อุปาทินนทุกกุสลัตติกะ
Pali and translation
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อุปาทินนทุกกุสลัตติกะ ปฏิจจวาร
อุปาทินฺนทุกกุสลตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร
กุศลธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอนุปา- *ทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อนุปาทินฺนํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺโน กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๑ ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย เหมือนกับสัปปัจจยทุกกุศล ปฏิจจวาร
เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ เอกํ ฯ สปฺปจฺจยทุกกุสลสทิสํ ฯ ----------- ปฏิจฺจวาโร
อกุศลธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็น อนุปาทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อนุปาทินฺนํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺโน อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย ปฏิจจวาร
เหตุยา เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ ---------- ปฏิจฺจวาโร
อัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทินนธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น อุปาทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอนุปา- *ทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทินน- *ธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยอุปาทินนขันธ์ และมหาภูตรูป
อุปาทินฺนํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทินฺโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อนุปาทินฺนํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อุปาทินฺนํ อพฺยากตญฺจ อนุปาทินฺนํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อุปาทินฺเน ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอธิปติปัจจัย มี " ๑ ฯลฯ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๒ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๑ ในกัมมปัจจัย มี " ๕ ในวิปากปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕
เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ เทฺว อธิปติยา เอกํ ฯเปฯ ปุเรชาเต เทฺว อาเสวเน เอกํ กมฺเม ปญฺจ วิปาเก ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๕ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี " ๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๔ สหชาตวารเป็นต้น พึงให้พิสดาร ปัญหาวาร
นเหตุยา ปญฺจ นอารมฺมเณ จตฺตาริ นอธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ นปุเรชาเต จตฺตาริ นกมฺเม เอกํ นวิปาเก เทฺว นอาหาเร เทฺว นอินฺทฺริเย เทฺว นฌาเน เทฺว นมคฺเค ปญฺจ นสมฺปยุตฺเต จตฺตาริ นวิปฺปยุตฺเต เทฺว โนนตฺถิยา จตฺตาริ โนวิคเต จตฺตาริ ฯ สหชาตวาราทิ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ ปญฺหาวาโร
อัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทินนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากต- *ธรรมที่เป็นอุปาทินนธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็น อนุปาทินนธรรม โดยเหตุปัจจัย
อุปาทินฺโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปาทินฺนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อนุปาทินฺโน อพฺยากโต ธมฺโม อนุปาทินฺนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๔ ในอุปาทินนมูลกะ มี " ๒ ในอนุปาทินนมูลกะ มี " ๒ อัพยากตธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็น อนุปาทินนธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๑ นัย ในอนันตรปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๔ ในสหชาตปัจจัย มี " ๕ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๒ ในนิสสยปัจจัย มี " ๕ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๔
เหตุยา จตฺตาริ ฯ อารมฺมเณ จตฺตาริ: อุปาทินฺนมูลเก เทฺว อนุปาทินฺนมูลเก เทฺว ฯ อนุปาทินฺโน อพฺยากโต ธมฺโม อนุปาทินฺนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ เอกํ ฯ อนนฺตเร จตฺตาริ สมนนฺตเร จตฺตาริ สหชาเต ปญฺจ อญฺญมญฺเญ เทฺว นิสฺสเย ปญฺจ อุปนิสฺสเย จตฺตาริ ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทินนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากต- *ธรรมที่เป็นอุปาทินนธรรม โดยปุเรชาตปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณปุเรชาต วัตถุปุเรชาต มีหัวข้อปัจจัย ๒ อัพยากตธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็น อนุปาทินนธรรม โดยปุเรชาตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ เป็นอารัมมณปุเรชาตอย่างเดียว ปัจจัยสงเคราะห์ (ฆฏนา) มี ๒ อารัมมณปุเรชาตก็ดี วัตถุปุเรชาตก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๖
อุปาทินฺโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปาทินฺนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณปุเรชาตํ วตฺถุปุเรชาตํ เทฺว ปญฺหา ฯ อนุปาทินฺโน อพฺยากโต ธมฺโม อนุปาทินฺนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว อารมฺมณปุเรชาตํเยว ฯ ฆฏนา เทฺว อารมฺมณปุเรชาตมฺปิ วตฺถุปุเรชาตมฺปิ ฯ ฉ ฯ
ในปัจฉาชาตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๑ ในกัมมปัจจัย มี " ๔ ในวิปากปัจจัย มี " ๔ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ในอินทริยปัจจัย มี " ๔ ในฌานปัจจัย มี " ๔ ในมัคคปัจจัย มี " ๔ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๒ ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๖ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ในนัตถิปัจจัย มี " ๔ ในวิคตปัจจัย มี " ๔ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ
ปจฺฉาชาเต ฉ อาเสวเน เอกํ กมฺเม จตฺตาริ วิปาเก จตฺตาริ อาหาเร นว อินฺทฺริเย จตฺตาริ ฌาเน จตฺตาริ มคฺเค จตฺตาริ สมฺปยุตฺเต เทฺว วิปฺปยุตฺเต ฉ อตฺถิยา นว นตฺถิยา จตฺตาริ วิคเต จตฺตาริ อวิคเต นว ฯเปฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๔
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ จตฺตาริ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๔ อนุปาทินนทุกกุสลัตติกะ จบ มหันตรทุกกุสลัตติกะ จบ
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ จตฺตาริ ฯ อุปาทินฺนทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ มหนฺตรทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ -----------