ทุคคติกถา
Pali and translation
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๗ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๔ กถาวัตถุปกรณ์ ทุคคติกถา
ทุคฺคติกถา
สกวาที บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้ หรือ ? ปรวาที ถูกแล้ว @ ขุ. อุ. ข้อ ๑๑๘ หน้า ๑๕๕ @ คำว่า ทุคติในที่นี้หมายถึง (๑) ทุคติ (๒) ตัณหาอันมีรูปเป็นต้นของสัตว์ที่เกิดในทุคติเป็นอารมณ์ คำถามนี้ @ท่านตั้งหมาย คนบางพวก เช่น พวกอุตตราปถก ที่อ้างว่า พระโสดาบันละทุคติทั้งสองอย่างนั้นได้ ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงยินดีในรูปของสัตว์ที่เกิดในอบาย หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. หากว่า บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงยินดีในรูปของสัตว์ที่เกิดในอบาย ก็ ต้องไม่กล่าวว่า บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้
ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคตีติ ฯ อามนฺตา ฯ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล อาปายิเก รูเป รชฺเชยฺยาติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล อาปายิเก รูเป รชฺเชยฺย โน วต เร วตฺตพฺเพ ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคตีติ ฯ
ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงยินดีในเสียง ฯลฯ ในกลิ่น ฯลฯ ในรส ฯลฯ ในโผฏฐัพพะ ของสัตว์ที่เกิดในอบาย ฯลฯ พึงเสพเมถุนธรรม กับนางอมนุษย์ กับนางดิรัจฉาน กับนางนาค พึงรับแพะ พึงรับไก่ และสุกร พึงรับช้าง โค ม้า และลา ฯลฯ พึงรับนกกระทา นกกระจาบ และนกยูง หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. หากว่า บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงรับนกกระทา นกกระจาบ และนกยูง ก็ต้องไม่กล่าวว่า บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้
ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคตีติ ฯ อามนฺตา ฯ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล อาปายิเก สทฺเท ฯเปฯ คนฺเธ ฯเปฯ รเส ฯเปฯ โผฏฺฐพฺเพ ฯเปฯ อมนุสฺสิตฺถิยา ติรจฺฉานคติตฺถิยา นาคกญฺญาย เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสเวยฺย อเชฬกํ ปฏิคฺคณฺเหยฺย กุกฺกุฏสูกรํ ปฏิคฺคณฺเหยฺย หตฺถิควสฺสวฬวํ ปฏิคฺคณฺเหยฺย ฯเปฯ ติตฺติรวฏฺฏกโมรกปิญฺชลํ ปฏิคฺคณฺเหยฺยาติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล ติตฺติรวฏฺฏกโมรกปิญฺชลํ ปฏิคฺคณฺเหยฺย โน วต เร วตฺตพฺเพ ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคตีติ ฯ
ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้ แต่บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงยินดีในรูป ของสัตว์ที่เกิดในอบาย หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. พระอรหันต์ ละทุคติได้ แต่พระอรหันต์ พึงยินดีในรูปของสัตว์ที่เกิดใน อบาย หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้ แต่บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงยินดีใน เสียง ฯลฯ ในกลิ่น ฯลฯ ในรส ฯลฯ ในโผฏฐัพพะ ของสัตว์ที่เกิดใน อบาย ฯลฯ พึงรับนกกระทา นกกระจาบ และนกยูง หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. พระอรหันต์ ละทุคติได้ แต่พระอรหันต์ พึงรับนกกระทา นกกระจาบ และนกยูง หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคติ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล อาปายิเก รูเป รชฺเชยฺยาติ ฯ อามนฺตา ฯ อรหโต ปหีนา ทุคฺคติ อรหา อาปายิเก รูเป รชฺเชยฺยาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคติ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล อาปายิเก สทฺเท ฯเปฯ คนฺเธ ฯเปฯ รเส ฯเปฯ โผฏฺฐพฺเพ ฯเปฯ ติตฺติรวฏฺฏกโมรกปิญฺชลํ ปฏิคฺคณฺเหยฺยาติ ฯ อามนฺตา ฯ อรหโต ปหีนา ทุคฺคติ อรหา ติตฺติรวฏฺฏกโมรกปิญฺชลํ ปฏิคฺคณฺเหยฺยาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ
ส. พระอรหันต์ ละทุคติได้ และพระอรหันต์ ไม่พึงยินดีในรูปของสัตว์ที่เกิด ในอบาย หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้ และบุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ไม่พึงยินดี ในรูปของสัตว์ที่เกิดในอบาย หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. พระอรหันต์ ละทุคติได้ และพระอรหันต์ ไม่พึงยินดีในเสียง ฯลฯ ในกลิ่น ฯลฯ ในรส ฯลฯ ในโผฏฐัพพะ ของสัตว์ที่เกิดในอบาย ฯลฯ ไม่พึงเสพเมถุนธรรมกับนางอมนุษย์ กับนางดิรัจฉาน กับนางนาค ไม่ พึงรับแพะ ไม่พึงรับไก่และสุกร ไม่พึงรับช้าง โค ม้า และลา ฯลฯ ไม่พึงรับนกกระทา นกกระจาบ และนกยูง หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้ และบุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ไม่พึงรับนก กระทา นกกระจาบ และนกยูง หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
อรหโต ปหีนา ทุคฺคติ น จ อรหา อาปายิเก รูเป รชฺเชยฺยาติ ฯ อามนฺตา ฯ ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคติ น จ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล อาปายิเก รูเป รชฺเชยฺยาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อรหโต ปหีนา ทุคฺคติ น จ อรหา อาปายิเก สทฺเท ฯเปฯ คนฺเธ ฯเปฯ รเส ฯเปฯ โผฏฺฐพฺเพ ฯเปฯ อมนุสฺสิตฺถิยา ติรจฺฉานคติตฺถิยา นาคกญฺญาย เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสเวยฺย อเชฬกํ ปฏิคฺคณฺเหยฺย กุกฺกุฏสูกรํ ปฏิคฺคณฺเหยฺย หตฺถิควสฺสวฬวํ ปฏิคฺคณฺเหยฺย ฯเปฯ ติตฺติรวฏฺฏกโมรกปิญฺชลํ ปฏิคฺคณฺเหยฺยาติ ฯ อามนฺตา ฯ ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคติ น จ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล ติตฺติรวฏฺฏกโมรกปิญฺชลํ ปฏิคฺคณฺเหยฺยาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ
ป. ไม่พึงกล่าวว่า บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ละทุคติได้ หรือ? ส. ถูกแล้ว ป. บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ พึงเข้าถึงนรก ฯลฯ พึงเข้าถึงกำเนิดดิรัจฉาน ฯลฯ พึงเข้าถึงภูมิแห่งเปรต หรือ? ส. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ป. ถ้าอย่างนั้น บุคคลผู้มีทิฏฐิสมบัติ ก็ละทุคติได้ น่ะสิ ทุคคติกถา จบ. -----------------------------------------------------
น วตฺตพฺพํ ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคตีติ ฯ อามนฺตา ฯ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล นิรยํ อุปปชฺเชยฺย ฯเปฯ ติรจฺฉานโยนึ อุปปชฺเชยฺย ฯเปฯ ปิตฺติวิสยํ อุปปชฺเชยฺยาติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ เตน หิ ทิฏฺฐิสมฺปนฺนสฺส ปุคฺคลสฺส ปหีนา ทุคฺคตีติ ฯ ทุคฺคติกถา ฯ ---------