๑

วินิจฉัยในสิกขาบทที่ ๙ พึงทราบดังนี้ :-

บทว่า โสกวสํ มีความว่า นางสิกขมานาใด ทำการนัดหมายแล้ว (ไม่ไปตามนัด) ยังความโศกให้เข้าไปภายในใจของพวกบุรุษ เพราะฉะนั้น สิกขมานานั้นจึงชื่อว่าผู้ยังชายให้ระทมโศก. บวชให้สิกขมานาผู้ยังชายให้ระทมโศกนั้น. เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสไว้ว่า ที่ชื่อว่าผู้ยังชายให้ระทมโศก คือก่อทุกข์ให้เกิดแก่ชายอื่น.

อีกอย่างหนึ่ง นางสิกขมานาแม้นี้ เมื่อไม่ได้สมาคมกับบุรุษย่อมเข้าสู่ความโศกเศร้าเสียเอง ดุจหญิงเจ้าของเรืองเข้าสู่เรือนฉะนั้น. นางสิกขมานาเข้าสู่ความโศกใด ด้วยอาการอย่างนี้ ความโศกนั้นเป็นที่อยู่แห่งสิกขมานานั้น เหตุนั้น สิกขมานานั้นจึงชื่อว่ามีความโศกเป็นที่อยู่. ด้วยเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า ย่อมนำความโศกมา.

บทว่า อชานนฺตี ได้แก่ ไม่รู้ว่า ผู้นี้ เป็นเช่นนี้.

คำที่เหลือตื้นทั้งนั้น.

สิกขาบทนี้มีสมุฏฐาน ๓ เป็นกิริยา สัญญาวิโมกข์ สจิตตกะ ปัณณัตติวัชชะ กายกรรม วจีกรรม มีจิต ๓ มีเวทนา แล.

อรรถกถากุมารีภูตวรรค สิกขาบทที่ ๙ จบ. -----------------------------------------------------