๑
อรรถกถาแปลไทย
อรรถกถาปฐมเสขสูตรที่ ๙
พึงทราบวินิจฉัยในปฐมเสขสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้ :-
บทว่า เสกฺขสฺส ได้แก่ ภิกษุผู้ยังต้องศึกษา คือ ยังมีกิจที่จะต้องทำ.
บทว่า ปริหานาย ได้แก่ เพื่อความเสื่อมจากคุณเบื้องสูง.
ความยินดีในนวกรรมการก่อสร้าง ชื่อ กมฺมารามตา.
ความยินดีในการสนทนาปราศรัย [คุยกัน] ชื่อ ภสฺสารามตา.
ความยินดีในการนอนหลับ ชื่อ นิทฺทารามตา.
ความยินดีในการคลุกคลีด้วยหมู่ ชื่อ สงฺคณิการามตา.
บทว่า ยถาวิมุตฺตํ จิตฺตํ น ปจฺจเวกฺขติ ความว่า ไม่พิจารณาจิตตามที่หลุดพ้นแล้ว พิจารณาถึงโทษที่ตนละได้ และคุณที่ตนได้เหล่านั้นแล้ว ย่อมไม่ทำความพยายาม เพื่อได้คุณเบื้องสูงอีก.
ในสูตรนี้ ตรัสเหตุแห่งความเสื่อม และเหตุแห่งความเจริญด้วยคุณเบื้องสูงของพระเสขะ ๗ จำพวกด้วยประการอย่างนี้.
ก็ข้อใดเป็นเหตุแห่งความเสื่อมของพระเสขะ ข้อนั้นก็เป็นข้อที่หนึ่งของปุถุชนเหมือนกันด้วยประการฉะนี้.
จบอรรถกถาปฐมเสขสูตรที่ ๙ -----------------------------------------------------