สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค อินทริยสังยุตต์ สุขินทริยวรรคที่ ๔ ๖. วิภังคสูตรที่ ๑

ปฐมวิภังคสูตรที่ ๖. คำว่า กายิกํ ทางกาย ได้แก่ สุขที่มีกายประสาทเป็นที่ตั้ง นี้เป็นคำแสดงสรุปของสุขนั้น ด้วยประการฉะนี้.

คำว่า สาตะ (ความสำราญ) ก็เป็นคำใช้แทนคำว่าสุขนั้นเอง. มีอธิบายว่า อร่อย.

คำว่า กายสมฺผสฺสชํ เกิดแต่กายสัมผัส ก็มีทำนองที่กล่าวแล้วว่า ความสุขความสำราญที่เกิดจากกายสัมผัส.

คำว่า เวทยิตํ นี้เป็นคำแสดงสภาวะที่วิเศษของธรรมข้ออื่นจากเวทนาที่ทั่วไปทั้งหมดของสุขนั้น.

แม้ในข้อที่เหลือทั้งหลาย ก็พึงทราบใจความตามนี้.

ส่วนในคำว่า ทางกาย หรือทางใจ นี้ ท่านกล่าวว่าทางกายด้วยอำนาจการเกิดขึ้น เพราะทำกายประสาททั้ง ๔ มีตาเป็นต้นให้เป็นที่ตั้ง.

ส่วนที่ชื่อว่าอทุกขมสุขที่มีกายประสาทเป็นที่ตั้ง ไม่มี.

จบอรรถกถาปฐมวิภังคสูตรที่ ๖ -----------------------------------------------------