนัยของบทบัญญัติมาตรา ๑๕๐๖และมาตรา๑๕๐๗แห่งประมวลกฎหมาย แพ่งและพาณิชย์เดิม้น ให้ใช้คำว่ “ค่าเลี้ยงชีพ”แทน มาตรา๑๑ บทบัญญัติแห่งกฎหมายใดอ้ งถึงบรรพ๕หรือบทบัญญัติในบรรพ ๕แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เดิมให้ถือว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมายนั้นอ้างถึงบรรพ ๕ หรือบทบัญญัติในบรรพ๕แห่งประมวลกฎหมายแพ่ และพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ท้าย พระราชบัญญัตินี้ ในบทมาตราที่มีนัยเช่นเดียวกัน แล้วแต่กรณี มาตรา๑๒ ให้นายกรัฐมนตรีรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือเนื่องจากรัฐธรรมนูญแห่ง ราชอาณาจักรไทยมาตรา ๒๘วรรคสองบัญญัติว่าชายและหญิงมีสิทธิเท่าเทียมกัน จำต้องแก้ไข บทบัญญัติในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เพื่อให้สอดคล้องกับบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ขึ้น พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์(ฉบับที่ ๙)พ.ศ.๒๕๒๑ มาตรา๑๑ การเสนอขายหุ้นและหุ้นกู้ต่อประชาชนที่ได้มีการจดทะเบียนหนังสือ ชี้ชวน หนังสือบอกกล่าวป่าวร้อง หรือหนังสืออย่างอื่นในการชี้ชวนให้ซื้อหุ้นหรือหุ้นกู้โดยถูกต้อง ตามกฎหมายในวันประกาศพระราชบัญญัตินี้ในราชกิจจานุเบกษาแล้ว ให้คงดำเนินการต่อไปได้ อีกไม่เกินเก้าสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ และให้นำมาตรา ๑๒๓๐มาตรา๑๒๓๑ มาตรา๑๒๓๒มาตรา๑๒๓๓มาตรา๑๒๓๔และมาตรา๑๒๓๕แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและ พาณิชย์มาใช้บังคับจนกว่าจะพ้นกำหนดเวลาดังกล่าว มาตรา๑๒ บริษัทใดจัดตั้งขึ้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์อยู่ก่อน วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับและมีผู้ถือหุ้นตั้งแต่หนึ่งร้อยคนอยู่แล้ว หรือมีผู้ถือหุ้นเพิ่มขึ้นถึง หนึ่งร้อยคนขึ้นไปภายหลังที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ให้ยังคงเป็นบริษัทตามประมวลกฎหมาย แพ่งและพาณิชย์ต่อไป มาตรา๑๓ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๙๕/ตอนที่๑๔๙/ฉบับพิเศษหน้า ๙๘/๒๕ธันวาคม๒๕๒๑ หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากได้มีการประกาศใช้ พระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ.๒๕๒๑ซึ่งกำหนดให้บริษัทมหาชนจำกัดต้องมีผู้ถือหุ้น ตั้งแต่หนึ่งร้อยคน และมีบทบัญญัติควบคุมการเสนอขายหุ้นและหุ้นกู้ เพื่อป้องกันมิให้ประชาชน ถูกหลอกลวงแล้วสมควรกำหนดห้ มมิให้บริษัทจำกัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มีผู้ ถือหุ้นถึงหนึ่งร้อยคนและเสนอขายหุ้นหรือหุ้นกู้ต่อประชาชน ซึ่งจำเป็นต้องแก้ไขเพิ่มเติม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ๓ลักษณะ๒๒หมวด๔เฉพาะมาตราที่เกี่ยวข้องให้ สอดคล้องกับหลักการดังกล่าว จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ขึ้น พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๐)พ.ศ.๒๕๓๓ มาตรา๖๒ ในกรณีที่มีการให้ของหมั้นกันไว้ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ให้ของหมั้นดังกล่าวตกเป็นสิทธิแก่หญิงเมื่อได้ทำการสมรสแล้ว มาตรา๖๓ นิติกรรมที่คู่สมรสฝ่ายหนึ่งได้กระทำไปในการจัดการสินสมรสโดย ปราศจากความยิ ยอมของคู่สมรสอี ฝ่ ยหนึ่ ก่อนวัที่ พระราชบัญญัติี้ ใช้บัคับการให้ สัตยาบันหรือการขอให้ศาลเพิกถอนนิติกรรมนั้น ให้เป็นไปตามมาตรา ๑๔๘๐แห่งประมวล กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ก่อนการแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้ มาตรา๖๔ ถ้ามีคดีฟ้องขอให้ศาลแสดงว่าการสมรสเป็นโมฆะเพราะเหตุสมรส