เรื่องพระอุตตรเถระ

อถโข เวสาลิกา วชฺชิปุตฺตกา ภิกฺขู ตํ สามณกํ ปริกฺขารํ อาทาย เยนายสฺมา เรวโต เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ เรวตํ เอตทโวจุํ ปฏิคฺคณฺหาตุ ภนฺเต เถโร สามณกํ ปริกฺขารํ ปตฺตมฺปิ จีวรมฺปิ นิสีทนมฺปิ สูจิฆรมฺปิ กายพนฺธนมฺปิ ปริสฺสาวนมฺปิ ธมกรกมฺปีติ ฯ อลํ อาวุโส ปริปุณฺณํ เม ติจีวรนฺติ น อิจฺฉิ ปฏิคฺคเหตุํ ฯ เตน โข ปน สมเยน อุตฺตโร นาม ภิกฺขุ วีสติวสฺโส อายสฺมโต เรวตสฺส อุปฏฺฐาโก โหติ ฯ อถโข เวสาลิกา วชฺชิปุตฺตกา ภิกฺขู เยนายสฺมา อุตฺตโร เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ อุตฺตรํ เอตทโวจุํ ปฏิคฺคณฺหาตุ อายสฺมา อุตฺตโร สามณกํ ปริกฺขารํ ปตฺตมฺปิ จีวรมฺปิ นิสีทนมฺปิ สูจิฆรมฺปิ กายพนฺธนมฺปิ ปริสฺสาวนมฺปิ ธมกรกมฺปีติ ฯ อลํ อาวุโส ปริปุณฺณํ เม ติจีวรนฺติ น อิจฺฉิ ปฏิคฺคเหตุํ ฯ {๖๔๕.๑} มนุสฺสา โข อาวุโส อุตฺตร ภควโต สามณกํ ปริกฺขารํ อุปนาเมนฺติ สเจ ภควา ปฏิคฺคณฺหาติ เตเนว เต อตฺตมนา โหนฺติ โน เจ ภควา ปฏิคฺคณฺหาติ อายสฺมโต จ อานนฺทสฺส อุปนาเมนฺติ ปฏิคฺคณฺหาตุ ภนฺเต เถโร สามณกํ ปริกฺขารํ ยถา ภควตา ปฏิคฺคหิโต เอวเมว โส ภวิสฺสตีติ ปฏิคฺคณฺหาตายสฺมา อุตฺตโร สามณกํ ปริกฺขารํ ยถา เถเรน ปฏิคฺคหิโต เอวเมว โส ภวิสฺสตีติ ฯ อถโข อายสฺมา อุตฺตโร เวสาลิเกหิ วชฺชิปุตฺตเกหิ ภิกฺขูหิ นิปฺปีฬิยมาโน เอกํ จีวรํ อคฺคเหสิ วเทยฺยาถ อาวุโส เยน อตฺโถติ ฯ เอตฺตกํ อายสฺมา อุตฺตโร เถรํ วเทตุ เอตฺตกํ ภนฺเต เถโร สงฺฆมชฺเฌ วเทตุ ปุรตฺถิเมสุ ชนปเทสุ พุทฺธา ภควนฺโต อุปฺปชฺชนฺติ ธมฺมวาทิโน ปาจีนกา ภิกฺขู อธมฺมวาทิโน ปาเฐยฺยกา ภิกฺขูติ ฯ เอวมาวุโสติ โข อายสฺมา อุตฺตโร เวสาลิกานํ วชฺชิปุตฺตกานํ ภิกฺขูนํ ปฏิสฺสุตฺวา เยนายสฺมา เรวโต เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ เรวตํ เอตทโวจ เอตฺตกํ ภนฺเต เถโร สงฺฆมชฺเฌ วเทตุ ปุรตฺถิเมสุ ชนปเทสุ พุทฺธา ภควนฺโต อุปฺปชฺชนฺติ ธมฺมวาทิโน ปาจีนกา ภิกฺขู อธมฺมวาทิโน ปาเฐยฺยกา ภิกฺขูติ ฯ อธมฺเม มํ ตฺวํ ภิกฺขุ นิโยเชสีติ เถโร อายสฺมนฺตํ อุตฺตรํ ปณาเมสิ ฯ อถโข เวสาลิกา วชฺชิปุตฺตกา ภิกฺขู อายสฺมนฺตํ อุตฺตรํ เอตทโวจุํ กึ อาวุโส อุตฺตร เถโร อาหาติ ฯ ปาปิกํ โน อาวุโส กตํ อธมฺเม มํ ตฺวํ ภิกฺขุ นิโยเชสีติ เถโร มํ ปณาเมสีติ ฯ นนุ ตฺวํ อาวุโส อุตฺตร วุฑฺโฒ วีสติวสฺโสสีติ ฯ อามาวุโส อปิจ มยํ ครุนิสฺสยํ คณฺหามาติ ฯ

