๑

ภยสูตรที่ ๖ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บทว่า คพฺโภ ได้แก่ การอยู่ในครรภ์.

บทว่า ทิฏฺฐธมฺมิกาปิ ได้แก่ ย่อมไม่หลุดพ้นจากครรภ์มนุษย์แม้อีก เช่นการอยู่ในครรภ์ซึ่งเห็นกันในปัจจุบัน.

บทว่า สมฺปรายิกาปิ ได้แก่ จากครรภ์ที่เหลือ เว้นครรภ์ของพวกมนุษย์.

บทว่า อุภยํ เอเต กามา ปวุจฺจนฺติ ความว่า ท่านกล่าวกามเหล่านี้ เป็นคู่กันอย่างนี้ คือ ภัยกับทุกข์ ๑ ภัยกับโรค ๑ ภัยกับหัวฝี ๑ ภัยกับลูกศร ๑ ภัยกับความข้อง ๑ ภัยกับเปือกตม ๑ ภัยกับการอยู่ในครรภ์ ๑.

บทว่า สาตรูเปน ได้แก่ กามสุข.

บทว่า ปลิปถํ ได้แก่ ก้าวล่วงทางหมุนเวียนคือวัฏฏะ.

ในฐานะนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสวิปัสสนา ทรงถือเอาว่า ภิกษุนั้นบรรลุพระอรหัต.

จริงอยู่ ทรงพิจารณาหมู่สัตว์เห็นปานนี้ผู้เข้าถึงชาติและชรา ดิ้นรนอยู่ในภพทั้ง ๓ แล.

ตรัสวัฏฏะไว้ในพระสูตร ตรัสวิวัฏฏะไว้ในคาถาทั้งหลายแล.

จบอรรถกถาภยสูตรที่ ๖ -----------------------------------------------------