๑. โกกาลิกชาดก

เมื่อยังไม่ถึงเวลาที่จะพูด ผู้ใด พูดเกินกาลไป ผู้นั้น ย่อมถูกทำร้าย ดุจลูกนกดุเหว่า ฉะนั้น.

โย เว กาเล อสมฺปตฺเต อติเวลํ ปภาสติ เอวํ โส นิหโต เสติ โกกิลาเยว อตฺรโช ฯ

มีดที่ลับคมดีแล้ว ดุจยาพิษอันร้ายแรง หาทำให้ตกไปทันทีทันใด เหมือน วาจาทุพภาษิตไม่.

น หิ สตฺถํ สุนิสิตํ วิสํ หลาหลมฺมิว เอวํ นิกฺกเฒ ปาเตติ วาจา ทุพฺภาสิตา ยถา ฯ

เพราะฉะนั้น บัณฑิตควรรักษาวาจาไว้ ทั้งในกาลควรพูด และไม่ควร ไม่ควรพูดให้ล่วงเวลา แม้ในบุคคลผู้เสมอกับตน.

ตสฺมา กาเล อกาเล จ วาจํ รกฺเขยฺย ปณฺฑิโต นาติเวลํ ปภาเสยฺย อปิ อตฺตสมมฺหิ วา ฯ

ผู้ใด มีความคิดเห็นเป็นเบื้องหน้า มีปัญญาเครื่องพิจารณาเห็นประจักษ์ พูดพอเหมาะในกาลที่ควรพูด ผู้นั้น ย่อมจับศัตรูได้ทั้งหมด ดุจครุฑจับ นาคได้ ฉะนั้น. จบ โกกาลิกชาดกที่ ๑.

โย จ กาเล มิตํ ภาเส มติปุพฺโพ วิจกฺขโณ สพฺเพ อมิตฺเต อาเทติ สุปณฺโณ อุรคมฺมิวาติ ฯ โกกาลิกชาตกํ ปฐมํ ฯ ---------