๒. เอกปัตตทายกเถราปทาน
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
๒. เอกปัตตทายกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระเอกปัตตทายกเถระ (พระเอกปัตตทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ข้าพเจ้าเป็นช่างหม้ออยู่ในกรุงหงสวดี ได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากธุลีคือกิเลส ผู้ข้ามโอฆะได้แล้ว ไม่มีอาสวะ
ข้าพเจ้าได้ถวายบาตรดินที่ทำแล้วอย่างดี แด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุด ครั้นถวายบาตรแด่พระผู้มีพระภาคผู้ตรง ผู้คงที่แล้ว
เมื่อบังเกิดในภพ ข้าพเจ้าย่อมได้ภาชนะทองคำ และจานที่ทำด้วยเงิน ทำด้วยทองคำ และทำด้วยแก้วมณี
ข้าพเจ้าบริโภคอาหารด้วยถาดทองคำ นี้เป็นผลแห่งบุญกรรม และเป็นผู้เลิศกว่าชนทั้งหลายโดยยศ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๑๘๙} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๕๑. กณิการวรรค] ๒. เอกปัตตทายกเถราปทาน
พืชแม้น้อยแต่หว่านลงในนาดี เมื่อฝนตกอยู่โดยสม่ำเสมอ ผลย่อมทำชาวนาให้ยินดีได้ ฉันใด
การถวายบาตรก็ฉันนั้น ข้าพเจ้าได้หว่านลงในพุทธเขต เมื่อสายธารคือปีติตกลงอยู่ ผลก็ทำข้าพเจ้าให้ยินดี
เขตคือสงฆ์ก็ดี คณะก็ดี เท่าที่มีอยู่ ที่จะให้ความสุขแก่สรรพสัตว์ เสมอด้วยพุทธเขตไม่มีเลย
ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นบุรุษอาชาไนย ข้าพระองค์ขอนอบน้อมพระองค์ ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นบุรุษสูงสุด ข้าพระองค์ขอนอบน้อมพระองค์ เพราะได้ถวายบาตรใบหนึ่ง ข้าพระองค์จึงได้บรรลุบทอันไม่หวั่นไหว
ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายบาตรไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายบาตร
กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว ข้าพเจ้าตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ
การที่ข้าพเจ้ามาในสำนักของพระพุทธเจ้า เป็นการมาดีแล้วโดยแท้ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๑๙๐} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๕๑. กณิการวรรค] ๓. กาสุมาริกผลทายกเถราปทาน วิชชา ๓ ข้าพเจ้าได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระเอกปัตตทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ เอกปัตตทายกเถราปทานที่ ๒ จบ