ฝ่าฝืนบทบัญญัติมาตรา๑๔๕๒แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ค้างพิจารณาอยู่ในศาลใด ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ให้ศาลนั้นพิจารณาพิพากษาคดีต่อไปได้จนกว่าคดีจะถึงที่สุด มาตรา ๖๕ ในกรณีที่มีการสมรสฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๕๒แห่งประมวลกฎหมาย แพ่งและพาณิชย์ สิทธิเรียกค่าเลี้ยงชีพหรือสิทธิในมรดกของคู่สมรสที่ตายซึ่งคู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งที่ สมรสโดยสุจริตมีอยู่แล้วก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ให้เป็นไปตามมาตรา ๑๔๙๙แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ก่อนการแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้ มาตรา๖๖ ในการจดทะเบียนเด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายถ้าเจ้าหน้าที่ได้ส่ง แจ้งความการขอจดทะเบียนไปยังเด็กหรือมารดาเด็กแล้ว แต่ยังไม่มีการจดทะเบียนก่อนวันที่ พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ การจดทะเบียนเด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายให้บังคับตามบทบัญญัติ แห่งประมวลกฎหมายแพ่ และพาณิชย์ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้ มาตรา๖๗ บิดาซึ่ ได้จดทะเบียนรับเด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายก่อนวันที่ พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับย่อมมีสิทธิร้องขอต่อศาลให้ถอนความเป็นผู้ปกครองได้ตามมาตรา ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๐๗/ตอนที่๑๘๗/ฉบับพิเศษหน้า ๑/๒๖กันยายน๒๕๓๓ ๑๕๕๒แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติ โดยพระราชบัญญัตินี้ ไม่ว่าบิดาจะ ได้เคยร้องขอต่อศาลให้มีคำสั่งถอนความเป็นผู้ปกครองมาก่อนแล้วหรือไม่ก็ตาม มาตรา๖๘ ในกรณีที่มีการตั้งผู้ปกครองโดยพินัยกรรม ถ้าผู้ที่ทำพินัยกรรมตาย ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับการตั้งผู้ปกครองให้เป็ไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและ พาณิชย์ก่อนการแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้ มาตรา ๖๙ บทบัญญัติมาตรา ๑๕๙๘/๒๒และมาตรา ๑๕๙๘/๒๓แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้ไม่กระทบกระเทือนถึง ความสมบูรณ์ของการให้ความยินยอมในการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรมที่ได้กระทำไปแล้วก่อนวันที่ พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ มาตรา๗๐ บทบัญญัติบรรพ๕แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ซึ่งแก้ไข เพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้ไม่กระทบกระเทือนถึงความสมบูรณ์ของการหมั้น การสมรสสัญญา ก่อนสมรสการเป็นบิดามารดากับบุตร การเป็นผู้ปกครอง และการรับบุตรบุญธรรมที่ได้มีอยู่แล้ว ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ เว้นแต่ในกรณีที่พระราชบัญญัตินี้บัญญัติไว้เป็นอย่างอื่น มาตรา๗๑ บรรดาอายุความหรือระยะเวลาที่บทบัญญัติในประมวลกฎหมาย แพ่งและพาณิชย์ได้กำหนดไว้ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ หากยังไม่สิ้ นสุดลงในวันที่ พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ และอายุความหรือระยะเวลาที่กำหนดขึ้นใหม่นั้นแตกต่างกับอายุความ หรือระยะเวลาที่กำหนดไว้เดิม ก็ให้นำอายุความหรือระยะเวลาที่ยาวกว่ามาบังคับ หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยความสมบูรณ์ของการหมั้นและผลของการหมั้น การ คุ้มครองคู่สมรสที่วิกลจริต การจัดการสินสมรสการแยกสินสมรสและรวมสินสมรส การสมรสที่ เป็นโมฆะ เหตุหย่า ผู้ใช้อำนาจปกครองบุตรในกรณีมีการหย่า บทสันนิษฐานความเป็นบุตรชอบ ด้วยกฎหมายการฟ้องคดีไม่รับเด็กเป็นบุตร การฟ้องปฏิเสธความเป็นบุตร การจดทะเบียนเด็ก เป็นบุตร การฟ้องให้รับเด็กเป็นบุตร อำนาจปกครองการเป็นผู้อนุบาลและผู้พิท ษ์ การจัดการ ทรัพย์สินของผู้เยาว์ สิทธิหน้าที่ของบิดามารดาและบุตร ผู้ปกครอง และบุตรบุญธรรมนั้น ยังไม่ สอดคล้องและไม่เอื้ออำนวยต่อสภาพความเป็นอยู่ในสังคมปัจจุบัน สมควรปรับปรุงแก้ไขให้ เหมาะสมยิ่งขึ้น จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ๑แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจ ชำระใหม่ พ.