ครั้งนั้น พวกพระวัชชีบุตรชาวเมืองเวสาลี ถือสมณบริขารนั้น เข้าไปหาท่านเรวตะแล้วเรียนว่า ท่านเจ้าข้า ขอพระเถระจงรับสมณบริขาร คือ บาตร จีวร ผ้าปูนั่ง กล่องเข็ม ผ้ากายพันธ์ ผ้ากรองน้ำ และธัมกรก พระเรวตะกล่าวว่า อย่าเลย ท่านทั้งหลาย ไตรจีวรของเราบริบูรณ์แล้ว ไม่ปรารถนารับ สมัยนั้น ภิกษุชื่ออุตตระมีพรรษา ๒๐ เป็นอุปฐากของท่านพระเรวตะ ครั้งนั้น พวกพระวัชชีบุตรชาวเมืองเวสาลีเข้าไปหาท่านพระอุตตระ แล้วบอกว่า ขอท่านอุตตระจงรับสมณบริขาร คือ บาตร จีวร ผ้าปูนั่ง กล่องเข็ม ผ้ากายพันธ์ ผ้ากรองน้ำ และธัมกรก พระอุตตระกล่าวว่า อย่าเลย ท่านทั้งหลาย ไตรจีวรของผมบริบูรณ์แล้ว ไม่ปรารถนารับ พวกพระวัชชีบุตรชาวเมืองเวสาลีกล่าวว่า ท่านอุตตระ คนทั้งหลาย น้อมถวายสมณบริขารแด่พระผู้มีพระภาค ถ้าพระผู้มีพระภาคทรงรับ พวกเขาย่อม ดีใจเพราะการทรงรับนั้นแล ถ้าไม่ทรงรับ พวกเขาก็น้อมถวายแด่ท่านพระอานนท์ ด้วยเรียนว่า ท่านเจ้าข้า ขอพระเถระจงรับสมณบริขาร สมณบริขารที่พระเถระ รับนั้น จักเหมือนสมณบริขารที่พระผู้มีพระภาคทรงรับ ฉะนั้น ขอท่านพระอุตตระ จงรับสมณบริขารเถิด สมณบริขารที่ท่านรับนั้น จักเป็นเหมือนสมณบริขารที่พระ เถระรับ ฉะนั้น ครั้งนั้น ท่านพระอุตตระถูกพวกพระวัชชีบุตรชาวเมืองเวสาลีแค่นไค้อยู่ จึงรับจีวรผืนหนึ่งกล่าวว่า ท่านทั้งหลาย ท่านพึงพูดสิ่งที่ท่านต้องการ พวกพระวัชชีบุตรชาวเมืองเวสาลีกล่าวว่า ขอท่านพระอุตตระจงกล่าวคำ เพียงเท่านี้กะพระเถระว่า ท่านเจ้าข้า ขอพระเถระจงพูดคำมีประมาณเท่านี้ในท่าม กลางสงฆ์ว่า พระผู้มีพระภาคพระพุทธเจ้าทั้งหลาย ย่อมเสด็จอุบัติในปุรัตถิมชน- *บท พวกพระชาวปราจีนเป็นธรรมวาที พวกพระชาวเมืองปาฐาเป็นอธรรมวาที ท่านพระอุตตระ รับคำของพวกพระวัชชีบุตรชาวเมืองเวสาลีแล้ว เข้าไป หาท่านพระเรวตะ เรียนว่า ท่านเจ้าข้า ขอพระเถระจงพูดคำมีประมาณเท่านี้ใน ท่ามกลางสงฆ์ว่า พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทั้งหลายย่อมเสด็จอุบัติในปุรัตถิมชนบท พวกพระชาวปราจีนเป็นธรรมวาที พวกพระชาวเมืองปาฐา เป็นอธรรมวาที พระเถระกล่าวว่า ภิกษุ เธอชวนเราในอธรรมหรือ แล้วประณามท่าน พระอุตตระ ครั้งนั้น พวกพระวัชชีบุตรชาวเมืองเวสาลีได้ถามท่านพระอุตตระว่า ท่านอุตตระ พระเถระพูดอย่างไร พระอุตตระตอบว่า ท่านทั้งหลาย พวกเราทำเลวทรามเสียแล้ว พระเถระ กล่าวว่า ภิกษุ เธอชวนเราในอธรรมหรือ แล้วประณามเรา ว. ท่านอุตตระ ท่านเป็นผู้ใหญ่ มีพรรษา ๒๐ มิใช่หรือ อ. ถูกละ ขอรับ แต่ผมยังถือนิสัยในพระเถระ ฯ