อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ สาราณิยาทิวรรคที่ ๒ ๑๐. มรณัสสติสูตรที่ ๒
อรรถกถาแปลไทย
อรรถกถาทุติยมรณัสสติสูตรที่ ๑๐
พึงทราบวินิจฉัยในทุติยมรณัสสติสูตรที่ ๑๐ ดังต่อไปนี้ :-
บทว่า ปฏิหิตาย แปลว่า ดำเนินไปแล้ว.
บทว่า อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ ความว่า ย่อมพิจารณาอย่างนี้.
ในบทนี้ว่า โส มมสฺส อนฺตราโย ดังนี้
อันตรายมี ๓ อย่าง คือ อันตรายแห่งชีวิต ๑ อันตรายแห่งสมณธรรม ๑ อันตรายแห่งสวรรค์ อันตรายแห่งมรรคสำหรับผู้ทำกาลกิริยาของปุถุชน ๑. พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสหมายถึงอันตรายทั้ง ๓ อย่างนั้นทีเดียว.
บทว่า พฺยาปชฺเชยฺย ความว่า พึงวิบัติไป ด้วยสามารถแห่งการไม่ย่อยเป็นต้น.
บทว่า อธิมตฺโต แปลว่า มีกำลัง.
ความพอใจคือความเป็นผู้ใคร่เพื่อจะทำ ชื่อว่าฉันทะ.
ความเพียรในการประกอบกิจ ชื่อว่าวายามะ.
ความเพียรที่เป็นเหตุ แห่งความกระตือรือร้น ชื่อว่าอุตสาหะ.
ความเพียรที่เป็นเหตุให้ถึงพร้อม (สำเร็จ) ชื่อว่าอุสโสฬหิ.
ความไม่ท้อถอย คือความไม่หดกลับ ชื่อว่าอัปปฏิวานี.
คำที่เหลือในบททั้งปวงมีเนื้อความง่ายทั้งนั้น ฉะนี้แล.
จบอรรถกถาทุติยมรณัสสติสูตรที่ ๑๐ จบสาราณิยาทิวรรควรรณนาที่ ๒ -----------------------------------------------------
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. สาราณิยสูตรที่ ๑
๒. สาราณิยสูตรที่ ๒
๓. เมตตสูตร
๔. ภัททกสูตร
๕. อนุตัปปิยสูตร
๖. นกุลสูตร
๗. กุสลสูตร
๘. มัจฉสูตร
๙. มรณัสสติสูตรที่ ๑
๑๐. มรณัสสติสูตรที่ ๒ ฯ -----------------------------------------------------