This collection answers by quoting only — editions are set side by side, never summarised, interpreted, or scored for reliability
อรรถกถาแปลไทย
อรรถกถาแปลไทย · ได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ์ — บันทึกจากคำยืนยันของผู้ดำเนินการ ยังไม่มีเอกสารประกอบ
อรรถกถาอุปายสูตรที่ ๑
ในอุปายสูตรที่ ๑ แห่งอุปายวรรคมีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :-
บทว่า อุปาโย ได้แก่ เข้าถึงขันธ์ ๕ ด้วยอำนาจตัณหา มานะและทิฏฐิ.
บทว่า วิญฺญาณํ ได้แก่ กรรมวิญญาณ (วิญญาณที่เกิดแต่กรรม).
บทว่า อาปชฺเชยฺย ได้แก่ พึงให้กรรมย่อยยับไปแล้วถึงความเจริญเป็นต้นโดยความเป็นธรรมชาติสามารถรั้งปฏิสนธิมาได้. เหตุในการไม่ถือเอาบทว่า วิญฺญาณูปายํ ท่านได้กล่าวไว้แล้วนั่นแล.
บทว่า โวจฺฉิชฺชตารมฺมณํ ความว่า อารมณ์ย่อมขาดลง เพราะความไม่สามารถรั้งปฏิสนธิมา.
บทว่า ปติฏฺฐา วิญฺญาณสฺส ความว่า กรรมวิญญาณย่อมไม่มีที่ตั้งอาศัย.
บทว่า ตทปฺปติฏฺฐิตํ ตัดบทเป็น ตํ อปฺปติฏฺฐิตํ.
บทว่า อนภิสงฺขจฺจ วิมุตฺตํ ความว่า ไม่ปรุงแต่งปฏิสนธิหลุดพ้นไป.
จบ อรรถกถาอุปายสูตรที่ ๑ --------------------------------