๑

สัปปุริสสูตรที่ ๘ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บทว่า อตฺถาย ได้แก่ เพื่อต้องการประโยชน์.

บทว่า หิตาย สุขาย ได้แก่ เพื่อต้องการเกื้อกูล เพื่อต้องการสุข.

บทว่า ปุพฺพเปตานํ ได้แก่ พวกญาติผู้ไปสู่ปรโลก.

ในพระสูตรนี้ เมื่อพระพุทธเจ้ายังไม่อุบัติ ย่อมได้แก่พระเจ้าจักรพรรดิ์ พระโพธิสัตว์ พระปัจเจกพุทธเจ้า ในครั้งพุทธกาล ย่อมได้แก่พระพุทธเจ้า และสาวกของพระพุทธเจ้า. ก็ท่านเหล่านั้นย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์เพื่อเกื้อกูล เพื่อสุขแก่ญาติเหล่านั้นตามที่กล่าวแล้ว.

บทว่า พหุนฺนํ วต อตฺถาย สปฺปญฺโญ ฆรมาวสํ ได้แก่ บุคคลผู้มีปัญญา เมื่ออยู่ครองเรือนย่อมอยู่เพื่อประโยชน์แก่ชนหมู่มากเท่านั้น.

บทว่า ปุพฺเพ แปลว่า ก่อนทีเดียว.

บทว่า ปุพฺเพตมนุสฺสรํ ได้แก่ เมื่อหวลระลึกถึงอุปการคุณที่กระทำไว้ก่อนของบิดามารดา.

บทว่า สหธมฺเมน ความว่า บูชาด้วยการบูชาด้วยปัจจัยพร้อมทั้งเหตุ.

บทว่า อปาเป พฺรหฺมจาริโน ความว่า นอบน้อม คือถึงความประพฤติอ่อนน้อมแก่ท่านเหล่านั้น.

บทว่า เปสโล แปลว่า ผู้มีศีลเป็นที่รัก.

จบอรรถกถาทุติยสัปปุริสสูตรที่ ๘ -----------------------------------------------------