๙. สัพพลทายกเถราปทาน
Pali and translation
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๓ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ -พุทธวังสะ-จริยาปิฎก สัพพลทายกเถราปทานที่ ๙ ว่าด้วยผลแห่งการถวายผลไม้ต่างๆ
นวมํ สพฺพผลทายกตฺเถราปทานํ (๕๑๙)
ครั้งนั้น เราเป็นพราหมณ์มีนามชื่อว่าวรุณ เป็นผู้เรียนจบมนต์ ทิ้งบุตร ๑๐ คนเข้าไปกลางป่า สร้างอาศรมอย่างสวยงาม สร้าง บรรณศาลาจัดไว้เป็นห้องๆ น่ารื่นรมย์ใจ อาศัยอยู่ในป่าใหญ่ พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตระ ทรงรู้แจ้งโลก ผู้สมควรรับ เครื่องบูชา ทรงพระประสงค์จะช่วยเหลือเรา พระองค์จึงได้เสด็จมา ยังอาศรมของเรา พระรัศมีได้แผ่กว้างใหญ่ตลอดไพรสณฑ์ ครั้งนั้น ป่าใหญ่โพลงไปด้วยพุทธานุภาพ เราเห็นปาฏิหาริย์ของพระพุทธเจ้า ผู้ประเสริฐสุด ผู้คงที่ ได้เก็บเอาใบไม้มาเย็บเป็นกระทง แล้ว เอาผลไม้ใส่จนเต็มหาบ เข้าไปเฝ้าพระสัมพุทธเจ้าแล้วได้ถวาย พร้อมทั้งหาบ เพื่อทรงอนุเคราะห์เรา พระพุทธเจ้าได้ตรัสแก่เราว่า ท่านจงถือเอาหาบเดินตามหลังเรามา เมื่อสงฆ์บริโภคแล้ว บุญจักมี แก่ท่าน เราได้หาบเอาผลไม้ไปถวายแก่พระภิกษุสงฆ์ เรายังจิตให้ เลื่อมใสในพระภิกษุสงฆ์แล้ว ได้เข้าถึงสวรรค์ชั้นดุสิต เป็นผู้ประ- กอบด้วยการฟ้อน การขับ การประโคมอันเป็นทิพย์ เสวยยศใน สวรรค์ชั้นดุสิตนั้น โดยบุญกรรม เราเข้าถึงกำเนิดใดๆ คือ เป็นเทวดาหรือมนุษย์ ในกำเนิดนั้นๆ เราไม่มีความบกพร่อง ในเรื่องโภคทรัพย์เลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ เพราะได้ถวาย ผลไม้แด่พระพุทธเจ้า เราจึงได้เป็นใหญ่ตลอดทวีปทั้ง ๔ พร้อมด้วย สมุทร พร้อมทั้งภูเขา ถึงฝูงนกมีเท่าใดที่บินอยู่ในอากาศ นก เหล่านั้นก็ตกอยู่ในอำนาจของเรา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ ยักษ์ ภูต รากษส กุมภัณฑ์และครุฑ เท่าที่มีอยู่ในไพรสณฑ์ ต่างก็ บำรุงบำเรอเอา ถึงพวกเต่า หมาไน ผึ้งและเหลือบยุง ก็ตกอยู่ ในอำนาจของเรา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ แม้เหล่าสกุลปักษี มีกำลังมากชื่อสุบรรณก็นับถือเรา นี้ก็เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ ถึงพวกนาคที่มีอายุยืน มีฤทธิ์ มียศใหญ่ ก็ตกอยู่ในอำนาจเรา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ ราชสีห์ เสือโคร่ง เสือเหลือง หมี หมาป่า หมาจิ้งจอก ก็ตกอยู่ในอำนาจของเรา นี้เป็นผลแห่งการ ถวายผลไม้ ผู้ที่อยู่ในดาวประกายพฤกษ์และหญ้า กับผู้ที่อยู่ในอากาศ ล้วนนับถือเราทั้งหมด นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ ธรรมที่เห็นได้ ยาก ละเอียด ลึกซึ้ง ซึ่งพระศาสดาทรงประกาศไว้ดีแล้ว เราถูกต้องแล้วอยู่ นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ เราถูกต้องวิโมกข์ ๘ เป็นผู้ไม่มีอาสวะ เป็นผู้มีความเพียรเผากิเลส และมีปัญญารักษา ตนอยู่ นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ เราเป็นผู้หนึ่งในจำนวนโอรส ของพระพุทธเจ้าที่ดำรงอยู่ในผล สิ้นโทสะ มียศใหญ่ นี้เป็นผล แห่งการถวายผลไม้ เราถึงความบริบูรณ์ในอภิญญา อันกุศลมูล ตักเตือน กำหนดรู้อาสวะทั้งปวง เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่ เราเป็นผู้ หนึ่งในจำนวนพระโอรสของพระพุทธเจ้าที่ได้วิชชา ๓ บรรลุฤทธิ์ มียศใหญ่ สมบูรณ์ด้วยทิพโสต ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ เราได้ ถวายผลไม้ใดกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จัก ทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระสัพพผลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ สัพพผลทายกเถราปทาน.