ศ.๒๕๓๕ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๐๙/ตอนที่๔๒/หน้า๑/๘เมษายน๒๕๓๕ หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากบทบัญญัติบรรพ๑ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ซึ่งได้ใช้บังคับโดยพระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ๑และบรรพ๒ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ.๒๔๖๘ได้ใช้ บังคับมาเป็นเวลานานและบทบัญญัติหลายประการล้าสมัย ไม่เหมาะสมและสอดคล้องกับสภาพ สังคมปัจจุบัน สมควรปรับปรุงแก้ไขให้เหมาะสมยิ่งขึ้น จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์(ฉบับที่ ๑๑)พ.ศ.๒๕๓๕ มาตรา๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นหกสิบวันนับแต่วันประกาศใน ราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่ มีารแก้ไข พระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ.๒๕๒๑ให้ยกเลิกการกำหนดอัตราส่วนการถือหุ้น และ จำนวนผู้ถือหุ้นของบริษัทมหาชนจำกัด และเพื่อให้การแปรสภาพบริษัทจำกัดเป็บริษัทมหาชน จำกัด เป็นไปโดยความสมัครใจในกรณีที่บริษัทจำกัดประสงค์จะชี้ชวนให้ประชาชนร่วมลงทุน จึง จำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์(ฉบับที่ ๑๒)พ.ศ.๒๕๔๑ มาตรา ๖ บทบัญญัติมาตรา ๔๙๙วรรคสองแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและ พาณิชย์ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้ มิให้ใช้บังคับแก่สัญญาขายฝากที่ได้ทำไว้ก่อนวันที่ พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากประมวลกฎหมายแพ่ง และพาณิชย์ในเรื่องขายฝากมีบทบัญญัติยังไม่เหมาะสม เป็เหตุให้มีารเอาเปรียบผู้ขายฝาก โดยการกำหนดสินไถ่ที่สูงเกินควร เพื่อหลีกเลี่ยงกฎหมายห้ามเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา รวมทั้งใน กรณีที่ถึงกำหนดเวลาไถ่ผู้ซื้อฝากมักจะหลีกเลี่ยงไม่ยอมให้มีการไถ่จนเป็นเหตุให้ผู้ขายฝากต้อง สูญเสียกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินไปโดยไม่ชอบธรรมนอกจากนี้ เห็นควรปรับปรุงระยะเวลาในการใช้ สิทธิไถ่ในสัญญาขายฝากให้เหมาะสมยิ่งขึ้น จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์(ฉบับที่ ๑๓)พ.ศ.๒๕๔๑ มาตรา๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑๙สิงหาคมพ.ศ.๒๕๔๑ เป็นต้นไป ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๐๙/ตอนที่ ๔๓/หน้ ๕๖/๘เมษายน๒๕๓๕ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๑๕/ตอนที่๑๘ก/หน้า๑/๙เมษายน๒๕๔๑ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๑๕/ตอนที่๔๘ก/หน้า๑/๑๗สิงหาคม๒๕๔๑ หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่พระราชบัญญัติคุ้มครอง แรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑ได้บัญญัติให้หนี้ที่เกิดจากการไม่ช ระค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานใน วันหยุด ค่าล่วงเวลาในวันหยุด ค่าชดเชย ค่าชดเชยพิเศษ เงินสะสม เงินสมทบ หรือเงินเพิ่มให้ ลูกจ้าง หรือกรมสวัดิการและคุ้มครองแรงงานแล้วแต่กรณี มีบุริมสิทธิเหนือทรัพย์สินทั้งหมด ของนายจ้างซึ่งเป็นลูกหนี้ในลำดับเดียวกับบุริมสิทธิในค่าภาษีอากรตามประมวลกฎหมายแพ่งและ พาณิชย์ ดังนั้น จึงสมควรแก้ไขเพิ่มเติมมาตรา๒๕๓แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ให้ สอดคล้องกับกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงานในส่วนที่เกี่ยวกับสิทธิของลู จ้าง โดยให้รวม ความถึง สิทธิของเสมียนคนใช้ และคนงานตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา๒๕๓เดิมด้วย โดย กำหนดลำดับบุิ มสิทธิในเงินที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับอยู่ในลำดับเดียวกับบุริมสิทธิในค่าภาษีอากร ประกอบกับสภาวะเศรษฐกิจและสังคมได้เปลี่ยนแปลงไปสมควรแก้ไขเพิ่มเติมมาตรา ๒๕๗แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เพื่อกำหนดหลักเกณฑ์และจำนวนเงินสูงสุดของบุริมสิทธิใน เงินที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับให้เหมาะสมกับสภาวะเศรษฐกิจและสังคมของประเทศในปัจจุบันด้วย จึง จำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์(ฉบับที่ ๑๔)พ.ศ.๒๕๔๘ มาตรา๑๗ พระราชบัญญัตินี้ไม่กระทบถึงนิติกรรม สิทธิ หน้าที่ หรือความรับ ผิดตามกฎหมายอันได้กระทำลงหรือมีขึ้นก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่เป็นการสมควรแก้ไข เพิ่มเติมบทบัญญัติในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ในส่วนที่เกี่ยวกับสัญญาซื้อขาย อสังหาริมทรัพย์และสังหาริมทรัพย์ ประเภทของสังหาริมทรัพย์ที่ต้องจดทะเบียนต่อพนักงาน เจ้าหน้าที่ จำนวนเงินในการกู้ยืมเงินที่ต้องมีหลักฐานแห่งการกู้ยืมเป็นหนังสือ จำนวนเงินที่เจ้า สำนักโรงแรมต้องรับผิดในการที่ทรัพย์สินของคนเดินทางหรือแขกอาศัยสูญหาย อัตรา ค่าธรรมเนียมและค่าคัดสำเนาเอกสารตามที่ปรากฏในบทบัญญัติที่ว่าด้วยบริัทจำกัด รวมถึง จำนวนเงินรางวัลหรือค่าธรรมเนียมที่บุคคลผู้มีสิทธิจะรับทรัพย์สินหายต้องชำระให้แก่ผู้เก็บได้ หรือแก่ส่วนราชการที่รับผิดชอบ เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพการณ์ทางเศรษฐกิจและสภาวการณ์ ในปัจจุบัน จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์(ฉบับที่ ๑๕)พ.ศ.๒๕๔๙ หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่เป็นการสมควรแก้ไข เพิ่มเติมบทบัญญัติในลักษณะ๒๒หุ้นส่วนและบริษัทของบรรพ๓แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๒/ตอนที่๑๑๐ก/หน้า๑/๒๓พฤศจิกายน๒๕๔๘ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๓/ตอนที่๑๗ก/หน้า๑/๒๒กุมภาพันธ์ ๒๕๔๙ และพาณิชย์ กรณีการลาออกของหุ้นส่วนผู้จัดการในห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนและห้างหุ้นส่วนจำกัด และการลาออกของกรรมการบริษัทจำกัดกำหนดเวลาที่การลาออกมีผล ตลอดจนการจดทะเบียน เปลี่ยนแปลงต่อนายทะเบียนภายในกำหนดเวลาเพื่อให้เกิดความชัดเจนในผลทางกฎหมายและ การนำผลทางกฎหมายและข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้องกับกรณีดังกล่าวไปใช้อ้างอิง จึงจำเป็นต้องตรา พระราชบัญญัตินี้ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์(ฉบับที่ ๑๖)พ.ศ.๒๕๕๐ มาตรา๗พระราชบัญญัตินี้ไม่กระทบถึงนิติกรรม สิทธิ หน้าที่ หรือความรับผิด ตามกฎหมายอัได้กระทำลงหรือมีขึ้นก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ มาตรา๘ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่าตรา๓ของ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๔๙ให้ความคุ้มครองศักดิ์ศรี ความเป็นมนุษย์สิทธิเสรีภาพ และความเสมอภาคบรรดาที่ชนชาวไทยเคยได้ับความคุ้มครอง ตามประเพณีการปกครองประเทศไทยในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็น ประมุข แต่บทบัญญัติมาตรา ๑๔๔๕มาตรา๑๔๔๖มาตรา๑๔๔๗/๑วรรคสามมาตรา๑๕๑๖ (๑)และมาตรา๑๕๒๓วรรคหนึ่งแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เป็นบทบัญญัติที่เลือก ปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อบุคคลเพราะเหตุแห่งความแตกต่างในเรื่องเพศ สมควรแก้ไข บทบัญญัติดังกล่ วให้สอดคล้องกับหลัก รมีสิทธิเท่าเทียมกันระหว่างชายและหญิ และหลักการ ห้ามมิให้เลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อบุคคลเพราะเหตุแห่งความแตกต่างในเรื่องเพศที่เคย ได้รับความคุ้มครองตามประเพณีการปกครองประเทศไทย ในระบอบประชาธิปไตยอันมี พระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขจึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๗)พ.ศ.๒๕๕๐ หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากได้มีกฎหมายว่า ด้วยทรัสต์เพื่อธุรกรรมในตลาดทุนซึ่งกำหนดให้สามารถก่อตั้งทรัสต์เพื่อเป็นเครื่องมืออีกประการ หนึ่งที่จะทำให้ธุรกรรมในตลาดทุ เป็นไปอย่างมีประสิทธิภ พและสามารถแก้ไขข้อติดขัดบาง ประการในการระดมทุนและในการประกอบธุรกิจในตลาดทุนได้ ดังนั้น เพื่อให้สอดคล้องกับ กฎหมายดังกล่าวจึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๘)พ.ศ.๒๕๕๑ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๔/ตอนที่๕๓ก/หน้า๑๔/๑๒กันยายน๒๕๕๐ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๕/ตอนที่๙ก/หน้า๔๒/๑๔มกราคม๒๕๕๑ หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่ประมวลกฎหมายแพ่ง และพาณิชย์บรรพ๓ลักษณะ๒๒ว่าด้วยหุ้นส่วนและบริัทใช้บังคับมาเป็นเวลานาน บทบัญญัติ บางมาตราสร้างภาระโดยไม่จำเป็นแก่ประชาชนและก่อให้เกิดความยุ่งยาก ซ้ำซ้อน และความ ล่าช้าต่อการปฏิบัติหน้าที่ของส่วนราชการ นอกจากนี้ ยังเป็นอุปสรรคต่อการเสริมสร้างศักยภาพ ในการแข่งขันของประเทศอีกด้วย ดังนั้น เพื่อขจัดปัญหาและอุปสรรคดังกล่าวและเพื่อให้การ ดำเนินกิจการค้าในรูปแบบของห้างหุ้นส่วนและบริษัทมีความคล่องตัวมากยิ่งขึ้นจึงจำเป็นต้อง ตราพระราชบัญญัตินี้ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์(ฉบับที่ ๑๙)พ.ศ.๒๕๕๑ หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่บทบัญญัติบรรพ๕แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยการร้องต่อศาลขอให้สั่งอนุญาตให้สามีภริยาอยู่ต่างหาก การเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของหญิงการเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของชายการนับวันที่เป็น บุตรชอบด้วยกฎหมายของบิดาและการกลับมีอำนาจปกครองบุตรที่ยังไม่บรรลุิติภาวะเมื่อมีการ เลิกรับบุตรบุญธรรม นั้น ยังไม่สอดคล้องและไม่เอื้ออำนวยต่อสภาพความเป็นอยู่ในสังคมปัจจุบัน สมควรปรับปรุงแก้ไขให้เหมาะสมยิ่งขึ้นจึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ ๑๐มีนาคม๒๕๕๑ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๕/ตอนที่๔๑ก/หน้า๑๒/๓มีนาคม๒๕๕๑ ราชกิจจานุเบกษาเล่ม ๑๒๕/ตอนที่๔๕ก/หน้า๕/๗มีนาคม๒๕๕๑

The citation link pins the edition with ?v=2468 — if an amended edition is ingested one day, this link keeps pointing at this one

This is the text as promulgated in the Royal Gazette in the year shown, not a consolidated edition. Sections later amended, added or repealed are not reflected — current enforcement status has not been checked.

Where this text comes from

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (ฉบับรวมการแก้ไข) · ตัวบทกฎหมายที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา — การพิจารณาของผู้ดำเนินการ (ไม่ใช่สัญญาอนุญาต ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย) · sha256:bd3b78a8a9ab · 2026-08-24