๕. หริตจชาดก

ข้าแต่มหาพราหมณ์ โยมได้ยินเขาพูดกันว่า หาริตดาบสบริโภคกาม คำนี้ ไม่เป็นจริงกระมัง ท่านยังเป็นผู้บริสุทธิ์อยู่แลหรือ?

สุตเมตํ มหาพฺรเหฺม กาเม ภุญฺชติ หาริโต กจฺเจตํ วจนํ ตุจฺฉํ กจฺจิ สุทฺโธ อิรียสิ ฯ

ขอถวายพระพรมหาบพิตร คำที่พระองค์ทรงสดับมาแล้วอย่างใด คำนั้น ก็เป็นจริงอย่างนั้น อาตมภาพเป็นผู้หมกมุ่นอยู่ในอารมณ์อันเป็นที่ตั้งแห่ง ความหลง เดินทางผิดแล้ว.

เอวเมตํ มหาราช ยถา เต วจนํ สุตํ กุมฺมคฺคํ ปฏิปนฺโนสฺมิ โมหเนยฺเยสุ มุจฺฉิโต ฯ

ปัญญาอันละเอียด คิดสิ่งที่เป็นประโยชน์ ไม่เป็นเครื่องให้ใจบรรเทา ราคะที่เกิดแล้วของท่าน มีไว้เพื่อประโยชน์อะไร?

อทุ ปญฺญา กิมตฺถิกา นิปุณา สาธุจินฺตินี ยาย อุปฺปติตํ ราคํ กึ มโน น วิโนทเย ฯ

ขอถวายพระพรมหาบพิตร กิเลส ๔ อย่างนี้ คือ ราคะ โทสะ โมหะ มทะ เป็นของมีกำลังกล้าหยาบคายในโลก เมื่อกิเลสเหล่าใดรึงรัดแล้ว ปัญญา ก็ย่อมหยั่งไม่ถึง.

จตฺตาโรเม มหาราช โลเก อติพลา ภุสา ราโค โทโส มโท โมโห ยตฺถ ปญฺญา น คาธติ ฯ

โยมได้ยกย่องท่านแล้วว่า หาริตดาบสเป็นพระอรหันต์ สมบูรณ์ด้วย ศีล ประพฤติบริสุทธิ์ เป็นบัณฑิต มีปัญญา.

อรหา สีลสมฺปนฺโน สุทฺโธ จรติ หาริโต เมธาวี ปณฺฑิโต เจว อิติ โน สมฺมโต ภวํ ฯ

ขอถวายพระพรมหาบพิตร วิตกอันลามก เป็นไปด้วยการยึดถือนิมิต ว่างาม ประกอบด้วยราคะ ย่อมเบียดเบียนแม้ผู้มีปัญญายินดีแล้วใน คุณธรรมของฤาษี.

เมธาวินมฺปิ หึสนฺติ อิสิธมฺมคุเณ รตํ วิตกฺกา ปาปกา ราช สุภา ราคูปสญฺหิตา ฯ

ราคะนี้เกิดขึ้นในสรีระ เกิดขึ้นมาแล้วเป็นของทำลายวรรณะ ท่านจงละ ราคะนั้นเสีย โยมขอนอบน้อมท่าน ท่านเป็นผู้อันชนหมู่มากยกย่อง แล้วว่าเป็นคนมีปัญญา.

อุปฺปนฺโนยํ สรีรโช ราโค วณฺณวิทูสโน ตว ตํ ปชห นมตฺถุ พหุนาสิ เมธาวิ สมฺมโต ฯ

กามเหล่านั้นทำแต่ความมืดให้ มีทุกข์มาก มีพิษใหญ่หลวง อาตมภาพจัก ค้นหามูลรากแห่งกามเหล่านั้น จักตัดราคะพร้อมทั้งเครื่องผูกเสีย.

เต อนฺธกรเณ กาเม พหุทุกฺเข มหาวิเส เตสํ มูลํ คเวสิสฺสํ เฉชฺชํ ราคํ สพนฺธนํ ฯ

ครั้นหาริตฤาษีกล่าวอย่างนี้แล้ว มีความบากบั่นอย่างแท้จริง คลายกาม ราคะได้แล้ว ได้เป็นผู้เข้าถึงพรหมโลก. จบ หริตจชาดกที่ ๕.

อิทํ วตฺวาน หาริโต อิสิ สจฺจปรกฺกโม กามราคํ วิราเชตฺวา พฺรหฺมโลกูปโค อหูติ ฯ หริตจชาตกํ ปญฺจมํ ฯ ---------