|๑๐๙.๕๑| วรุโณ นาม นาเมน พฺราหฺมโณ มนฺตปารคู ฉฑฺเฑตฺวา ทส ปุตฺตานิ วนมชฺโฌคหึ ตทา ฯ |๑๐๙.๕๒| อสฺสมํ สุกตํ กตฺวา สุวิภตฺตํ มโนรมํ ปณฺณสาลํ กริตฺวาน วสามิ ปวเน อหํ ฯ |๑๐๙.๕๓| ปทุมุตฺตโร โลกวิทู อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห มมุทฺธริตุกาโม โส อาคญฺฉิ มม อสฺสมํ ฯ |๑๐๙.๕๔| ยาวตา วนสณฺฑมฺหิ โอภาโส วิปุโล อหุ พุทฺธสฺส อานุภาเวน ปชฺชลิ ปวนํ ตทา ฯ |๑๐๙.๕๕| ทิสฺวาน ปาฏิหิริยํ พุทฺธเสฏฺฐสฺส ตาทิโน ปตฺตปุฏํ คเหตฺวาน ผเลน ปูรยึ อหํ ฯ |๑๐๙.๕๖| อุปคนฺตฺวาน สมฺพุทฺธํ สห ขาริมทาสหํ อนุกมฺปาย เม พุทฺโธ อิทํ วจนมพฺรวิ ฯ |๑๐๙.๕๗| ขาริภารํ คเหตฺวาน ปจฺฉโต เอหิ เม ตุวํ ปริภุตฺเตว สงฺฆมฺหิ ปุญฺญํ ตว ภวิสฺสติ ฯ |๑๐๙.๕๘| ปุฏกนฺตํ คเหตฺวาน ภิกฺขุสงฺฆสฺสทาสหํ ตตฺถ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา ตุสิตํ อุปปชฺชหํ ฯ |๑๐๙.๕๙| ตตฺถ ทิพฺเพหิ นจฺเจหิ คีเตหิ วาทิเตหิ จ ปุญฺญกมฺเมน สํยุตฺโต อนุโภมิ ยสํ อหํ ฯ |๑๐๙.๖๐| ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ เทวตฺตํ อถ มานุสํ โภเค เม อูนตา นตฺถิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๐๙.๖๑| ยาวตา จตุโร ทีปา สสมุทฺทา สปพฺพตา ผลํ พุทฺธสฺส ทตฺวาน อิสฺสรํ การยึ อหํ ฯ |๑๐๙.๖๒| ยาวตา เย ปกฺขิคณา อากาเส อุปตนฺติ เจ เตปิ มํ วสมเนฺวนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๐๙.๖๓| ยาวตา วนสณฺฑมฺหิ ยกฺขา ภูตา จ รกฺขสา กุมฺภณฺฑา ครุฬา จาปิ ปาจริยํ อุเปนฺติ เม ฯ |๑๐๙.๖๔| กุมฺมา โสณา มธุกรา ฑํสา จ มกสา อุโภ เตปิ มํ วสมเนฺวนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๐๙.๖๕| สุปณฺณา นาม สกุณา ปกฺขิชาตา มหพฺพลา เตปิ มํ สรณํ ยนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๐๙.๖๖| เยปิ ทีฆายุกา นาคา อิทฺธิมนฺโต มหายสา เตปิ มํ วสมเนฺวนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๐๙.๖๗| สีหา พฺยคฺฆา จ ทีปิ จ อจฺฉโกกตรจฺฉกา เตปิ มํ วสมเนฺวนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๐๙.๖๘| โอสธิติณวาสี จ เย จ อากาสวาสิโน สพฺเพ มํ สรณํ ยนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๐๙.๖๙| สุทุทฺทสํ สุนิปุณํ คมฺภีรํ สุปกาสิตํ ผุสฺสยิตฺวา วิหรามิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๐๙.๗๐| วิโมกฺเข อฏฺฐ ผุสฺสิตฺวา วิหรามิ อนาสโว อาตาปี นิปโก จาปิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๐๙.๗๑| เย ผลฏฺฐา พุทฺธปุตฺตา ขีณโทสา มหายสา อหํ อญฺญตโร เตสํ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๐๙.๗๒| อภิญฺญาปารมึ คนฺตฺวา สุกฺกมูเลน โจทิโต สพฺพาสเว ปริญฺญาย วิหรามิ อนาสโว ฯ |๑๐๙.๗๓| เตวิชฺชา อิทฺธิปตฺตา จ พุทฺธปุตฺตา มหายสา ทิพฺพโสตสมาปนฺนา เตสํ อญฺญตโร อหํ ฯ |๑๐๙.๗๔| สตสหสฺเส อิโต กปฺเป ยํ ผลํ อททึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๐๙.๗๕| กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ |๑๐๙.๗๖| สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๑๐๙.๗๗| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สพฺพผลทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ สพฺพผลทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