ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๒๐. ตมาลปุปผิยวรรค ๓. ขัณฑผุลลิยเถราปทาน (๑๙๓)

พึงทราบอปทานของท่านพระเถระรูปที่ ๓ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า ขณฺฑํ ในบทว่า ขณฺฑผุลฺลิยตฺเถโร นี้ หมายถึงสถานที่ที่ขรุขระผุพังเพราะไม้ทั้งหลายเก่าชำรุด.

บทว่า ผุลฺลํ หมายถึง ที่ตรงที่แตกออก เช่นตามมุมที่ประดับประดาพื้นที่และฉัตรเป็นต้น ในที่ที่ไม้ทั้งหลายผุพังไป.

ขณฺฑ และ ผุลฺล รวมกันเป็น ขณฺฑผุลฺลานิ การซ่อมแซมไม้ที่ชำรุดผุพัง คือย้ำทำให้มั่นคงแข็งแรง รวมเรียกว่าปฏิสังขรณ์สิ่งที่ชำรุดผุพัง.

ก็ในเวลาที่พระเถระรูปนี้บำเพ็ญบุญสมภาร ทำการฉาบทาปูนขาวตรงที่ชำรุดผุพังที่พระเจดีย์ของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าผุสสะ ให้มั่นคงแข็งแรง ชื่อว่าปฏิสังขรณ์สิ่งชำรุดผุพัง. เพราะฉะนั้น พระเถระรูปนั้นจึงได้ปรากฏชื่อว่าขัณฑผุลลิยเถระ. จบอรรถกถาขัณฑผุลลิยเถราปทาน -----------------------------------------------------