๓. มูสิกชาดก

คนบ่นเพ้ออยู่ว่า นางหนูไปไหน ไปที่ไหน เราคนเดียวเท่านั้นรู้ว่า นางหนูถูกฆ่าอยู่ในบ่อน้ำ (เวลาเสด็จเข้าไปยังปราสาท พระราชาเสด็จดำเนินสาธยายไปว่า)

เหตุที่เจ้าเที่ยวมองข้างโน้นข้างนี้ไปมาเสมือนหนึ่งลา ทำให้เรารู้ว่า เจ้าฆ่านางหนูที่บ่อน้ำแล้ว ยังปรารถนาจะกินพระเจ้ายวะอีก (พระราชาเสด็จดำเนินท่องบ่นจนถึงหัวบันไดว่า)

นี่เจ้าโง่ เจ้ายังเป็นเด็กเล็กนัก ยังเป็นวัยรุ่น มายืนถือท่อนไม้ยาว เราจักไม่ยอมให้ชีวิตแก่เจ้า (พระราชารอดพ้นจากความตาย ทรงร่าเริงยินดี ทรงเปล่งอุทานว่า)

เราผู้ถูกบุตรปองฆ่า รอดพ้นจากความตาย เพราะอยู่บนวิมานในอากาศก็หาไม่ เพราะบุตรสุดที่รักเสมอด้วยอวัยวะก็หาไม่ แต่เราพ้นจากความตายเพราะคาถาที่อาจารย์ผูกให้ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๒๒} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๕. ปัญจกนิบาต] ๓. อัฑฒวรรค ๔. จูฬธนุคคหชาดก (๓๗๔)

บุคคลควรเรียนสูตร ทุกอย่าง ไม่ว่าจะเป็นชั้นต่ำ ชั้นสูง หรือปานกลาง และควรรู้จุดมุ่งหมายของวิชาทุกอย่าง แต่ว่าไม่ควรใช้วิชาทุกอย่าง เวลาที่สูตรซึ่งได้ศึกษามาแล้วนำประโยชน์มาให้ก็ยังมีอยู่ มูสิกชาดกที่ ๓ จบ ๔. จูฬธนุคคหชาดก (๓๗๔) ว่าด้วยจูฬธนุคคหบัณฑิต (ภรรยาของจูฬธนุคคหบัณฑิตกล่าวกับนายโจรว่า)

พราหมณ์ ท่านถือเอาห่อเครื่องประดับทั้งหมดข้ามฝั่งไปแล้ว จงรีบกลับมารับฉันข้ามไปจากฝั่งนี้โดยเร็ว ณ บัดนี้ (นายโจรได้ฟังดังนั้นยืนอยู่ที่ฝั่งโน้นกล่าวว่า)

นางผู้เจริญได้เปลี่ยนเอาเราผู้ไม่เคยเชยชิด กับชายผู้เคยเชยชิดกันมานาน นางผู้เจริญคงจะเปลี่ยนเอาชายอื่นผู้ไม่ใช่ขาประจำ กับเราผู้เป็นขาประจำแน่นอน เราจะไปจากที่นี้ให้ไกลแสนไกล (สุนัขจิ้งจอกได้ฟังดังนั้น จึงได้กล่าวว่า)

นี่ใครหัวเราะดังลั่นอยู่ที่พุ่มตะไคร่น้ำ ที่นี้ไม่มีการฟ้อนรำ ขับร้อง ปรบมือ ประโคมดนตรี นางผู้มีตะโพกอันผึ่งผาย งดงาม เหตุไรหนอ ในเวลาที่ควรร้องไห้ เจ้ากลับหัวเราะ (ภรรยาของจูฬธนุคคหบัณฑิตกล่าวว่า)

นี่สุนัขจิ้งจอกผู้ต่ำทราม โง่เขลา เจ้ามีปัญญาน้อย เสื่อมสิ้นทั้งปลาทั้งชิ้นเนื้อแล้วซบเซาอยู่เหมือนคนกำพร้า @เชิงอรรถ : @ คำว่า สูตร ในที่นี้ได้แก่ปริยัติ (ขุ.ชา.อ. ๔/๑๒๗/๕๐๕) {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๒๓}