หีนัตติกเหตุทุกะ
Pali and translation
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หีนัตติกเหตุทุกะ
เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา ฉ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
เหตุ อวิตกฺกอวิจาโร ธมฺโม เหตุสฺส อวิตกฺกอวิจารสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว ฯ
เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม โดยเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม โดยเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม โดยเหตุปัจจัย
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม โดย อารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ เหตุทุกวิตกฺกตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ --------- เหตุทุกปีติตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร
เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม โดยอธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม โดยอธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม โดยอธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม โดย อธิปติปัจจัย มี ๒ นัย
เหตุํ ปีติสหคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ปีติสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ ปีติสหคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ปีติสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม โดยอนันตรปัจจัย มี ๒ นัย เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม โดยอนันตรปัจจัย มี ๒ นัย เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม โดย อนันตรปัจจัย มี ๒ นัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว กมฺเม นว วิปาเก นว อาหาเร นว อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในอธิปติปัจจัย มี " ๕ ในอนันตรปัจจัย มี " ๖ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๖ ในสหชาตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓ ในนิสสยปัจจัย มี " ๓ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๘ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
นเหตุํ ปีติสหคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ปีติสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
เหตุํ ปีติสหคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ปีติสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๓
นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย ที่มีหัวข้อ ปัจจัย ๕ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สังกิลิฏฐัตติกเหตุทุกฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น หีนัตติกเหตุทุกะ จบ
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