๕. ชัมพุกชาดก
Pali and translation
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๕. ชัมพุกชาดก ว่าด้วยโทษที่ไม่รู้ประมาณตน
๕ ชมฺพุกชาตกํ
ดูกรสุนัขจิ้งจอก ช้างนั้น ตัวใหญ่ ร่างกายสูง งาก็ยาว ตัวท่านไม่ได้เกิด ในตระกูลสัตว์ที่จะจับมันได้.
พฺรหา ปวฑฺฒกาโย โส ทีฆทาโฐว ชมฺพุก น ตฺวํ ตมฺหิ กุเล ชาโต ยตฺถ คณฺหนฺติ กุญฺชรํ ฯ
ผู้ใด มิใช่ราชสีห์ ยกตนเพราะสำคัญว่า เป็นราชสีห์ ผู้นั้น ย่อมเป็น เหมือนสุนัขจิ้งจอกถูกช้างเหยียบ นอนหายใจแขม่วๆ อยู่บนแผ่นดิน.
อสีโห สีหมาเนน โย อตฺตานํ วิกุพฺพติ กุตฺถุว คชมาสชฺช เสติ ภูมฺยา อนุตฺถุนํ ฯ
ผู้ใด ไม่รู้จักกำลังกาย กำลังความคิด และชาติของผู้มียศ เป็นชนชั้นสูง มีข้อลำล่ำสันกำลังมาก ผู้นั้น ย่อมเป็นเหมือนสุนัขจิ้งจอกถูกช้างเหยียบ นอนตายอยู่นี้.
ยสสฺสิโน อุตฺตมปุคฺคลสฺส สญฺชาตขนฺธสฺส มหพฺพลสฺส อสเมกฺขิย กามพลูปปตฺตึ ส เสติ นาเคน หโตยํ ชมฺพุโก ฯ
ส่วนผู้ใด ใคร่ครวญก่อนแล้วจึงทำการงาน รู้จักกำลังกาย และกำลัง ความคิดของตน กำหนดด้วยคำพูดอันประกอบด้วยปัญญา เป็นวาจา สุภาษิต ผู้นั้น ย่อมมีชัยอย่างไพบูลย์. จบ ชัมพุกชาดกที่ ๕.
โย จีธ กมฺมํ กุรุเต ปมาย ถามพลํ อตฺตนิ สํวิทิตฺวา ชปฺเปน มนฺเตน สุภาสิเตน ปริกฺขวา โส วิปุลํ ชินาตีติ ฯ ชมฺพุกชาตกํ ปญฺจมํ ฯ ---------