๑. โสภิตเถราปทาน
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๑๔. โสภิตวรรค] ๑. โสภิตเถราปทาน ๑๔. โสภิตวรรค หมวดว่าด้วยพระโสภิตะเป็นต้น ๑. โสภิตเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระโสภิตเถระ (พระโสภิตเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระชินเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน ทรงแสดงอมตบทแก่หมู่ชนจำนวนมากอยู่
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้ฟังพระดำรัสของพระองค์ ที่เปล่งออกด้วยอาสภิวาจา แล้วจึงประคองอัญชลี เป็นผู้มีจิตมีอารมณ์เดียว (กล่าวว่า)
สมุทรล้ำเลิศกว่าทะเลทั้งหลาย ภูเขาสิเนรุประเสริฐกว่าภูเขาทั้งหลาย ฉันใด ชนเหล่าใดเป็นไปตามอำนาจจิต ชนเหล่านั้นไม่ถึงเสี้ยวหนึ่งแห่งพุทธญาณ ฉันนั้น
พระพุทธเจ้าทรงเป็นฤๅษี ทรงประกอบด้วยพระกรุณา ทรงพักการแสดงธรรมแล้ว ประทับนั่งอยู่ในท่ามกลางหมู่ภิกษุ ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า
ผู้ใดสรรเสริญพระญาณในพระพุทธเจ้า ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก ผู้นั้นจะไม่ไปเกิดยังทุคติเลยตลอด ๑๐๐,๐๐๐ กัป
ผู้นั้นจักเผากิเลสทั้งหลายได้แล้ว เป็นผู้มีจิตมีอารมณ์เดียว มีใจตั้งมั่น มีนามว่าโสภิตะ เป็นสาวกของพระศาสดา @เชิงอรรถ : @ ดูเชิงอรรถข้อ ๒๓ หน้า ๒๖๔ ในเล่มนี้ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๒๙๓} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๑๔. โสภิตวรรค] ๒. สุทัสสนเถราปทาน
ในกัปที่ ๑,๐๕๐ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗ ชาติ พระนามว่าสมุคคตะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว วิชชา ๓ ข้าพเจ้าได้บรรลุแล้ว โดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระโสภิตเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ โสภิตเถราปทานที่ ๑ จบ