๑

สัตตสัญญาสูตรที่ ๔ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บทว่า สตฺตาวาสา ได้แก่ ที่อยู่ของสัตว์ทั้งหลาย. อธิบายว่าที่เป็นที่อยู่.

ในบทนั้น แม้สุทธาวาสก็เป็นสัตตาวาสเหมือนกัน แต่ท่านมิได้ตรัสไว้ เพราะสุทธาวาสมิได้มีตลอดกาลทั้งหมด.

ด้วยว่า สุทธาวาสเป็นเช่นกับที่พักของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย เมื่อพระพุทธเจ้ามิได้ทรงอุบัติตลอดอสงไขยกัป ที่นั้นก็ว่างเปล่า เพราะเหตุนั้น ท่านจึงไม่จัดไว้เพราะสุทธาวาสมิได้มีตลอดกาลทั้งหมด.

บทที่เหลือในสูตรนี้ พึงทราบโดยนัยที่กล่าวแล้วในวิญญาณฐิตินั้นแล.

จบอรรถกถาสัตตสัญญาสูตรที่ ๔ -----------------------------------------------------