๑

พึงทราบวินิจฉัยในสัปปุริสสูตรที่ ๓ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า อวณฺโณ ได้แก่ มิใช่คุณ.

บทว่า ปาตุกโรติ ได้แก่ บอกทำให้ปรากฏ.

บทว่า ปญฺหาภินีโต ได้แก่ ถูกนำมาซักถาม.

บทว่า อหาเปตฺวา อลมฺเพตฺวา ได้แก่ ทำไม่ให้ลด ไม่ให้หย่อนทีเดียว.

อนึ่ง ในข้อนี้ อสัตบุรุษย่อมปกปิดความเสียหายของตน เพราะเป็นผู้ปรารถนาลามก สัตบุรุษย่อมปกปิดเกียรติคุณของตน เพราะเป็นผู้ละอาย.

เพราะเหตุที่อสัตบุรุษขาดหิริโอตตัปปะ อยู่ร่วมกันก็ดูหมิ่น ส่วนสัตบุรุษประกอบด้วยหิริโอตตัปปะ อยู่ร่วมกันก็ไม่ดูหมิ่น ฉะนั้น บัดนี้ เพื่อทรงแสดงสาธกความเป็นสัตบุรุษ เปรียบด้วยสะใภ้ใหม่ จึงตรัสว่า เสยฺยาถาปิ ภิกฺขเว วธุกา เป็นต้น.

ในบทเหล่านั้น บทว่า วธุกา ได้แก่ สะใภ้. บทว่า ติพฺพํ คือ มาก.

บทที่เหลือในสูตรนี้ ง่ายทั้งนั้นแล.

จบอรรถกถาสัปปุริสสูตรที่ ๓ -----------------------------------------------------