๕. ทัพพปุปผกชาดก

ดูกรสหาย นากผู้เที่ยวไปตามฝั่ง ขอความเจริญจงมีแก่ท่าน ท่านจงตาม ฉันมา จับปลาใหญ่ได้ตัวหนึ่ง มันพาฉันไปด้วยกำลังแรง.

อนุตีรจารี ภทฺทนฺเต สหายมนุธาว มํ มหา เม คหิโต มจฺโฉ โส มํ หรติ เวคสา ฯ

ดูกรนากผู้เที่ยวไปในน้ำลึก ขอความเจริญจงมีแก่ท่าน ท่านจงจับปลาให้ มั่นด้วยกำลัง ฉันจักยกปลานั้นขึ้น เหมือนครุฑคาบพระยานาค ฉะนั้น.

คมฺภีรจารี ภทฺทนฺเต ทฬฺหํ คณฺหาหิ ถามสา อหํ ตํ อุทฺธริสฺสามิ สุปณฺโณ อุรคมฺมิว ฯ

เราทั้งสองมัวโต้เถียงกันอยู่ ดูกรสหายทัพพปุปผกะ ขอท่านจงฟัง ข้าพเจ้า จงระงับความโต้เถียงกัน ขอการโต้เถียงกันจงระงับเสีย.

วิวาโท โน สมุปฺปนฺโน ทพฺพปุปฺผ สุโณหิ เม สเมหิ เมธคํ สมฺม วิวาโท วูปสมฺมตุ ฯ

เราเคยเป็นผู้พิพากษาในกาลก่อน พิจารณาอรรถคดีมามากนักแล้ว แน่ะ สหาย เราจะช่วยระงับความโต้เถียง ความโต้เถียงของท่านทั้งสองจะ ระงับ.

ธมฺมฏฺโฐหํ ปุเร อาสึ พหุอฏฺฏํว ตีริตํ สเมมิ เมธคํ สมฺม วิวาโท วูปสมฺมตุ ฯ

ดูกรนากผู้เที่ยวไปตามฝั่ง ท่านจงคาบเอาท่อนหางไป ท่อนหัวเป็นของ นากผู้เที่ยวไปในน้ำลึก ส่วนท่อนกลางนี้จักเป็นของเราผู้ตัดสิน.

อนุตีรจารี นงฺคุฏฺฐํ สีสํ คมฺภีรจาริโน อจฺจายํ มชฺฌิโมขณฺโฑ ธมฺมฏฺฐสฺส ภวิสฺสติ ฯ

ท่อนกลางที่สุนัขจิ้งจอกนำเอาไปนั้น จักเป็นอาหารได้หลายวัน ถ้าเรา ไม่โต้แย้งกัน สุนัขจิ้งจอกก็จะนำเอาปลาตะเพียนท่อนกลางไปไม่ได้.

จิรํปิ ภกฺโข อภวิสฺส สเจ น วิวเทมเส อสีสกํ อนงฺคุฏฺฐํ สิคาโล หรติ โรหิตํ ฯ

พระมหากษัตริย์ได้ครอบครองราชสมบัติแล้ว จะพึงทรงยินดีแม้ฉันใด ดิฉันได้เห็นสามี มีหน้าอันเบิกบานในวันนี้ก็ย่อมยินดี ฉันนั้น.

ยถาปิ ราชา นนฺเทยฺย รชฺชํ ลทฺธาน ขตฺติโย เอวาหมชฺช นนฺทามิ ทิสฺวา ปุณฺณมุขํ ปตึ ฯ

ท่านเป็นสัตว์เกิดบนบก ไฉนจึงจับเอาปลาในน้ำมาได้ ดูกรท่านผู้ร่วม ใจ ดิฉันถามท่าน จงบอกดิฉันว่า ท่านจับปลานั้นมาได้อย่างไร?

กถนฺนุ ถลโช สนฺโต อุทเก มจฺฉํ ปรามสิ ปุฏฺโฐ เม สมฺม อกฺขาหิ กถํ อธิคตํ ตยา ฯ

สัตว์ทั้งหลายย่อมซูบผอมเพราะวิวาทกัน เป็นผู้หมดทรัพย์ก็เพราะวิวาท กัน นากสองตัว เสื่อมจากปลานี้เพราะวิวาทกัน ดูกรนางมายาวี จงกินปลาตะเพียนแดงนี้เสียเถิด.

วิวาเทน กิสา โหนฺติ วิวาเทน ธนกฺขยา ชินา อุทฺทา วิวาเทน ภุญฺช มายาวิ โรหิตํ ฯ

ในหมู่มนุษย์มีการวิวาทกันขึ้น ณ ที่ใด หมู่มนุษย์ก็พากันไปหาผู้พิพากษา ณ ที่นั้น เพราะว่าผู้พิพากษาเป็นผู้แนะนำพวกเขา ใช่แต่เท่านั้น เขา ยังจะเสื่อมจากทรัพย์อีก เหมือนนากทั้งสองเสื่อมจากปลาตะเพียน ฉะนั้น พระคลังหลวงย่อมเจริญขึ้น. จบ ทัพพปุปผกชาดกที่ ๕.

เอวเมว มนุสฺเสสุ วิวาโท ยตฺถ ชายติ ฯ ธมฺมฏฺฐํ ปฏิธาวนฺติ โส หิ เนสํ วินายโก ธนาปิ ตตฺถ ชียนฺติ ราชโกโส ปวฑฺฒตีติ ฯ ทพฺพปุปฺผชาตกํ ปญฺจมํ ฯ ---------