๑

อปทานของท่านพระสยนทายกเถระมีคำเริ่มต้นว่า ปทุมุตฺตรพุทธสฺส ดังนี้.

พระเถระแม้นี้ได้บำเพ็ญบุญสมภารในพระพุทธเจ้าองค์ก่อนๆ สั่งสมบุญทั้งหลายอันเป็นอุปนิสัยแห่งพระนิพพานในภพนั้นๆ ในกาลแห่งพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพระนามว่าปทุมุตตระ บังเกิดในเรือนมีสกุลแห่งหนึ่ง บรรลุนิติภาวะแล้ว อยู่ครองฆราวาส เสวยสุขอยู่ ฟังพระธรรมเทศนาของพระศาสดา เลื่อมใสในพระศาสดา ให้คนทำเตียงอันควรแก่ค่ามาก สำเร็จด้วยงา ทอง เงิน แก้วมุกดาและแก้วมณี ลาดแผ่นผ้าอันนำมาแต่เมืองจีนและผ้ากัมพลเป็นต้น ถวายแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า เพื่อทรงบรรทม.

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงกระทำการอนุเคราะห์แก่ท่าน แล้วทรงบรรทม ณ ที่นั่น ด้วยบุญกรรมนั้น ท่านท่องเที่ยวไปในเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เสวยสุขในการไปในอากาศและสุขในการนอนเป็นต้นอันสมควรแก่บุญกรรมนั้น.

ในพุทธุปบาทกาลนี้ บังเกิดในสกุลแห่งหนึ่ง อันสมบูรณ์ด้วยทรัพย์สมบัติ บรรลุนิติภาวะแล้ว ฟังพระธรรมเทศนาของพระศาสดา มีจิตเลื่อมใสบวชแล้วเจริญวิปัสสนา ไม่ช้านักก็ได้เป็นพระอรหันต์.

ท่านระลึกถึงบุพกรรมของตนแล้วเกิดโสมนัส เมื่อจะประกาศปุพพจริตาปทาน จึงกล่าวคำมีอาทิว่า ปทุมุตฺตรพุทฺธสฺส ดังนี้.

คำนั้นมีอรรถอันท่านกล่าวไว้แล้วในหนหลังแล.

บทว่า สุเขตฺเต พีชสมฺปทา ความว่า พืชที่บุคคลหว่านไว้ในนาดีอันปราศจากหญ้าและหยากเยื่อ สมบูรณ์ด้วยเปือกตมเป็นต้น ย่อมยังผลดีให้สำเร็จฉันใด ทานที่บุคคลหว่านไว้แล้วในนาคือบุญในสันดานอันบริสุทธิ์ อันปราศหญ้าและหยากเยื่อ กล่าวคือกิเลสพันห้ามีราคะและโทสะเป็นต้น แม้มีประมาณน้อยก็ย่อมมีผลมาก ฉันนั้น.

คำที่เหลือมีอรรถรู้ได้ง่ายทั้งนั้นแล. จบอรรถกถาสยนทายกเถราปทาน -----------------------------------------------------