๑๐. สมุคคชาดก

ท่านผู้เจริญทั้งหลาย พวกท่านทั้ง ๓ คนมาจากที่ไหนหนอ พวกท่านพากันมาดีแล้ว เชิญนั่งที่อาสนะเถิด ท่านผู้เจริญทั้งหลาย พวกท่านสุขสบายไม่มีโรคภัยเบียดเบียนหรือ นานมาแล้วพวกท่านเพิ่งจะมาที่นี้ในวันนี้ (ยักษ์ทานพกล่าวว่า)

วันนี้ ข้าพเจ้ามาถึงที่นี้เพียงคนเดียว ข้าพเจ้าไม่มีใครเป็นเพื่อนเลย ท่านฤๅษี ท่านกล่าวว่า ท่านผู้เจริญทั้งหลาย พวกท่านทั้ง ๓ คนมาจากที่ไหนหนอ นั่นหมายถึงใครเล่า (พระโพธิสัตว์กล่าวว่า)

ท่านก็คนหนึ่งละ และภรรยาสุดที่รัก ซึ่งท่านซ่อนไว้ในผอบแก้วข้างใน ท่านรักษาหล่อนไว้ในท้องในกาลทุกเมื่อ หล่อนกำลังอภิรมย์อยู่กับวิทยาธรชื่อวายุบุตรในท้องนั้น {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๓๑๕} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๙. นวกนิบาต] ๑๐. สมุคคชาดก (๔๓๖) (พระผู้มีพระภาคตรัสว่า)

ทานพนั้น ฤๅษีบอกแล้วก็สลดใจ ได้คายผอบแก้วออกมา ณ ที่นั้น ได้เห็นภรรยาทัดทรงดอกไม้สวยงาม กำลังอภิรมย์อยู่กับวิทยาธรชื่อวายุบุตรในผอบนั้น (ยักษ์ทานพกล่าวว่า)

เหตุการณ์นี้ ท่านผู้บำเพ็ญตบะชั้นสูงได้เห็นแจ่มแจ้งแล้วว่า นรชนผู้ตกอยู่ในอำนาจของสตรี เหมือนนางที่เรารักษาไว้ภายในท้องนี้ดังชีวิตของตน ยังกลับประทุษร้ายเรา ชมเชยกับชายอื่น นับว่าเป็นคนเลว

แม่นางผู้ที่เราบำรุงแล้วทั้งกลางวันและกลางคืน เหมือนไฟที่ท่านผู้บำเพ็ญตบะอยู่ในป่าบำเรออยู่ หล่อนละเมิดธรรม กลับประพฤติอธรรม เราไม่ควรทำความเชยชิดกับหญิงทั้งหลายเลย

เราเข้าใจหญิงเลวผู้ไม่สำรวมอยู่กลางตัวเราว่า หญิงนี้เป็นของเรา มันละเมิดธรรม กลับประพฤติอธรรม เราไม่ควรทำความเชยชิดกับหญิงทั้งหลายเลย

จะไว้ใจได้อย่างไรว่า เราคุ้มครองไว้ได้ดี เพราะพวกหญิงหลายใจ ไม่มีการรักษาไว้ได้เลย หญิงเหล่านี้เหมือนกับเหวเมืองบาดาล ชายที่มัวเมาในหญิงเหล่านี้ย่อมถึงความพินาศ

เพราะเหตุนั้นแหละ ชายเหล่าใดสลัดมาตุคามเที่ยวไป ชายเหล่านั้นมีความสุข ปราศจากความเศร้าโศก ผู้ปรารถนาความเกษมอันสูงสุด ไม่พึงทำความเชยชิดกับมาตุคามเลย สมุคคชาดกที่ ๑๐ จบ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๓๑๖}