๑

ตติยอธรรมสูตรที่ ๓ พึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บทว่า อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา ได้แก่ ตั้งบทมาติกา.

บทว่า สตฺถุ เจว สํวณฺณิโต ความว่า ท่านพระอานนท์อันพระศาสดาผู้ทรงสถาปนาไว้ในตำแหน่งเอตทัคคะในฐานะ ๕ ประการ ทรงสรรเสริญแล้ว.

บทว่า สมฺภาวิโต ความว่า อันเหล่าเพื่อนสพรหมจารีผู้รู้ยกย่องแล้ว ด้วยการยกย่องโดยคุณ.

บทว่า ปโหติ แปลว่า ย่อมสามารถ.

บทว่า อติสิตฺวา แปลว่า ล่วงเลย.

บทว่า ชานํ ชานาติ แปลว่า ทรงรู้ข้อที่ควรรู้.

บทว่า ปสฺสํ ปสฺสติ แปลว่า ทรงเห็นข้อที่ควรเห็น.

บทว่า จกฺขุภูโต ได้แก่ ทรงเหมือนมีจักษุบังเกิดแล้ว.

บทว่า ญาณภูโต ได้แก่ ทรงมีความรู้เป็นสภาพ.

บทว่า ธมฺมภูโต ได้แก่ ทรงมีธรรมเป็นสภาพ.

บทว่า พฺรหฺมภูโต ได้แก่ ทรงเป็นผู้ประเสริฐสุดเป็นสภาพ.

บทว่า วตฺตา ได้แก่ ทรงสามารถดำเนินการเอง.

บทว่า ปวตฺตา ได้แก่ ทรงใช้ให้ผู้อื่นดำเนินการ.

บทว่า อตฺถสฺส นิพฺเพตา ได้แก่ ทรงชักข้อความมาแสดง.

บทว่า ยถา โน ภควา แปลว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าพึงทรงพยากรณ์แก่พวกเราโดยประการใด.

จบอรรถกถาตติยอธรรมสูตรที่ ๓ -----------------------------------------------------