อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ อนุสยวรรคที่ ๒ ๑๐. นิททสวัตถุสูตร

บรรดาคำเหล่านั้น คำว่า ในธรรมวินัยนี้ (อิธ) ได้แก่ ในพระศาสนานี้

คำว่า เป็นผู้มีฉันทะอย่างแรงกล้าในการสมาทานสิกขา (สิกฺขาสมาทาเน ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ) ได้แก่ เป็นผู้มีฉันทะมีกำลัง ในการบำเพ็ญสิกขา ๓ ประการให้บริบูรณ์

คำว่า และได้ความรักในการสมาทานสิกขาต่อไป (อายติญฺจ สิกฺขาสมาทาเน อธิคตเปโม) ได้แก่ เป็นผู้ประกอบด้วยการได้ความรักในการบำเพ็ญสิกขาให้บริบูรณ์เท่านั้นในอนาคต คือแม้ในวันรุ่งขึ้น เป็นต้น

คำว่า ในการใคร่ครวญธรรม (ธมฺมนิสนฺติยา) ได้แก่ ในการไตร่ตรองธรรม คำนี้เป็นชื่อของวิปัสสนา

คำว่า ในการกำจัดความอยาก (อิจฺฉาวินเย) ได้แก่ ในการกำจัดตัณหา

คำว่า หลีกเร้น (ปฏิสลฺลาเน) ได้แก่ ในภาวะมีผู้เดียว

คำว่า ในการปรารภความเพียร (วิริยารมฺเภ) ได้แก่ ในการบำเพ็ญความเพียรทางกายและทางจิตให้บริบูรณ์

คำว่า ในสติปัญญาเป็นเครื่องรักษาตน (สติเนปกฺเก) ได้แก่ ในการระลึกได้และในภาวะ (ปัญญา) ที่รักษาตน

คำว่า ในการแทงตลอดด้วยทิฏฐิ (ทิฏฺฐิปฏิเวเธ) ได้แก่ ในการเห็นมรรค

คำที่เหลือในที่ทั้งปวงง่ายทั้งนั้น อนุสยวรรคที่ ๒ จบ -----------------------------------------------------

๑๐. นิทฺทสวตฺถุสุตฺตวณฺณนา

[๒๐] ทสเม นิทฺทสวตฺถูนีติ นิทฺทสานิ วตฺถูนิ, "นิทฺทโส ภิกฺขุ, นิพฺพีโส,

นิตฺตึโส, นิจฺจตฺตาฬีโส, นิปฺปญฺญาโส"ติ เอวํ วจนการณานิ. อยํ กิร ปโญฺห

ติตฺถิยสมเย อุปฺปนฺโน. ติตฺถิยา หิ ทสวสฺสปฺปตฺตกาเล มตํ นิคณฺฐํ นิทฺทโสติ

วทนฺติ. โส กิร ปุน ทสวสฺโส น โหติ. น เกวลญฺจ ทสวสฺโสว, นววสฺโสปิ

@เชิงอรรถ: ฉ.ม. อสงฺขาเรเนว ฉ.ม. นิทฺทสาทิวตฺถูนิ ฉ.ม. ทสวสฺสกาเล

เอกวสฺโสปิ น โหติ. เอเตเนว นเยน วีสติวสฺสาทิกาเลปิ มตํ นิคณฺฐํ "นิพฺพีโส

นิตฺตึโส นิจฺจตฺตาฬีโส นิปฺปญฺญาโส"ติ วทนฺติ. อายสฺมา อานนฺโท คาเม วิจรนฺโต

ตํ กถํ สุตฺวา วิหารํ คนฺตฺวา ภควโต อาโรเจสิ. ภควา อาห:- น ยิทํ

อานนฺท ติตฺถิยานํ อธิวจนํ, มม สาสเน ขีณาสวสฺเสตํ อธิวจนํ. ขีณาสโว หิ

ทสวสฺสกาเล ปรินิพฺพุโต ปุน ทสวสฺโส น โหติ. น เกวลญฺจ ทสวสฺโสว,

นววสฺโสปิ ฯเปฯ เอกวสฺโสปิ. น เกวลญฺจ เอกวสฺโสว, เอกาทสมาสิโกปิ ฯเปฯ

เอกมาสิโกปิ เอกมุหุตฺติโกปิ น โหติเยว. กสฺมา? ปุน ปฏิสนฺธิยา อภาวา.

นิพฺพีสาทีสุปิ เอเสว นโย. อิติ ภควา "มม สาสเน ขีณาสวสฺเสตํ อธิวจนนฺ"ติ

วตฺวา เยหิ การเณหิ นิทฺทโส โหติ, ตานิ ทสฺเสตุํ อิมํ เทสนํ อารภิ.

ตตฺถ อิธาติ อิมสฺมึ สาสเน. สิกฺขาสมาทาเน ติพฺพจฺฉนฺโท โหตีติ

สิกฺขาตฺตยปูรเณ พลวจฺฉนฺโท โหติ. อายติญฺจ สิกฺขาสมาทาเน อธิคตเปโมติ

อนาคเต ปุนทิวสาทีสุปิ สิกฺขาปูรเณ อธิคตเปเมเนว สมนฺนาคโต โหติ.

ธมฺมนิสนฺติยาติ ธมฺมนิสามนาย. วิปสฺสนาเยตํ อธิวจนํ. อิจฺฉาวินเยติ

ตณฺหาวินเย. ปฏิสลฺลาเนติ เอกีภาเว. วิริยารมฺเภติ กายิกเจตสิกสฺส วิริยสฺส

ปูรเณ. สติเนปกฺเกติ สติยญฺเจว นิปกภาเว จ. ทิฏฺฐิปฏิเวเธติ มคฺคทสฺสเน. เสสํ

สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ.

@เชิงอรรถ: ฉ.ม. น อิทํ ฉ.ม. เตหิ สี.,ม. ธมฺมนิสนฺตีติ ธมฺมนิสามนา

อนุสยวคฺโค ทุติโย. -----------------------------------------------------

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. อนุสยสูตรที่ ๑

๒. อนุสยสูตรที่ ๒

๓. กุลสูตร

๔. ปุคคลสูตร

๕. อุทกูปมสูตร

๖. อนิจจาสูตร

๗. ทุกขสูตร

๘. อนัตตาสูตร

๙. นิพพานสูตร

๑๐. นิททสวัตถุสูตร -----------------------------------------------------