๑

อปทานของท่านพระวิธูปนทายกเถระมีคำเริ่มต้นว่า ปทุมุตฺตรพุทฺธสฺส ดังนี้.

พระเถระแม้นี้ได้บำเพ็ญบุญสมภารไว้ในพระชินเจ้าผู้ประเสริฐองค์ก่อนๆ สั่งสมบุญทั้งหลายอันเป็นอุปนิสัยแห่งพระนิพพานในภพนั้นๆ ในกาลแห่งพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ บังเกิดในเรือนมีตระกูลแห่งหนึ่ง บรรลุนิติภาวะแล้ว สมบูรณ์ด้วยสมบัติ เกิดศรัทธา เลื่อมใสในพระผู้มีพระภาคเจ้า ในกาลเป็นคฤหัสถ์ได้สร้างพัดวีชนีอันสำเร็จด้วยทองเงิน แก้วมุกดาและแก้วมณี ถวายแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า,

ด้วยบุญกรรมนั้น ท่านท่องเที่ยวไปในเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เสวยสมบัติทั้งสอง.

ในกาลแห่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าของเราทั้งหลายนี้เสด็จอุบัติแล้ว ท่านบังเกิดในเรือนมีตระกูลแห่งหนึ่ง ตบแต่งมีเหย้าเรือนแล้ว เห็นโทษในการครองเรือนและเห็นอานิสงส์ในบรรพชา เพียบพร้อมด้วยศรัทธา บวชในพระศาสนาเจริญวิปัสสนา ไม่นานก็บรรลุพระอรหัตแล้ว.

ท่านหวนระลึกถึงบุพกรรมของตน เพราะบุญกรรมนั้น เราได้โลกุตรสมบัตินี้ รู้กรรมนั้นโดยประจักษ์ เมื่อจะประกาศปุพพจริตาปทาน จึงกล่าวคำมีอาทิว่า ปทุมุตฺตรพุทฺธสฺส ดังนี้.

คำนั้นมีอรรถอันท่านกล่าวไว้ในหนหลังแล้วแล.

บทว่า วีชนิกา มยา ทินฺนา ความว่า ชื่อว่าวีชนี เพราะอรรถว่ายังความเร่าร้อนของสัตว์ทั้งหลายผู้เร่าร้อนอยู่ ให้ดับโดยพิเศษ คือยังลมอันมีความเยือกเย็นให้เกิด.

พัดวีชนีนั้น ชื่อว่าวีชนิกา. พัดวีชนีนั้นสำเร็จด้วยรัตนะ ๗ รุ่งโรจน์อยู่ เราได้สร้างถวายแล้ว. จบอรรถกถาวิธูปนทายกเถราปทาน -----------------------------------------------------