สังยุตตนิกาย นิทานวรรค อภิสมัยสังยุตต์ กฬารขัตติยวรรคที่ ๔ เจตนาสูตรที่ ๓

พึงทราบวินิจฉัยในตติยเจตนาสูตรที่ ๑๐ ต่อไป.

บทว่า นติ แปลว่า ตัณหา. ก็ตัณหานั้น เรียกว่า นติ เพราะอรรถว่าน้อมไปในอารมณ์มีรูปเป็นต้น อันเป็นปิยรูป รูปที่น่ารัก.

ข้อว่า อาคติคติ โหติ แปลว่า คติในการเวียนมาจึงมี. เมื่อกรรม กรรมนิมิต หรือคตินิมิตมาปรากฏ คติแห่งวิญญาณย่อมมีด้วยอำนาจปฏิสนธิ.

บทว่า จุตูปปาโต จุติและอุปบัติจึงมี. หมายความว่า เมื่อคติอันเป็นอารมณ์แห่งปฏิสนธิมาปรากฏแก่วิญญาณ มีอยู่ จุติกล่าวคือการเคลื่อนจากภพนี้จึงมี. อุปบัติกล่าวคือการบังเกิดขึ้นในภพนั้นจึงมี. ชื่อว่าจุติและอุปบัติ (การตายและการเกิด) นี้จึงมี. ระหว่างตัณหากับคติในการเวียนมา จึงเป็นอันพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า เป็นสนธิอันหนึ่งในพระสูตรนี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบอรรถกถาตติยเจตนาสูตรที่ ๑๐ จบอรรถกถากฬารขัตติยวรรคที่ ๔ -----------------------------------------------------

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ภูตมิทสูตร

๒. กฬารขัตติยสูตร

๓. ญาณวัตถุสูตรที่ ๑

๔. ญาณวัตถุสูตรที่ ๒

๕. อวิชชาปัจจยสูตรที่ ๑

๖. อวิชชาปัจจยสูตรที่ ๒

๗. นตุมหากํสูตร

๘. เจตนาสูตรที่ ๑

๙. เจตนาสูตรที่ ๒

๑๐. เจตนาสูตรที่ ๓ ฯ -----------------------------------------------------