This collection answers by quoting only — editions are set side by side, never summarised, interpreted, or scored for reliability

Scripture · พระอภิธรรมปิฎก

เหตุทุกปริตตัตติกะ

Text only · no interpretationข้อ ๕๓๕–๕๘๐พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕46 items2 editions

Pali and translation

พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ เหตุทุกปริตตัตติกะ ปฏิจจวาร

เหตุทุกปริตฺตตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร

๕๓๕

ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยปริตตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย มี ๓ นัย ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยปริตตธรรมที่เป็นเหตุ และปริตตธรรมที่ ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุํ ปริตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ปริตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ ปริตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ปริตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ ปริตฺตญฺจ นเหตุํ ปริตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ปริตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

๕๓๖

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อวิคเต นว ฯ

๕๓๗

ปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่ เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุํ ปริตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ปริตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ ปริตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ปริตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

๕๓๘

ปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยปริตตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย ปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่ เพราะอารัมมณปัจจัย ปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยปริตตธรรมที่เป็นเหตุ และปริตตธรรมที่ ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

เหตุํ ปริตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ปริตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ นเหตุํ ปริตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ปริตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ เหตุํ ปริตฺตญฺจ นเหตุํ ปริตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ปริตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ

๕๓๙

ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยปริตตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย

เหตุํ ปริตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ปริตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

๕๔๐

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อัญญมัญญปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อุปนิสสยปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๓

นเหตุยา เทฺว นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา นว นอนนฺตเร ตีณิ นสมนนฺตเร ตีณิ นอญฺญมญฺเญ ตีณิ นอุปนิสฺสเย ตีณิ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต นว โนนตฺถิยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ

๕๔๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

๕๔๒

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต- *วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เทฺว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

๕๔๓

ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ โดย เหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ ปริตฺโต ธมฺโม เหตุสฺส ปริตฺตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

๕๔๔

ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ โดย อารัมมณปัจจัย

เหตุ ปริตฺโต ธมฺโม เหตุสฺส ปริตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

๕๔๕

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว อวิคเต นว ฯ

๕๔๖

ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ โดย อารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัย โดยอุปนิสสยปัจจัย

เหตุ ปริตฺโต ธมฺโม เหตุสฺส ปริตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

๕๔๗

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

๕๔๘

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

๕๔๙

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่ง ปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น ปฏิจจวาร

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ -------- ปฏิจฺจวาโร

๕๕๐

มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย มหัคคตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยมหัคคตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย มี ๓ นัย มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ และมหัคคตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุํ มหคฺคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ มหคฺคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ มหคฺคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ มหคฺคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ มหคฺคตญฺจ นเหตุํ มหคฺคตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ มหคฺคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

๕๕๑

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ในวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว อาเสวเน นว กมฺเม นว วิปาเก นว อาหาเร นว อวิคเต นว ฯ

๕๕๒

มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย

เหตุํ มหคฺคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ มหคฺคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

๕๕๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

๕๕๔

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

๕๕๕

ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต- *วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร

นอธิปติปจฺจยา เหตุยา นว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

๕๕๖

มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ มหคฺคโต ธมฺโม เหตุสฺส มหคฺคตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

๕๕๗

มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย มหัคคตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่มหัคคตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดย อารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย มหัคตธรรมที่เป็นเหตุ และมหัคคตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ มหคฺคโต ธมฺโม เหตุสฺส มหคฺคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ นเหตุ มหคฺคโต ธมฺโม นเหตุสฺส มหคฺคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ เหตุ มหคฺคโต จ นเหตุ มหคฺคโต จ ธมฺมา เหตุสฺส มหคฺคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

๕๕๘

มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย มหัคคตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่มหัคคตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดย อธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

เหตุ มหคฺคโต ธมฺโม เหตุสฺส มหคฺคตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ มหคฺคโต ธมฺโม นเหตุสฺส มหคฺคตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ

๕๕๙

มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอนันตรปัจจัย

เหตุ มหคฺคโต ธมฺโม เหตุสฺส มหคฺคตสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

๕๖๐

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๖ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในฌานปัจจัย มี " ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๙ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา ฉ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว อวิคเต นว ฯ

๕๖๑

มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

เหตุ มหคฺคโต ธมฺโม เหตุสฺส มหคฺคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

๕๖๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

๕๖๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

๕๖๔

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่ง ปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น ปฏิจจวาร

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ ------- ปฏิจฺจวาโร

๕๖๕

อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัปปมาณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัปปมาณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ และอัปปมาณ- *ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุํ อปฺปมาณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ อปฺปมาณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ อปฺปมาณญฺจ นเหตุํ อปฺปมาณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

๕๖๖

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อุปนิสฺสเย นว กมฺเม นว วิปาเก นว อวิคเต นว ฯ

๕๖๗

อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย

เหตุํ อปฺปมาณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

๕๖๘

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

นอธิปติยา ฉ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

๕๖๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา ฉ ฯ

๕๗๐

ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต- *วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร

นอธิปติปจฺจยา เหตุยา ฉ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

๕๗๑

อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม เหตุสฺส อปฺปมาณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

๕๗๒

อัปปมาณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัปปมาณธรรมที่ไม่ใช่ เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

นเหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม นเหตุสฺส อปฺปมาณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

๕๗๓

อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย อัปปมาณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัปปมาณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดย อธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

เหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม เหตุสฺส อปฺปมาณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม นเหตุสฺส อปฺปมาณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ

๕๗๔

อปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัปปมาณธรรมที่เป็น เหตุ โดยอนันตรปัจจัย มี ๙ นัย

เหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม เหตุสฺส อปฺปมาณสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

๕๗๕

ในอัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัปปมาณธรรมที่เป็น เหตุ โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ มี ๙ นัย

เหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม เหตุสฺส อปฺปมาณสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย นว ฯ

๕๗๖

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๖ ในอนันตรปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในฌานปัจจัย มี " ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๙ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ในนัตถิปัจจัย มี " ๙ ในวิคตปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อธิปติยา ฉ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

๕๗๗

อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ โดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

เหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม เหตุสฺส อปฺปมาณสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

๕๗๘

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

๕๗๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

๕๘๐

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่ง ปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น เหตุทุกปริตัตติกะ จบ

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ ตีณิ ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ เหตุทุกปริตฺตตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ ---------

Editions used and their licences

พระไตรปิฎกบาลี อักษรไทย ฉบับสยามรัฐ

pli-siamrath · Public domain (term expired) — operator determination · evidence checked 2026-08-25

ฉบับสยามรัฐ จัดพิมพ์โดยทางราชการ พ.ศ. ๒๔๖๘–๒๔๗๑ · พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒ อายุคุ้มครองงานนิติบุคคล ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา · การพิจารณาของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง

th-chabab-luang · Public domain (term expired) — operator determination · evidence checked 2026-08-24

ฉบับหลวง จัดพิมพ์โดยทางราชการ พ.ศ. ๒๕๑๔ · พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒ อายุคุ้มครองงานนิติบุคคล ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา · การพิจารณาของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย

เหตุทุกปริตตัตติกะ